Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

Τι θα γίνει στον κόσμο το 2013

Τι θα γίνει στον κόσμο το 2013
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Ποιοι θα είναι οι ηγέτες του κόσμου το 2013; Πώς θα είναι η Ευρώπη; Θα έχει η Ιταλία νέο ηγέτη; Ποιο θα είναι το μέλλον σε Συρία, Αίγυπτο ή τα λοιπά αραβικά καθεστώτα; Μήπως οι εκλογές στο Ιράν θα αλλάξουν τους όρους του παιχνιδιού στην παγκόσμια διπλωματική σκακιέρα;

Καλωσορίσατε στο 2013! Θα προσπαθήσουμε να το ανιχνεύσουμε, αρχικά με την επικεφαλής της περσικής υπηρεσίας του euronews Μαρία Σαρσαλαρί, η οποία πρόκειται να μας εξηγήσει τι θα συμβεί μέσα από την δική της οπτική γωνία.

Με τον προϊστάμενο του γραφείου μας στις Βρυξέλλες Φρεντ Μπουσάρντ θα συζητήσουμε για τον δύσκολο δρόμο που έχει ακόμα μπροστά της η Ευρώπη.

Για τις επικείμενες εκλογές στην πατρίδα του, την Ιταλία, όπου η προεκλογική εκστρατεία είναι ήδη σε εξέλιξη, μας μιλάει από το Παρίσι όπου βρίσκεται ο Τζιοβάνι Μάτζι

Το μέλλον της Ελλάδας τοποθετείται στο μικροσκόπιο του ανταποκριτή μας στην Αθήνα Σταμάτη Γιαννίση.

Και για το τέλος, ο επικεφαλής της αραβικής μας υπηρεσίας Ριάντ Μουασές προσπαθεί να μας διαλευκάνει τι θα συμβεί στον αραβικό κόσμο.

-Γεια σου Μαρία. Το Ιράν έχει εκλογές τον Ιούνιο. Η τελευταία ψηφοφορία είχε οδηγήσει σε πολλές εβδομάδες διαδηλώσεων. Πρέπει να περιμένουμε να συμβούν τα ίδια και αυτήν την φορά;

-Ναι, Φρανσουά. Στις προηγούμενες προεδρικές εκλογές το 2009 το είδαμε αυτό, αλλά αμέσως μετά η μεταρρυθμιστική παράταξη σχεδόν ξεκληρίστηκε.
Τώρα φαίνεται ότι το καθεστώς σκοπεύει να κρατήσει τις εκλογές στο επίπεδο μιας ελεγχόμενης εκδήλωσης, με ελεγχόμενους υποψηφίους. Ο φόβος είναι ότι εάν επιτραπεί αυτό που συνέβη την προηγούμενη φορά και υπάρξει ο ίδιος ενθουσιασμός, τότε η κατάσταση μπορεί και πάλι να γίνει εκτός ελέγχου.
Ένα παράδειγμα αυτού είναι η πρόσφατη ανακοίνωση ότι οι ζωντανές συζητήσεις μεταξύ των υποψηφίων στην τηλεόραση θα μαγνητοσκοπούνται και θα ελέγχονται εκ των προτέρων, πριν μεταδοθούν. Ως εκ τούτου, δεν μπορούμε να περιμένουμε πολλές αλλαγές σε εθνικό επίπεδο.
Σε διεθνές επίπεδο, όπως είναι η περίπτωση με το πυρηνικό ζήτημα και το θέμα των σχέσεων με την Τουρκία και την λοιπή διεθνή κοινότητα, τα πάντα θα εξαρτηθούν από την πολιτική βούληση στο ανώτατο επίπεδο του συστήματος – και αυτό θα εξαρτηθεί ουσιαστικά από την απόφαση του πνευματικού ηγέτη, επειδή στο Ιράν δεν είναι οι κυβερνήσεις που αποφασίζουν για θέματα εξωτερικής πολιτικής. Ως εκ τούτου, δεν μπορούν να έχουν καθοριστικό ρόλο. Είναι ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ αυτός που αποφασίζει για τα κύρια θέματα και ο οποίος έχει τον τελευταίο λόγο.

