Έκτακτη είδηση

Έκτακτη είδηση

Πώς η κρίση στην Ουκρανία επηρεάζει τη ρωσόφωνη μειονότητα στην Εσθονία

Το διαβάζουν τώρα:

Πώς η κρίση στην Ουκρανία επηρεάζει τη ρωσόφωνη μειονότητα στην Εσθονία

Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Η Νάρβα είναι μια πόλη της Εσθονίας στα σύνορα με την Ρωσία.

Μετά τα γεγονότα στην Ουκρανία, η εσθονική κυβέρνηση πιέζει για την ενίσχυση της νατοϊκής παρουσίας στην περιοχή της βορειανατολικής Εσθονίας.

Στην μικροσκοπική χώρα επικρατεί μια μικρή αναταραχή. Πολιτικοί αλλά και πολίτες αρχίζουν να προβάλλουν άβολα ερωτήματα:
Θα προσπαθήσει το Κρεμλίνο να αποσταθεροποιήσει την Εσθονία;
Θα μείνει πιστή στην χώρα η μεγάλη ρωσόφωνη μειονότητά της;

Ο ρωσόφωνος υπολοχαγός Νικολάι Πρεντμπανίκοφ εξηγεί τι μέτρα έχουν ληφθεί για να διευκολυνθεί η ένταξη των ρωσόφωνων στον εσθονικό στρατό: «Οργανώνουμε για τους στρατιώτες που αντιμετωπίζουν προβλήματα με την γλώσσα ένα ειδικό πρόγραμμα γλωσσικής κατάρτισης. Επιπλέον υπάρχει στρατιωτικό προσωπικό που κατανοεί τόσο την ρωσική όσο και την εσθονική γλώσσα, και προσπαθεί να μεταφράσει τους συγκεκριμένους στρατιωτικούς όρους, εάν χρειαστεί».

Το επόμενο ερώτημα έρχεται φυσιολογικά. Είναι οι ρωσόφωνοι στις εσθονικές ένοπλες δυνάμεις έτοιμοι να υπερασπιστούν την πατρίδα τους από μια πιθανή επιθετικότητα που να προέρχεται από τα ανατολικά; Ο ίδιος απαντά: «Σε ό,τι με αφορά, ο εχθρός δεν έχει εθνικότητα. Όποιος σηκώσει το όπλο, θα λάβει την απάντησή του».

Μπορούν να αποτραπούν τα καθοδηγούμενα από την Μόσχα «μικρά πράσινα ανθρωπάκια», δηλαδή στρατιώτες με στολές χωρίς διακριτικά, από το να περάσουν τα σύνορα και να έρθουν στην Εσθονία, αντιγράφοντας το σενάριο της Κριμαίας;

Η κοινωνία των πολιτών ανησυχεί, περιλαμβανομένων των Ρωσόφωνων που αποτελούν περίπου το ένα τέταρτο του πληθυσμού της χώρας.

Ο Ιβάν Λαβρεντίεφ έδωσε το έναυσμα για μια ανοικτή επιστολή που υπογράφεται από πολλούς Εσθονούς ρωσόφωνους πολίτες (από όλες τις πλευρές του πολιτικού φάσματος). Όπως εξηγεί στην κάμερα του euronews, «το βασικό νόημα αυτής της επιστολής είναι ότι σε εμάς, τους ρωσόφωνους πολίτες που ζούμε στην Εσθονία, δεν μας αρέσει να βλέπουμε αυτά τα περίφημα “μικρά πράσινα ανθρωπάκια” που φθάνουν εδώ τριγύρω, όπως συνέβη στην Ουκρανία, στην Κριμαία. Ο κόσμος εδώ θέλει να ζήσει σε μια ανεξάρτητη Εσθονία, όχι σε ένα είδος μιας μελλοντικής “Νεο-Ρωσίας“».

Η Εσθονία πρόκειται να ενισχύσει την ρωσόφωνη παραγωγή προγράμματος στα κρατικά μέσα ενημέρωσης, αποκαλύπτει ο Ίλμαρ Ρααγκ. Ως κινηματογραφιστής εργάστηκε με την διάσημη Γαλλίδα ηθοποιό Ζαν Μορό. Τώρα ο ίδιος βοηθά την εσθονική κυβέρνηση στην προσπάθειά της να θωρακίσει τη χώρα από την ξένη χειραγώγηση μέσω των μέσων ενημέρωσης.

