Έκτακτη είδηση

Έκτακτη είδηση

«Ο Τραμπ μπορεί να σώσει το ευρώ» υποστηρίζει ο διευθυντής του Κέντρου Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής

Ο Ντάνιελ Γκρος εκτιμά ότι κανείς δεν μπορεί να αναγκάσει μια χώρα να παραμείνει στην ευρωζώνη

Το διαβάζουν τώρα:

«Ο Τραμπ μπορεί να σώσει το ευρώ» υποστηρίζει ο διευθυντής του Κέντρου Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής

Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Για κάποιους θα είναι ένα αξέχαστο πάρτι γενεθλίων. Για άλλους συγκέντρωση τσακωμένων συγγενών. Σε λίγες εβδομάδες, η Ευρώπη θα γιορτάσει την 60η επέτειο της Συνθήκης της Ρώμης, μια από τις στιγμές που γέννησαν την Ευρωπαϊκή Ένωση.

allviews Created with Sketch. Point of view

"Ο λαϊκισμός είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα στην Ευρώπη. Εφόσον επικρατήσει, η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα επιβιώσει"

Ντανιέλ Γκρος Διευθυντής του Κέντρου Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής

Η επέτειος αυτή ίσως σηματοδοτήσει την επανεκκίνηση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Όμως πολλοί φοβούνται ότι ο εορτασμός θα αναδείξει τα προβλήματα και τις ρωγμές του ευρωπαϊκού οικοδομήματος

Θα συζητήσουμε το θέμα με τον
Ντανιέλ Γκρος, διευθυντή του Κέντρου Μελετών Ευρωπαϊκής Πολιτικής, που βρίσκεται στο γραφείο μας στις Βρυξέλλες.

Ιζαμπέλ Κουμάρ:
Στη Ρώμη αναμένουμε να αποκαλυφθεί νέος οδικός χάρτης για την Ευρώπη. Νομίζετε πως θα είναι κάτι ουσιαστικό;

Ντανιέλ Γκρος:
Θα ήταν υπερβολικό να περιμένουμε έναν πραγματικό οδικό χάρτη για το μέλλον της Ευρώπης, από 27 αρχηγούς κρατών, ο καθένας εκ των οποίων έχει τα δικά του εσωτερικά προβλήματα. Μπορούμε όμως να περιμένουμε μια δήλωση που κατά πάσα πιθανότητα δεν θα θίγει τα μεγάλα προβλήματα, όμως θα είναι μια ένδειξη, για το ποιες θα είναι οι προτεραιότητες.

Ιζαμπέλ Κουμάρ:
Για ακόμη μια φορά, η Γερμανίδα καγκελάριος αναφέρθηκε στην ιδέα μιας Ευρώπης δύο ταχυτήτων. Η δήλωση προκάλεσε αντιδράσεις. Τι ακριβώς εννοεί; Νομίζετε ότι θα κάνει ακόμα ένα βήμα, θα δώσει περισσότερα στοιχεία;

Ντανιέλ Γκρος:
Ουσιαστικά θα ήθελε να προχωρήσουμε στο ζήτημα της εξωτερικής ασφάλειας και της κοινής ευρωπαϊκής άμυνας. Όμως γνωρίζουμε ότι μία-δύο χώρες έχουν προβλήματα, διότι στο θέμα της άμυνας έχουν ουδέτερη θέση. Όμως η ‘Άνγκελα Μέρκελ πιστεύει ότι η Ευρώπη πρέπει να προχωρήσει και ίσως βρει ένα modus vivendi με αυτά τα δύο- τρία κράτη που δεν μπορούν να συμμετάσχουν.

Ιζαμπέλ Κουμάρ:
Υπάρχει επίσης το στοιχείο της οικονομικής ολοκλήρωσης στο οποίο η Μέρκελ συχνά αναφέρεται. Νομίζετε ότι θέλει να προχωρήσει αυτό το σχέδιο;

Ντανιέλ Γκρος:
Στην πραγματικότητα, το
οικονομικό μέρος της ενοποίησης είναι το πιο δύσκολο. Γιατί κατά κάποιο τρόπο σημαίνει ότι θα έχουμε φτάσει στο τέλος του δρόμου. Όμως αυτό το τέλος πρέπει να είναι συμβατό με την εθνική κυριαρχία και τον έλεγχο της δημοσιονομικής πολιτικής.
Σήμερα μπορεί να έχουμε κοινό νόμισμα, κοινή εποπτεία των τραπεζών, σταθερό και κοινό χρηματοπιστωτικό σύστημα, όμως πραγματικά αμφιβάλλω αν μπορούμε να προχωρήσουμε παρακάτω.