- Φρεντ Μπουσάρντ, η Ευρώπη κέρδισε το Βραβείο Νόμπελ το 2012, αλλά πολλές ήταν οι φωνές διαμαρτυρίας για αυτό. Πιστεύεις ότι το 2013 η Ευρώπη θα ανταποκριθεί σε αυτήν την τιμή ή θα αποτύχει;

- Η κατάκτηση του βραβείου Νόμπελ ήταν μια ευχάριστη έκπληξη, ένα είδος θείου δώρου για την ΕΕ σε μια τέτοια περίοδο που κλυδωνίζεται από την κρίση. Αλλά υπάρχει ο κίνδυνος βλέποντας το δέντρο να χάσουμε το δάσος.
Η οικονομική κρίση είναι ακόμα εδώ, η ύφεση παραμένει και ο κύκλος της ανεργίας επίσης. Εδώ στο Βέλγιο υπάρχει ρεκόρ πτωχεύσεων σε μεγάλο αριθμό εταιρειών, και εξαιτίας της έλλειψης οποιασδήποτε επενδυτικής στρατηγικής για την ευρωπαϊκή ανάπτυξη, το 2013 μοιάζει δύσκολο.
Ωστόσο, υπάρχει περιθώριο για την ελπίδα. Το 2012 ολοκληρώθηκε καλύτερα για τα 27 κράτη – μέλη. Ένας ευρωπαίος διπλωμάτης υποστήριξε ότι περισσότερο από τη μισή δουλειά για την διάσωση της ευρωζώνης έχει γίνει.
Στην έκτη σύνοδο κορυφής του έτους, η ΕΕ κινήθηκε προς την κατεύθυνση μιας πραγματικά συντονισμένης οικονομίας. Υπήρξε τεράστια πρόοδος σε μόλις έξι μήνες, αν το συγκρίνει κανείς με τα 40 χρόνια διαπραγματεύσεων που χρειάστηκαν για να υπάρξει μια ευρωπαϊκή συμφωνία για τα Διπλώματα Ευρεσιτεχνίας.
Υπήρξε συμφωνία για την εποπτεία των τραπεζών στην ευρωζώνη και η Ελλάδα έλαβε το καινούριο ζωτικής σημασίας πακέτο διάσωσης. Κανείς δεν μιλά για κατάρρευση της ευρωζώνης πλέον, σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε την ίδια εποχή πέρυσι.
Όλα αυτά είναι αρκετά για να κάνουν τον Φρανσουά Ολάντ να πιστεύει ότι τα χειρότερα της κρίσης είναι πίσω μας, ακόμα κι αν δεν συμφωνούν όλοι και κυρίως η Άνγκελα Μέρκελ, η οποία έχει δηλώσει ότι η Ευρώπη έχει ακόμα μπροστά της μια πολύ δύσκολη περίοδο.

- Επομένως, πολλά τα άγνωστα μονοπάτια για το μέλλον. Υπάρχουν άλλα σημαντικά εμπόδια για την Ευρώπη μέσα στο 2013;