Όπως αποκαλύπτει, βρίσκεται σε εξέλιξη ένας «ψυχολογικός πόλεμος» στην ανατολική περιοχή. «Μας ανησυχούν αυτές οι προσπάθειες παροχής εχθρικών πληροφοριών. Πως θα αντιμετωπίσουμε τη ρωσική προπαγάνδα; Θεωρούμε ότι το πρώτο βήμα πρέπει να είναι η αύξηση της ευαισθητοποίησης, προκειμένου να γίνονται αμέσως αντιληπτά τα ψέματα».

Ο Ολέγκ και η Τατιάνα είναι και οι δύο ρωσόφωνοι. Όπως λέει ο Ολέγκ Ρουμπανίκοφ, μεταξύ των φίλων τους, ελάχιστοι θα επιθυμούσαν να ζήσουν υπό την εξουσία του Κρεμλίνου. Υποστηρίζει ότι στη Νάρβα μόνο μερικοί ηλικιωμένοι γοητεύονται από την ιδέα της ένταξης στην Ρωσική Ομοσπονδία: «Πρόκειται για ανθρώπους γύρω στα 50 ή και περισσότερο που έζησαν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους στην Σοβιετική Ένωση και για αυτόν τον λόγο είναι πιο εξοικειωμένοι με αυτόν τον τρόπο ζωής σε σχέση με εμένα. Προφανώς είμαι μισός Εσθονός τώρα… Γεννήθηκα εδώ, στην Νάρβα… Μεγάλωσα εδώ, μένω εδώ…».

Ενώ ο γιος του Ντάβιντ έχει λάβει την εσθονική ιθαγένεια, ο ίδιος ο Ολέγκ και η σύζυγός του Τατιάνα γονείς του έχουν ακόμα τα γκρι διαβατήρια (των… «ξένων», όπως αποκαλούνται).

Απασχολημένοι όλη την ώρα με το παιδί και τις εργασίες τους, δεν βρίσκουν τον απαραίτητο χρόνο για να μάθουν την εσθονική γλώσσα και να προετοιμαστούν κατάλληλα για τις εξετάσεις χορήγησης ιθαγένειας. Η Τατιάνα Ρουμανίκοβα τονίζει: «Εάν η κυβέρνηση της Εσθονίας θέλει περισσότερος κόσμος να αποκτήσει εσθονικά διαβατήρια, εάν θέλει περισσότερους Εσθονούς πολίτες, πρέπει να απλοποιήσει τις εξετάσεις για την ιθαγένεια ώστε να μπορούν να λάβουν εσθονικό διαβατήριο».

Στη Νάρβα το 90% των κατοίκων είναι Ρωσόφωνοι και υπάρχουν πολλά ρωσικά σχολεία. Σε αυτά το 60% της διδασκαλίας γίνεται στα εσθονικά και το 40% στα ρωσικά. Οι πολιτικοί διασταυρώνουν τα ξίφη τους αν η εσθονική γλώσσα θα έπρεπε να εισάγεται νωρίτερα, ήδη από το νηπιαγωγείο.

Οι γονείς του Ντάβιντ, που λαμβάνει καλούς βαθμούς στο σχολείο, υποστηρίζουν αυτήν την άποψη και ζητούν να έρθουν στη Νάρβα περισσότεροι δάσκαλοι Εσθονικών. Θέλουν τα παιδιά τους να είναι πραγματικά δίγλωσσα, όχι… «ξένοι», όπως αποκαλούν τους ίδιους.

Πηγαίνοντας για την στρατιωτική παρέλαση στη Νάρβα, την ημέρα της επετείου της ανεξαρτητοποίησης της Εσθονίας, ο Ντάβιντ και οι γονείς του βλέπουν τις εσθονικές δυνάμεις μαζί με βρετανικές, ολλανδικές και αμερικανικές.

Εξαιτίας της συμμετοχής της Εσθονίας στο NATO, οι περισσότεροι Ρωσόφωνοι αποκλείουν μια επανάληψη του σεναρίου της Ανατολικής Ουκρανίας στην περιοχή τους. Αλλά όχι όλοι.

