Έκτακτη είδηση

Το διαβάζουν τώρα:

Νάπολη: Η μαγεία της ηφαιστειακής έκρηξης


futuris

Νάπολη: Η μαγεία της ηφαιστειακής έκρηξης

Τα ηφαίστεια είναι από τους πλέον δυναμικούς εκπροσώπους της φύσης. Έχουν τη δύναμη να μεταμορφώσουν ολόκληρες περιοχές καθώς και τη εξέλιξη της ανθρώπινης ιστορίας. Το να μάθουμε τι ακριβώς συμβαίνει κατά την διάρκεια μιας έκρηξης, μας βοηθάει να κατανοήσουμε την εξέλιξη τους. Βρισκόμαστε στην άκρη του Βεζούβιου για να μάθουμε πως λειτουργεί το πρόγραμμα CHRONOS, μία μελέτη που θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε πως εξελίσσεται το γεωλογικό ρολόι των ηφαιστείων.

Ο κόλπος της Νάπολης είναι από τους πλέον επικίνδυνους και πυκνοκατοικημένους του κόσμου.

Η Νάπολη είναι σημαντικό λιμάνι της Νότιας Ιταλίας, πρωτεύουσα της περιφέρειας της Καμπανίας και της ομώνυμης επαρχίας. Είναι η τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Ιταλίας μετά τη Ρώμη και το Μιλάνο. Για το Βεζούβιο, ο Γκέτε συνήθιζε να λέει πως πως είναι το βουνό της κόλασης το οποίο υψώνεται στη μέση ενός παραδείσου.

Είναι το πλέον κατάλληλο παράδειγμα προς μελέτη, το οποίο θα μας δώσει μία ασφαλή εικόνα για το πως ενεργοποιούνται τα ηφαίστεια.

«Δεν γνωρίζουμε πολλά για το πως σχηματίζεται το μάγμα, το φυσικό διάπυρο τήγμα πετρωμάτων που βρίσκεται στα έγκατα της Γης, το οποίο φθάνοντας στην επιφάνεια, στερεοποιείται δημιουργώντας τα πυριγενή πετρώματα. Για να το μάθουμε πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τεχνικές τομογραφίας με x-ray,» μας εξήγησε ο Μάουρο ντι Βίτο, ηφαιστειολόγος.

Η μελέτη των πετρωμάτων, είναι θεμελιώδους σημασίας για το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα CHRONOS.

Οι επιστήμονες που εργάζονται για το CHRONOS χρησιμοποιούν μία καινούργια μέθοδο για να ανακαλύψουν το μυστήριο των ηφαιστειακών εκρήξεων. Αυτό γίνεται με το συνδυασμό θεωρητικών μοντέλων και μοναδικών εργαστηριακών τεχνικών.

Γιατί είναι τόσο σημαντικό να μελετάμε τα ηφαιστειογενή πετρώματα, τι είδους ευρήματα αναζητάμε;

«Ένα πέτρωμα είναι σαν ένα σπασμένο ρολόι που βρίσκεται σε ένα τόπο εγκλήματος, μας δείχνει το χρονικό ενός γεγονότος. Αυτό είναι ο σκοπός τους CHRONOS: να διασαφηνίσει πως ένα ηφαίστειο περνάει από το στάδιο της ηρεμίας στη έκρηξη,» εξηγεί ο ορυκτολόγος Ντιέγκο Περουτσίνι.

Επειδή είναι ανέφικτο να μελετήσουμε το πως γίνεται η έκρηξη μέσα στο ηφαίστειο, οι ερευνητές ξεκινούν από τα ηφαιστειακά πετρώματα και συνεχίζουν με το μάγμα.

«Το μοντέλο που μελετάμε λειτουργεί κάπως έτσι. Όταν το νέο μάγμα φτάσει σε ένα υπόγειο θάλαμο τότε αναμειγνύεται με το παλαιότερο, είναι σαν τον καπουτσίνο όταν καφές και γάλα γίνονται ένα.
Όσο περισσότερο ανακατεύεται το γάλα με τον καφέ τόσο περισσότερο ομογενοποιείται. Χάρη σε αυτή την πληροφορία μπορούμε να διαβάσουμε τι μας λένε οι πέτρες, πόσος χρόνος έχει περάσει από την διαδικασία της μίξης μέχρι την στην αρχή της έκρηξης,» μας είπε ο ορυκτολόγος Ντιέγκο Περουτσίνι.

Για να γίνει αυτό η ομάδα του πανεπιστημίου της Περούτζια έχει δημιουργήσει την πρώτη μηχανή που μπορεί να αναμειχθεί το μάγμα. Εκεί λιώνει και αναμειγνύεται με δείγματα ηφαιστειακών πετρών.

Επειδή όλα τα ηφαίστεια είναι μοναδικά όσον αφορά στην υπόγεια ορυκτή δομή τους, το μάγμα έχει το δικό του γεωλογικό αποτύπωμα.

Το μάγμα αυτό μόλις στερεοποιηθεί θα αναλυθεί σε βάθος για να βρούμε τα νέα του χαρακτηριστικά. Το να επαναλάβουμε το τεστ σε διαφορετικά στάδια θα μας επιτρέψει να ορίσουμε την χρονολογική εξέλιξη των δομικών και χημικών αλλαγών.

Ο ορυκτολόγος Ντιέγκο Περουτσίνι, λέει χαρακτηριστικά:
«Αυτό που μας έκανε εντύπωση είναι πως η χρονική διάρκεια ανάμεσα στην διαδικασία μίξης και στην έκρηξη είναι 20 με 30 λεπτά. Μία στατιστική ανάλυση που έχει γίνει στις τελευταίες 200 εκρήξεις αποδεικνύει πως αυτό ισχύει στο 99% των περιπτώσεων. “

Η έκρηξη ενός ηφαιστείου είναι από τα πλέον λιγότερο προβλέψιμα φαινόμενα. Το να κατανοήσουμε την εσωτερική αυτή διαδικασία που συνδέει τα σημάδια που λαμβάνουμε πριν την έκρηξη θα μας βοηθήσει να αποκωδικοποιήσουμε τον αντίκτυπο της ηφαιστειακής δραστηριότητας στον πλανήτη μας.

Editor's choice

επόμενο άρθρο

futuris

Βαφές υφασμάτων χωρίς λύματα