Έκτακτη είδηση

Έκτακτη είδηση

Δέκα χρόνια μετά την χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 - Τι λέει η ΕΚΤ

Το διαβάζουν τώρα:

Δέκα χρόνια μετά την χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 - Τι λέει η ΕΚΤ

Δέκα χρόνια μετά την χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 - Τι λέει η ΕΚΤ
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Ήταν Σεπτέμβριος 2008 όταν στους τηλεοπτικούς δέκτες ο πλανήτης είδε υπαλλήλους της Λήμαν μπράδερς, της τέταρτης μεγαλύτερης επενδυτικής τράπεζας των Ηνωμένων Πολιτειών, να αναχωρούν από τα γραφεία τους μεταφέροντας όλα τους τα υπάρχοντα σε μια κούτα.

Στις 15 Σεπτεμβρίου η εταιρεία υπέβαλε αίτημα προστασίας από τους πιστωτές της. Η συμμετοχή της εταιρείας που είχε πίσω της ιστορία πάνω από 150 ετών, στην κρίση ενυπόθηκων δανείων υψηλού κινδύνου (subprime mortgage crisis) οδήγησε στην μαζική έξοδο των περισσότερων πελατών της, τη δραστική μείωση των αποθεμάτων της και την υποτίμηση των περιουσιακών στοιχείων από τους οργανισμούς αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητα. Κατηγορήθηκε για αμέλεια και κακοδιαχείριση.

Οι ρίζες του κακού εντοπίζονται στις αρχές της δεκαετίας του 2000 όταν έγιναν δυσανάλογες επενδύσεις στην κτηματομεσιτική αγορά των Ηνωμένων Πολιτειών. Μόνο τον Ιούλιο του 2005, υπεγράφησαν 1 εκατομμύριο 389 χιλιάδες πωλητήρια συμβόλαια. Οι τιμές των ακινήτων έκαναν ράλι. Οικογένειες μεσαίων εισοδηματικά στρωμμάτων έβαζαν υποθήκη τα σπίτια τους και έπαιρναν μεγαλύτερα δάνεια.

Η κατάρρευση δεν άργησε να έρθει. Οι δανειολήπτες άρχισαν να μην πληρώνουν τις δόσεις τους, τα κατασχετήρια πολλαπλασιάζονταν. Η προσφορά σε ακίνητα ξεπερνούσε πλέον τη ζήτηση και οι τιμές κατακρημνίστηκαν. Η κρίση του χρηματοπιστωτικού τομέα είχε περάσει στην πραγματική οικονομία και είχε εξαχθεί στην ευρωπαϊκή πλευρά του Ατλαντικού.

Η ευρωζώνη κατάφερε να ξεπεράσει την κρίση μόλις το 2014. Δέκα χρόνια μετά και παρά την σημαντική αύξηση του ρυθμού ανάπτυξης το 2017, το δύο πρώτα τρίμηνα του 2018 καταγράφεται επιβράδυνση που εν πολλοίς αποδίδεται στην μείωση των εξαγωγών.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στο οικονομικό δελτίο Αυγούστου αναφέρει πως η πολιτική προστατευτισμού του Ντόναλντ Τραμπ προκαλεί ανησυχίες ωστόσο σημειώνεται πως η ιδιωτική κατανάλωση έχει περιθώριο ανάπτυξης. Εκτιμά πως παρότι οι εξωτερικοί κίνδυνοι αυξάνονται, η εσωτερική ανάπτυξη φαίνεται να είναι εύρωστη και οι βραχυπρόθεσμοι δείκτες οδηγούν σε μια σταθερή και ευρεία ανάπτυξη.

Η ΕΚΤ υποστηρίζει πως η επιβράδυνση οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά σε εξωτερικούς παράγοντες και πως η εγχώρια ζήτηση παραμένει ισχυρή και πως η δημιουργία θέσεων εργασίας φαίνεται πως «αντέχει».

«Η ιδιωτική κατανάλωση υπήρξε ο βασικός οδηγός της πρόσφατης οικονομικής επέκτασης, όμως εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω ανάπτυξη», σημειώνει η ΕΚΤ. «Καθώς οι αγορές εργασίας συνεχίζουν να βελτιώνονται, η καταναλωτική εμπιστοσύνη θα παραμείνει αυξημένη και η ιδιωτική κατανάλωση θα αυξηθεί περαιτέρω», σύμφωνα με την ΕΚΤ.

Η Τράπεζα επισημαίνει πάντως πως «οι απώλειες από την οικονομική κρίση δεν έχουν ανακτηθεί παντού», αναφέροντας χαρακτηριστικά πως η ιδιωτική κατανάλωση στη Γερμανία και στην Γαλλία «είναι περίπου 10% υψηλότερη από πριν την κρίση, αντιθέτως όμως η κατανάλωση στην Ιταλία και στην Ισπανία δεν έχουν ακόμα ανακάμψει πλήρως».