Ο Ίλια τονίζει: «Εδώ, στην περιοχή μας Ίντα Βίρου, οι περισσότεροι είναι Ρωσόφωνοι. Αν η κυβέρνηση περιορίσει την χρήση της ρωσικής γλώσσας με νόμο, τα πάντα μπορεί να συμβούν».

Η Λϊντια αντιδρά: «Όχι, όχι! δεν μπορεί να γίνει αυτό, δεν θα το αφήσει κανείς. Είμαστε φιλήσυχοι άνθρωποι. Όλοι μένουμε για χρόνια εδώ, μαζί, στην ίδια περιοχή, ειρηνικά». Και η Τατιάνα προσθέτει: «Οι άνθρωποι που μένουν εδώ είναι φυσιολογικοί και νομοταγείς πολίτες που έχουν γεννηθεί εδώ και αγαπούν την Εσθονία όπως όλοι οι Εσθονοί, ακόμα κι αν είναι εθνικά Ρώσοι».

Οι Ρωσόφωνοι κάτοικοι της Νάρβα συγκεντρώθηκαν μαζικά για να παρακολουθήσουν την στρατιωτική παρέλαση για την ανεξαρτητοποίηση της Εσθονίας, πολλοί κρατώντας εσθονικές σημαίες. Όπως φαίνεται, οι πολίτες εδώ είναι πιστοί στο Ταλίν και δεν υπάρχουν σήμερα τάσεις απόσχισης, όπως φάνηκε και από τις γενικές εκλογές πριν από μερικές μέρες, που επιβεβαίωσαν τον φιλονατοϊκό προσανατολισμό της χώρας.

Ωστόσο υπάρχει ένα πρόβλημα στη Νάρβα. Δεδομένης της τεταμένης γεωπολιτικής κατάσταση, οι ξένοι επενδυτές αφήνουν στον πάγο τα όποια επιχειρηματικά τους σχέδια.

Η Νάρβα έχει αδελφοποιηθεί με το Ντόνετσκ στην Ανατολική Ουκρανία. Πρόσφατα, η Νάρβα έλαβε μια επιστολή από τους φιλορώσους αυτονομιστές, όπως αποκαλύπτει ο Βιάτσεσλαβ Κονοβάλοβ, σύμβουλος διεθνών σχέσεων στον Δήμο της Νάρβα: «Αυτό που μας πρότειναν να κάνουμε ήταν, για παράδειγμα, να παράσχουμε υποστήριξη. Ισχυρίζονται ότι η ουκρανική κυβέρνηση είναι διεφθαρμένη και διαπράττει εγκλήματα. Φυσικά, από την στιγμή που το επιστολόχαρτο έκανε λόγο για “Λαϊκή Δημοκρατία του Ντόνετσκ”, εμείς δεν θα μπορούσαμε να απαντήσουμε».

Ο Μίχαηλ Τβέρσκοϊ διανέμει αυτοκόλλητα με το σύνθημα «Ας μιλήσουμε ρωσικά». Άφησε την Εσθονία πριν από 14 χρόνια και έκανε διεθνή καριέρα ως οικονομικός ελεγκτής.

Έχοντας ως βάση το Βέλγιο, επισκέπτεται την πατρίδα του κάθε δύο μήνες, όχι μόνο για να συναντήσει φίλους αλλά και για να ελέγξει τις ετικέτες των προϊόντων.

Διευθύνει μία ιστοσελίδα υποδοχής καταγγελιών από τους ρωσοφώνους στην Εσθονία και ασκεί πιέσεις για εκτεταμένη χρήση της ρωσικής γλώσσα στη δημόσια ζωή: στα δικαστήρια, στα νοσοκομεία, στα σχολεία και στα καταστήματα.

Πρόσφατα η Εσθονία ψήφισε ένα νόμο για τους κανόνες στις ετικέτες, χωρίς όμως να αναφέρεται στην ρωσική γλώσσα, κάτι που εξηγεί ότι είναι απαραίτητο ο Μίχαηλ: «Νομίζω ότι το πρόβλημα αφορά το γεγονός ότι σε ορισμένα προϊόντα υπάρχουν μερικά συστατικά που μπορούν να βλάψουν, αν για παράδειγμα είσαι αλλεργικός. Είναι σημαντικό όλοι οι καταναλωτές να έχουν την απαραίτητη ενημέρωση στην γλώσσα τους, κάτι που σημαίνει ότι οι ρωσόφωνοι πρέπει να λαμβάνουν τις πληροφορίες στην ρωσική γλώσσα».