Ιζαμπέλ Κουμάρ:
Την ίδια στιγμή, έχουμε μπροστά μας εκλογές στη Γαλλία, ίσως και στην Ιταλία. Οι πολιτικές δυνάμεις που προηγούνται δηλώνουν ότι θέλουν να γίνει δημοψήφισμα με θέμα το ευρώ.
Όμως ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Μάριο Ντράγκι δήλωσε ότι αυτό δεν είναι δυνατό. Δεν μπορεί κάποιος απλά να επιλέξει να εγκαταλείψει το ευρώ. Οπότε εδώ, ποιος λέει την αλήθεια;

Ντανιέλ Γκρος:
Η αλήθεια, η πραγματικότητα είναι ότι οι χώρες-μέλη κρατούν τις τύχες στα χέρια τους. Αν μια χώρα αποφασίσει να βγει από το ευρώ, μπορεί να πάει ενάντια σε ορισμένες υποχρεώσεις της Συνθήκης της Ρώμης. Ξέρετε, δεν έχουμε ευρωπαϊκό στρατό για την εμποδίσουμε. Πριν από 150 χρόνια, οι Αμερικανοί έστειλαν στρατό όταν οι νότιες πολιτείες ήθελαν να αποσχιστούν. Εμείς δεν μπορούμε να το κάνουμε αυτό. Απλά μπορούμε να πούμε, εντάξει, αν δεν θέλετε να είστε μέρος αυτής της προσπάθειας αντίο. Υπό αυτή την έννοια, ναι, κάθε χώρα μπορεί να επιλέξει αν θα βγει από το ευρώ, εφόσον οι πολίτες ή το κοινοβούλιο πάρει την απόφαση.
Όμως εξακολουθώ να πιστεύω ότι αυτό είναι μάλλον απίθανο, γιατί αν δούμε τους αριθμούς, η κατάσταση στην ευρωζώνη βελτιώνεται. Οπότε η όποιες σκέψεις για έξοδο από την ευρωζώνη μάλλον εξασθενούν.

Ιζαμπέλ Κουμάρ:
Μόλις είπατε ότι η ευρωπαϊκή οικονομία τα πηγαίνει λίγο καλύτερα από ό, τι περιμέναμε. Νομίζετε όμως ότι αυτό είναι αρκετό για να επιβραδύνει τους λαϊκιστές που ζητούν οι χώρες τους να εγκαταλείψουν την Ευρωπαϊκή Ένωση ή τουλάχιστον την ευρωζώνη;

Ντανιέλ Γκρος:
Είναι αλήθεια ότι η ευρωπαϊκή οικονομία προχωρά, αλλά πολύ άνισα. Φυσικά η Γερμανία τα πηγαίνει πολύ καλά, ενώ η Ιταλία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα. Όμως συνολικά η εικόνα βελτιώνεται. Αν πραγματικά εξετάσουμε γιατί οι άνθρωποι θέλουν να εγκαταλείψουν την ΕΕ ή γιατί θέλουν να εγκαταλείψουν το ευρώ, θα δούμε ότι τα κίνητρα τους, βασικά δεν έχουν να κάνουν με οικονομικά ζητήματα. Τους απασχολεί πρωτίστως το θέμα της ταυτότητας, ο έλεγχος στο λεγόμενο εθνικό πεπρωμένο. Αυτά είναι ζητήματα που δεν εξαρτώνται τόσο πολύ από το ύψος των επενδύσεων ή το ποσοστό της ανεργίας. Υπάρχουν βαθύτερα αίτια. Το πρόβλημα δεν είναι η οικονομία που βελτιώνεται, αλλά μια βαθύτερη αναζήτηση της ταυτότητας. Το ερώτημα τελικά είναι, ανήκουμε ή στην Ευρώπη;

Ιζαμπέλ Κουμάρ:
Λοιπόν, η Μεγάλη Βρετανία είναι μία χώρα που έχει ήδη πάρει την απόφαση της. Κατά κάποιο τρόπο, οι εορτασμοί στη Ρώμη θέλουν να φωτίσουν τον χάρτη πορείας της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά το Brexit.
Όμως δεν νομίζετε ότι η Ευρώπη συνεχίζει να περιμένει στην ουρά ώστε να κλείσει εμπορικές συμφωνίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ η Βρετανία την έχει παρακάμψει και βρίσκεται στην πρώτη θέση.

