Αυτό το περιεχόμενο δεν είναι διαθέσιμο στην περιοχή σας

Ίδρυμα Θεοχαράκη: «Σπύρος Παπαλουκάς. Ερευνητής του αινίγματος της ζωγραφικής»

Σπύρος Παπαλουκάς: Μακέτα βίλλας Καμπά, Σούνιο, Λάδι σε χαρτί,13,5x20 εκ, Συλλογή Ιδρύματος Β&Μ Θεοχαράκη
Σπύρος Παπαλουκάς: Μακέτα βίλλας Καμπά, Σούνιο, Λάδι σε χαρτί,13,5x20 εκ, Συλλογή Ιδρύματος Β&Μ Θεοχαράκη   -   Πνευματικά Δικαιώματα  Odysseas Vacharidis/
Από Γιώργος Μητρόπουλος

Μια νέα μεγάλη έκθεση-αφιέρωμα στον Σπύρο Παπαλουκά, φιλοξενεί από την Τρίτη 12 Ιουλίου το Ίδρυμα Θεοχαράκη. Τίτλος της «Σπύρος Παπαλουκάς. Ερευνητής του αινίγματος της ζωγραφικής. Γνωστά και άγνωστα έργα».

Βασικός στόχος της έκθεσης είναι η ανάδειξη της καλλιτεχνικής πορείας του Παπαλουκά, με κύριο χαρακτηριστικό τη συνεχή και μεθοδική αναζήτηση της προσωπικής του ζωγραφικής έκφρασης, όπως αναδεικνύεται μέσα από τα πολλαπλά σχέδια και τις σπουδές της προετοιμασίας ως την επιτέλεση του τελικού πίνακα. Ο θεατής της έκθεσης θα έχει την αίσθηση πως βρίσκεται στο εργαστήριο του ζωγράφου και παρακολουθεί τις διαδοχικές φάσεις της δημιουργίας ενός πίνακα.

Συγχρόνως θα έχει την ευκαιρία να μελετήσει τις μεταλλάξεις του τεχνοτροπικού του ύφους, από τα αχνά τοπία της Αίγινας στις αυστηρά δομημένες συνθέσεις του Αγίου Όρους και από τους έντονους χρωματικά και σχηματικά πίνακες της Σαλαμίνας στις αφαιρετικές απόψεις της Πάρου και τα λιτά εκθαμβωτικά στιγμογραφικά έργα της τελευταίας περιόδου. Παράλληλα, στις μακέτες των μνημειακών του θρησκευτικών και κοσμικών εικονογραφήσεων, αναδεικνύεται η πρωτοτυπία του προσωπικού του ύφους, με σεβασμό πάντα στην παράδοση και στη λειτουργικότητα των χώρων.

Odysseas Vacharidis/
Σπύρος Παπαλουκάς: Αυτοπροσωπογραφία στη Μυτιλήνη, 1925, Λάδι σε χαρτόνι, 37x36εκ, Συλλογή Ιδρύματος Β&Μ ΘεοχαράκηOdysseas Vacharidis/

Τέλος, επιχειρείται μέσα από τις ενότητες των πινάκων και των σχεδίων της έκθεσης (πολλά από τα οποία παρουσιάζονται για πρώτη φορά) και την παράθεση αποσπασμάτων και σχολίων του ίδιου του Παπαλουκά, να προβληθεί το ευρωπαϊκό προφίλ του καλλιτέχνη και να τονιστεί η προσφορά του στην εξέλιξη της νεοελληνικής ζωγραφικής.

Ο Σπύρος Παπαλουκάς (1892-1957) συγκαταλέγεται μεταξύ των σημαντικών δημιουργών των αρχών του 20ού αιώνα, που συνέβαλαν στην αναμόρφωση και στον εκσυγχρονισμό της ελληνικής ζωγραφικής. Συνεχίζει και διευρύνει το έργο των πρωτοπόρων, Κωνσταντίνου Παρθένη, Κωνσταντίνου Μαλέα, Γεωργίου Μπουζιάνη, ενώ με τους Νικόλαο Λύτρα, Μιχάλη Οικονόμου, Νικόλαο Οθωναίο προτείνουν καινοτόμους τρόπους απόδοσης της φύσης.