Ναι, υπάρχουν αρκετά. Και πρώτο από όλα, η πολιτική αβεβαιότητα σχετικά με τις ιταλικές εκλογές σε λίγες εβδομάδες. Μια έπιστροφή του Σίλβιο Μπερλουσκόνι θα έφερνε την καταστροφή στις οικονομικές αγορές με ένα δυνατό χτύπημα στην Ευρωζώνη. Η Δεξιά και η Αριστερά θέλουν η Ιταλία να συνεχίσει τις μεταρρυθμήσεις και για αυτό έχουν ενωθεί στην υποστήριξη του Μάριο Μόντι.
Κάτι άλλο άγνωστο είναι ο προϋπολογισμός της ΕΕ για την περίοδο 2014-2020. Θυμηθείτε ότι τα κράτη – μέλη έχουν εκφράσει τις διαφωνίες τους και μέχρι σήμερα βάζουν το προσωπικό συμφέρον πάνω από το γενικό. Μερικά υπερασπίζονται την Κοινή Αγροτική Πολιτική, άλλα θέλουν τοπικού χαρακτήρα ενισχύσεις.
Η Μ. Βρετανία απειλεί με βέτο σε οποιαδήποτε αύξηση αν και το μπάτζετ είναι λιγότερο από το 1% από τον συνολικό πλούτο των 27. Είναι σταγόνα στον Ωκεανό.
Θα βρεθούν γύρω από το τραπέζι ξανά τον Φεβρουάριο, όταν το βρετανικό αίτημα θα εγερθεί και πάλι. Ο Ντέιβιντ Κάμερον θα παλέψει και πάλι με νύχια και με δόντια για την περίφημη ετήσια έκπτωση των τεσσάρων δισεκατομμυρίων ευρώ, αλλά η χώρα δείχνει σταθερά να αποκόπτει τις πολιτικές της από εκείνες της Ευρώπης.
Η Βρετανία είναι ήδη εκτός Ευρωζώνης, δεν λαμβάνει πλέον μέρος στο δημοσιονομικό σύμφωνο και μέχρι το 2015 σχεδιάζει να διενεργήσει δημοψήφισμα για τις σχέσεις της με την ΕΕ. Μπορεί στον ορίζοντα να έχουμε ένα καταστροφικό διαζύγιο βρετανικού στυλ…

- Η Ελλάδα κατάφερε την τελευταία στιγμή να πετύχει μια συμφωνία, οπότε Σταμάτη Γιαννίση, πιστεύεις ότι αυτό υπόσχεται ένα καλύτερο 2013;

- Η απόφαση που πήραν οι Ευρωπαίοι εταίροι για την καταβολή της δόσης λύνει τα χέρια της κυβέρνησης και σε μεγάλο βαθμό διασφαλίζει τουλάχιστον μεσοπρόθεσμα τη συνοχή του κυβερνητικού συνασπισμού.
Το 2013 προβλέπεται να είναι μια ακόμη δύσκολη χρονιά για την Ελλάδα, καθώς το στοίχημα της οικονομικής ανάκαμψης πολύ δύσκολα θα κερδηθεί.
Τα μέτωπα της μείωσης των μισθών, της ανεργίας, της αύξησης της φορολογίας θα παραμείνουν ανοικτά με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε επίπεδο ποιότητας ζωής αλλά και κοινωνικών αντιδράσεων.

- Ποιες είναι οι άμεσες δυσκολίες;

Η συζήτηση για την παραμονή της Ελλάδας στο Ευρώ σίγουρα θα συνεχιστεί όσο μειώνονται τα εισοδήματα ενώ το κόστος ζωής παραμένει υψηλό. Ωστόσο η καταβολή της δόσης του Δεκεμβρίου αποτελεί ένδειξη εμπιστοσύνης των Ευρωπαίων τουλάχιστον ως προς τις προθέσεις της κυβέρνησης να υλοποιήσει τις δεσμεύσεις της και εκ των πραγμάτων απομακρύνει ένα τέτοιο ενδεχόμενο τουλάχιστον στο προσεχές μέλλον.

- Τζιοβάνι Μάτζι, η προεκλογική εκστρατεία ήδη έχει ξεκινήσει στην Ιταλία. Τι περιμένουμε;

- Η εμπλοκή του Σίλβιο Μπερλουσκόνι θα μπορούσε να προκαλέσει ριζοσπαστικές αλλαγές στα πάντα. Ήδη έχουμε σε εξέλιξη μια γεμάτη ζωντάνια προεκλογική εκστρατεία γεμάτη από αντι-ευρωπαϊκά και λαϊκιστικά συνθήματα, κυρίως από τη Λέγκα του Βορρά, και την Κίνηση Πέντε Αστέρων του ηθοποιού Πέπε Γκρίλο.
Για τον Μάριο Μόντι, αν είναι υποψήφιος, έχει ήδη την υποστήριξη του Λαϊκού Κόμματος της Ευρώπης και όπως φαίνεται την Καθολική Εκκλησία, που διαθέτει μεγάλη επιρροή. Οπότε θα μπορούσε να ενώσει το Κέντρο, συμπεριλαμβανομένων και στοιχείων από το κόμμα του Μπερλουσκόνι.
Όλες οι δημοσκοπήσεις λένε ότι το κεντροαριστερό Δημοκρατικό Κόμμα θα κερδίσει τον Φεβρουάριο. Αυτό που φαντάζει πιο πιθανό μετά τις εκλογές είναι ότι ο ηγέτης τους κόμματος Πιερ Λουίτζι Μπερσάνι θα γίνει πρωθυπουργός και θα ψάξει για μια συμμαχία με το κέντρο, ίσως με τον Μόντι ως υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, ή ακόμα περισσότερο και ως πρόεδρο, καθώς υπάρχουν και προεδρικές εκλογές τον Μάιο.