Ντανιέλ Γκρος:
Αν κρίνουμε από δημόσιες δηλώσεις, το Ηνωμένο Βασίλειο φαίνεται να έχει κάποιο προβάδισμα. Όμως άλλο είναι να πούμε ότι θα προχωρήσουμε άμεσα σε εμπορική συμφωνία με το Ηνωμένο Βασίλειο κι άλλο είναι το άνοιγμα συγκεκριμένων αγορών στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η νέα αμερικανική κυβέρνηση έχει ξεκαθαρίσει ότι «πρώτα η Αμερική».
Αν πραγματικά εννοεί αυτό που λέει, τότε δεν μπορεί πραγματικά να ανοίξει την αγορά της στο Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά όχι στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πραγματικά δεν πιστεύω ότι ο Τραμπ θα δώσει στο Ηνωμένο Βασίλειο μια καλή συμφωνία, ενώ την ίδια ώρα θα παραμελήσει της Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία είναι μια πολύ μεγαλύτερη αγορά.

Ιζαμπέλ Κουμάρ:
Δηλώσατε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να είναι το πρόσωπο που θα σώσει το ευρώ. Μα πως μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο;

Ντανιέλ Γκρος:
Είναι πολύ απλό. Πρέπει να αγνοήσουμε το Twitter, καθώς και τις βαρύγδουπες δηλώσεις. Νομίζω πως πρέπει να εστιάσουμε στην οικονομία. Αν ο Πρόεδρος Τραμπ προχωρήσει σε σημαντική περικοπή φόρων και ταυτόχρονα αυξήσει τις επενδύσεις σε στρατιωτικές υποδομές, τότε η αμερικανική οικονομία θα εκτοξευθεί. Πιθανότατα θα αυξηθούν σημαντικά οι εξαγωγές και η Ευρωπαϊκή Ένωση εξάγει μεγάλο αριθμό προϊόντων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οπότε η ευρωπαϊκή οικονομία ενδέχεται να αποκομίσει σημαντικά οφέλη από την πολιτική του προέδρου Τραμπ.
Εκτιμώ ότι θα επιταχύνει την ανάκαμψη στην Ιταλία, η οποία εξαρτάται ιδιαίτερα από τις εξαγωγές της, όμως πιστεύω ότι θα συμβεί και το ίδιο με την Γαλλία. Οπότε σε γενικές γραμμές, ο Τραμπ μπορεί να βοηθήσει την ευρωπαϊκή ένωση ή
τουλάχιστον της οικονομίας της ευρωζώνης.

Ιζαμπέλ Κουμάρ:
Τέλος, θέλω να αναφερθώ σε κάτι που είπε ο Ντόναλντ Τουσκ.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου παρέθεσε τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η Ευρώπη και είπε: «Ντόναλντ Τραμπ, τρομοκρατία, Ρωσία, Κίνα, λαϊκισμός». Τι θεωρείτε πιο τρομακτικό;

Ντανιέλ Γκρος:
Νομίζω ότι τα εσωτερικά προβλήματα είναι σαφώς πιο σημαντικά. Με πρώτο τον λαϊκισμό στην Ευρώπη.
Οι πολιτικοί που λένε στους δικούς τους ανθρώπους, στους δικούς τους ψηφοφόρους ότι: Είναι πολύ απλό, θα κλείσουμε τα σύνορά μας και θα συνεχίσουμε μόνοι μας. Δεν θα υπακούσουμε σε κανόνες και σε κανονισμούς με τους οποίους μας δένει η Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτή η ψευδαίσθηση είναι πολύ επικίνδυνη, διότι εφόσον επικρατήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θα μπορεί να επιβιώσει. Κατά πιθανότητα, η επόμενη ημέρα, θα είναι για όλους μας κακή.