Έκτακτη είδηση

Έκτακτη είδηση

Το διαβάζουν τώρα:

Η τεχνολογική ισχύς εν τη ενώσει υπέρ της πολιτιστικής κληρονομιάς


futuris

Η τεχνολογική ισχύς εν τη ενώσει υπέρ της πολιτιστικής κληρονομιάς

Τι κοινό έχουν μια πρώιμη αυτοπροσωπογραφία του Πικάσο κι ένα αιγυπτιακό σκαθάρι από λάπις λάζουλι ηλικίας τριών χιλιάδων ετών;

Ας δούμε την απάντηση σε αυτό το φαινομενικά σύνθετο ερώτημα, παίρνοντας τα γεγονότα με τη σειρά.

Στο Μουσείο Πικάσο της Βαρκελώνης, οι ερευνητές επεξεργάζονται μια αυτοπροσωπογραφία του μεγάλου δημιουργού βάσει περίπλοκων ερευνητικών τεχνικών. Όμως τα εργαλεία που χρησιμοποιούνται δεν ανήκουν σε αυτό το μουσείο. Προέρχονται από όλη την Ευρώπη.

Πρόκειται για πολύ καλά νέα για τους συντηρητές του μουσείου, όπως μας λέει η συντηρήτρια Reyes Jiménez, σύμφωνα με την οποία «το μουσείο μας δεν έχει επιστημονικό εργαστήριο. Άρα, όταν θέλουμε να κάνουμε την έρευνά μας, προσπαθούμε να φέρουμε ένα εργαστήριο στις εγκαταστάσεις μας. Κλείνουμε συμφωνίες συνεργασίας με δημόσια πανεπιστήμια ή ιδιωτικές εταιρείες και εφαρμόζουμε μαζί τους διαφορετικές τεχνικές ανάλυσης. Όμως αυτή τη φορά είναι ακόμη πιο ιδιαίτερο. Αυτό το φορητό εργαστήριο μας επιτρέπει να συμπυκνώσουμε όλες τις μελέτες που θέλουμε να κάνουμε σε μόλις μία εβδομάδα με τέσσερις ή πέντε διαφορετικές ερευνητικές τεχνικές. Κι αυτό είναι ένα σπουδαίο πλεονέκτημα για εμάς. Πραγματικά μας επιτρέπει να προχωρήσουμε πολύ τη γνώση μας για συγκεκριμένους πίνακες μέσα σε μόλις μία εβδομάδα εντατικής έρευνας».

Το φορητό εργαστήριο αποτελεί κομμάτι ενός ευρωπαϊκού ερευνητικού σχεδίου. Το πρότζεκτ «Charisma» στοχεύει στην παροχή της τελευταίας τεχνολογίας σε ειδικούς και συντηρητές, ώστε να αποκαλύψουν τα ενδότερα μυστικά των έργων τέχνης. Έτσι ώστε να τα συντηρήσουν και να τα προστατεύσουν πιο αποτελεσματικά.

«Η νέα προηγμένη τεχνολογία μας επιτρέπει να εισέλθουμε στη φύση των τεχνουργημάτων. Μπορούμε να καταλάβουμε τη δομή τους, την εξέλιξη της δημιουργικής διαδικασίας που χρησιμοποίησε ο καλλιτέχνης, πάνω στον οποίο κάνουμε έρευνα. Μπορούμε επίσης να πάρουμε και να δώσουμε νέες πληροφορίες για τη χρονολογία του έργου. Κι όλο αυτό με μια ακρίβεια που πριν δεν μπορούσαμε καν να φανταστούμε», μας λέει ο χημικός του πανεπιστημίου της Περούτζια και συντονιστής του «Charisma» Brunetto Giovanni Brunetti.

Όμως συχνά οι ερευνητικές εγκαταστάσεις είναι πολύ ογκώδεις για να μεταφερθούν. Όταν όμως δεν πάει ο Μωάμεθ στο βουνό, πάει το… βουνό στον Μωάμεθ.

Ιταλοί ερευνητές μετέφεραν δείγματα εξαιρετικής αιγυπτιακής μαστοριάς σε ένα ερευνητικό κέντρο πολιτιστικής κληρονομιάς στο Παρίσι. Θέλουν να μάθουν από πού προήλθε το λάπις λάζουλι που χρησιμοποιήθηκε για να σκαλιστούν αυτά τα αντικείμενα και να κατανοήσουν καλύτερα τα εμπορικά πρότυπα πριν τριάντα αιώνες.

Κι αυτά τα στοιχεία δεν τα βρίσκουν, εργαζόμενοι απομονωμένοι σε μικρά εθνικά εργαστήρια. Ο φυσικός του πανεπιστημίου του Τορίνο Alessandro Re επισημαίνει πως «είμαστε φυσικοί ειδικευμένοι στην πολιτιστική κληρονομιά. Χάρη σε αυτήν την ερευνητική πλατφόρμα, μπορούμε να έρθουμε εδώ να συναντηθούμε με αρχαιολόγους, γεωλόγους… Καθόμαστε στο ίδιο τραπέζι και συζητούμε μαζί. Ο καθένας φέρνει τα στοιχεία της δικής του έρευνας από το δικό του πεδίο και προσπαθούμε από κοινού να καταλήξουμε σε νέα στοιχεία για να λύσουμε επιστημονικά προβλήματα. Σε αυτήν την περίπτωση, προσπαθούμε να εντοπίσουμε την προέλευση αυτού του λάπις λάζουλι».

Τα αντικείμενα τοποθετούνται πάνω σε έναν μοναδικό μοριακό επιταχυντή, αποκλειστικά αφιερωμένο στη μελέτη έργων τέχνης.

Οι Γάλλοι οικοδεσπότες πρέπει να διασφαλίσουν πως τα πάντα είναι έτοιμα για τους Ευρωπαίους συναδέλφους τους, όπως μας λέει η αρχαιολόγος Claire Pacheco του C2RMF. Σύμφωνα με την Pacheco, «το να υποδεχόμαστε Ευρωπαίους ερευνητές εδώ σημαίνει ότι έχουν ταξιδέψει με τα δικά τους έργα τέχνης και κάποιες φορές τα κόστη μεταφοράς και ασφάλισης είναι αδιανόητα. Έτσι, εμείς, οι φιλοξενούντες οργανισμοί, δεν θα αφήσουμε να πάει κάτι στραβά. Δεν αντέχουμε να οργανώσουμε μια τόσο τεράστια προσπάθεια, η οποία στο τέλος να μην αποδώσει εξαιτίας μιας τεχνικής αστοχίας».

Πέραν των φορητών και μη ερευνητικών εγκαταστάσεων, αυτή η κοινή προσπάθεια παρέχει στους ειδικούς πρόσβαση σε μια τεράστια βάση δεδομένων, η οποία περιέχει χιλιάδες έργα τέχνης διασκορπισμένα σε όλη τη Γηραιά Ήπειρο.

www.charismaproject.eu

Editor's choice

επόμενο άρθρο
Φωτιά από νερό; Κι όμως γίνεται!

futuris

Φωτιά από νερό; Κι όμως γίνεται!