Το έργο του χαρακτηρίζεται από έναν διαρκή προβληματισμό και την αμφίδρομη σχέση κατανόησης του μοντέρνου, μέσα από τα δεδομένα της δικής μας παράδοσης και αντίστοιχα τη χρήση στοιχείων της παράδοσης κατά την ερμηνεία της μοντέρνας τέχνης.

Odysseas Vacharidis/
Σπύρος Παπαλουκάς: Παρνασσός, λάδι σε χαρτόνι, 20x16,5εκ. Συλλογή Ιδρύματος Β&Μ ΘεοχαράκηOdysseas Vacharidis/

Γεννημένος στη Δεσφίνα Φωκίδας, απόκτησε τις πρώτες γνώσεις ζωγραφικής κοντά σε αγιογράφο της πατρίδας του. Συνέχισε τις σπουδές του στην Αθήνα, στο Σχολείο Καλών Τεχνών και την ίδια εποχή, συνάντησε τον Φώτη Κόντογλου και τον Στρατή Δούκα, δύο προσωπικότητες που τον σημάδεψαν. Η γνωριμία του με τη μοντέρνα τέχνη κατά την παραμονή στο Παρίσι (1917-1921) υπήρξε καθοριστική για την εξέλιξή του. Φαίνεται πως επηρεάστηκε από τις πιο συντηρητικές τάσεις της ευρωπαϊκής ζωγραφικής, του μετεμπρεσιονισμού των Ναμπί και μιας ήπιας εκδοχής του φωβισμού. Μετά την εμπειρία του Παρισιού, η παραμονή του Παπαλουκά επί έναν χρόνο στο Άγιον ΄Ορος, με τον Στρατή Δούκα, συνέβαλε αποφασιστικά στη διαμόρφωση του καλλιτεχνικού του ιδιώματος.

Εργάστηκε πυρετωδώς, ζωγραφίζοντας τοπία, μοναστήρια, αρσανάδες και αντέγραψε τοιχογραφίες, εικόνες, χειρόγραφα και έργα μικροτεχνίας, πολλά από τα οποία επεξεργάστηκε αργότερα στην αγιογράφηση του ναού της Ευαγγελίστριας στην Άμφισσα (1927-1932). Οι τόποι που κατά καιρούς έμεινε και ζωγράφισε, Αίγινα, Λέσβος, Σαλαμίνα, Παρνασσός, Πάρος, Ύδρα, δημιουργούν διακριτές τεχνοτροπικά ενότητες, που ανταποκρίνονται κάθε φορά στα αιτήματα της εποχής, με πρωταρχικό αξίωμα ότι «η ζωγραφική πρέπει να συγκινεί με τα υλικά της μέσα και όχι με το θέμα». Παράλληλα, ζωγράφισε πορτρέτα, γυμνά, νεκρές φύσεις και ασχολήθηκε με τη σκηνογραφία και την εικονογράφηση βιβλίων.

Odysseas Vacharidis/
Σπύρος Παπαλουκάς: Σαλαμίνα,1926, λάδι σε χαρτόνι, 27x33εκ, Συλλογή Ιδρύματος Β&Μ ΘεοχαράκηOdysseas Vacharidis/

INFO

Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη

Βασ. Σοφίας 9 και Μέρλιν 1, τηλ. 210-3611206

«Σπύρος Παπαλουκάς: Ερευνητής του αινίγματος της ζωγραφικής. Γνωστά και άγνωστα έργα»

Διάρκεια: 12/07/2022-16/10/2022

Επιμέλεια έκθεσης: Ευθυμία Γεωργιάδου - Κούντουρα

Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα-Κυριακή 10:00-18:00