- Επομένως, αυτές οι εκλογές παίζουν ρόλο στο επιχειρηματικό κλίμα της Ιταλίας;

Οι οικονομίες της Ευρωζώνης είναι σήμερα στοιχεία αλληλένδετα. Είδαμε ότι στο τέλος της κυβέρνησης Μόντι, τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης τρελάθηκαν, κάτι που είχε συνέπειες για την Ιταλία αλλά και για την Ισπανία και παραπέρα. Η πρόκληση της Ιταλίας είναι η ίδια με αυτήν της Ευρωζώνης. Πρέπει να βγει από τις εκλογές με ένα κοινοβούλιο ικανό να εγγυηθεί μια σταθερή πλειοψηφία που να εμπνέει την εμπιστοσύνη της διεθνούς κοινότητας

- Ριάντ Μουασές, λέγεται πως το συριακό καθεστώς βρίσκεται σε διαδικασία πτώσης; Τι θα σημαίνει αυτο;

Η πτώση του καθεστώτος θα αλλάξει το παιχνίδι στην Εγγύς Ανατολή. Αυτό κυρίως επειδή η Χεζμπολάχ υποστηρίζεται από την Συρία διπλωματικά, με όπλα αλλά και εκπαιδευση στο εξωτερικό. Η Χεζμπολάχ θα χάσει έναν πολύ σημαντικό σύμμαχο αν φύγει ο Άσαντ. Το ίδιο ισχύει και με το Ιράν. Για 40 χρόνια η Τεχεράνη βρίσκονταν στο πλευρό της Δαμασκού. Αν χαθεί ένας τόσο σημαντικός σύμμαχος, τότε θα εξασθενήσει επίσης και το ιρανικό καθεστώς.

- Οι πρόσφατες διαδηλώσεις στην Αίγυπτο δημιουργούν φόβους για τον Μοχάμεντ Μόρσι;

- Υπάρχει μια μεγάλη διαμάχη στην Αίγυπτο ανάμεσα στους Ισλαμιστές και όλες τις άλλες πολιτικές δυνάμεις που δεν συμφωνούν μαζί τους. Σήμερα οι ισλαμιστές έχουν ζητήσει να αναλάβουν την εξουσία για να εγκαταστήσουν ένα δημοκρατικό καθεστώς, όχι ένα ισλαμικό. Θα το κάνουν; Αυτό είναι το ερώτημα…

- Οπότε, πιστεύεις ότι θα έχουμε ένα… αραβικό φθινόπωρο;

Σε κάθε χώρα που υπήρξε συζήτηση για μια Αραβική Άνοιξη, στην Τυνησία, την Αίγυπτο, την Υεμένη και φυσικά την Συρία, υπάρχει μεγάλη λαϊκή δυσαρέσκεια.
Οι άραβες ήλπιζαν για μια δημοκρατική αλλαγή, μια αλλαγή που θα τους μετακινούσε προς μια αληθινή δημοκρατία και πρόοδο. Αλλά είδαμε στην Τυνησία και στην Αίγυπτο ότι το Ισλάμ είναι ισχυρό και κερδίζει έδαφος στον αραβικό κόσμο, από το Μαρόκο μέχρι το Ιράκ.

- Λοιπόν, είχαμε μια κατατοπιστική εικόνα για το τι μπορούμε να περιμένουμε το 2013, που όπως το 2012, δείχνει ικανό να αλλάξει την εικόνα του κόσμου…