Ο 16χρονος Αρτουρ, που κατάγεται από ρωσόφωνη οικογένεια, έχει κάνει εσθονόφωνους φίλους μέσα από την κοινότητα των online games. Μένει μαζί με την ανύπαντρη μητέρα του Όλγα, που εργάζεται ως καθαρίστρια για να μεγαλώσει αυτόν και τα τρία αδέρφια του. Λόγω του επαγγέλματός της, η Όλγα γνωρίζει πολύ κόσμο. Υπάρχουν φόβοι ότι μία μέρα θα μπορούσαν να ξεσπάσουν ταραχές και στη Νάρβα;

Η ίδια απαντά: «Ναι, υπάρχει ένας τέτοιος φόβος ότι μια μέρα οι Ρώσοι θα μπορούσαν να σηκώσουν αντάρτικο ή να προκαλέσουν ταραχές, επεισόδια ή κάτι τέτοιο. Ο καθένας έχει τη δική του άποψη πάνω σε αυτό το ζήτημα και εγώ ως μητέρα φοβάμαι για την οικογένειά μου. Θα έλεγα ότι στη Νάρβα περίπου το 30% των Ρωσόφωνων θα επιθυμούσαν να ενταχθούν Ρωσία».

Το κλαμπ «AveNue» διευθύνεται από τον Βλαντίμιρ Τσερντάκοφ, έναν διάσημο στην περιοχή ρωσόφωνο ροκ σταρ. Ο μουσικός υποστηρίζει ότι οι πολιτικοί της Εσθονίας θα καταφέρουν να μειώσουν τις εντάσεις δίνοντας μεγαλύτερη προσοχή στη Νάρβα, αρκεί να μην το κάνουν μόνο όποτε έχει εκλογές. Είναι μάλιστα κάτι που τους το λέει και… τραγουδιστά.

‘‘We are concerned about hostile information operations’‘ – Ilmar Raag, Communication Coordinator to the Estonian government

Το euronews συνάντησε τον Ιλμάρ Ρααγκ, σύμβουλο της εσθονικής κυβέρνησης για ζητήματα επικοινωνίας και ψυχολογικών επιχειρήσεων σε περιόδους κρίσεων. Υπάρχει σε εξέλιξη επικοινωνιακός πόλεμος ανάμεσα στην Ρωσική Ομοσπονδία και την Δύση; Μπορείτε να ακούσετε το σύνολο της συνέντευξης (στην αγγλική γλώσσα) με ένα κλικ εδώ:

Иван Лаврентьев, лидер инициативы ‘‘Меморандум 14’‘

Στο Ταλίν, πρωτεύουσα της Εσθονίας, ο Ιβάν Λαβρεντίεφ εξηγεί στο euronews γιατί οι Ρωσόφωνοι της χώρας μένουν πιστοί στην Εσθονία. Ο Λαβρεντίεφ εκπροσωπεί τις ρωσόφωνες μη κυβερνητικές οργανώσεις στην Εσθονία. Η συνέντευξη είναι στα ρωσικά και μπορείτε να να την ακούσετε ολόκληρη με ένα κλικ εδώ:

Vyacheslav Konovalov, International adviser, Narva City Office

Η πόλη Νάρβα βρίσκεται στα ανατολικά σύνορα της Εσθονίας, δίπλα στην Ρωσία. Υποφέρει από τις τρέχουσες γεωπολιτικές εντάσεις. Οι επενδυτές αφήνουν τα επιχειρηματικά τους σχέδια στον πάγο, εξηγεί ο Βιάτσεσλαβ Κονοβάλοβ στην κάμερα του euronews. Για να ακούσετε (στην αγγλική γλώσσα) όλη την συνέντευξη με τον σύμβουλο διεθνών σχέσεων του Δήμου της Νάρβα, κάντε κλικ εδώ: