Έκτακτη είδηση

Έκτακτη είδηση

«Α»: Η πρώτη συμμετοχική ταινία στην Ελλάδα είναι πραγματικότητα

Το διαβάζουν τώρα:

«Α»: Η πρώτη συμμετοχική ταινία στην Ελλάδα είναι πραγματικότητα

«Α»: Η πρώτη συμμετοχική ταινία στην Ελλάδα είναι πραγματικότητα
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Πριν από δύο μήνες περίπου, ο σκηνοθέτης Στάθης Αθανασίου, αποφάσισε με τη συμπαράσταση μιας ομάδας φίλων, να χρησιμοποιήσει τη δύναμη και τη βοήθεια του crowd funding, δηλαδή της χρηματοδότησης απευθείας από το κοινό, για να αντλήσει τα κεφάλαια που είναι αναγκαία για τη νέα ταινία του με τίτλο «Α», καθώς δεν υπήρχε άλλος τρόπος συγκέντρωσης του αναγκαίου ποσού.

Μετά από 45 μέρες που κράτησε η διαδικασία, ο στόχος των 60.000 Ευρώ που είχε τεθεί, όχι μόνο επετεύχθη, αλλά ξεπεράστηκε καθώς 565 άτομα προσέφεραν 64.366 Ευρώ! Είναι η πρώτη στην Ελλάδα και η δεύτερη στην Ευρώπη μεγάλου μήκους συμμετοχική κινηματογραφική ταινία, που στηρίζεται σε τέτοιο βαθμό στην οικονομική συνδρομή του κοινού, γεγονός ιδιαίτερα αισιόδοξο, αν αναλογιστούμε τη δύσκολη οικονομική συγκυρία που περνά η χώρα μας.

Είχαμε την ευκαιρία, μετά το τέλος του crowd funding, να μιλήσουμε με τον Στάθη Αθανασίου γι’ αυτή την πρωτόγνωρη εμπειρία αλλά και για τα γυρίσματα της ταινίας που ξεκινούν σύντομα.

-Στάθη θα μας πεις λιγάκι το χρονικό μέχρι σήμερα. Ποια είναι τα βήματα που έχουν γίνει;

Η «Α» ξεκίνησε περίπου δυο χρόνια πριν, όταν τελείωνε η προηγούμενη ταινία μου «DOS». Ξεκίνησα να γράφω το σενάριο και μετά από μισό χρόνο περίπου, το παρουσίασα στην ομάδα και αποφασίσαμε να προχωρήσουμε στο χτίσιμο της ταινίας αυτής. Όταν έφτασε η ώρα να δούμε και πέρα από την ταινία, τα πρακτικά ζητήματα χρηματοδότησης και διανομής, ήταν ξεκάθαρο ότι δεν υπήρχε περίπτωση να κινηθούμε με το γνωστό και καθιερωμένο τρόπο που συνήθως κινούνται οι ταινίες, γιατί εκτός του ότι το σύστημα αυτό ποτέ δε μας εξέφραζε, είναι και πρακτικά ασύμφορο από όλες τις απόψεις για το δημιουργό.

Κάνοντας μια πολύ μεγάλη έρευνα για το τι γίνεται στον κινηματογράφο τα τελευταία 3-4 χρόνια κυρίως στις ΗΠΑ, και πώς οι ανεξάρτητοι δημιουργοί βρίσκουν νέους, εναλλακτικούς και πρωτοποριακούς τρόπους να χρηματοδοτήσουν τις δουλειές τους, αλλά και να τις φέρουν στο κοινό, άρχισε να σχηματίζεται ένας τρόπος σκέψης ο οποίος τελικά πήρε τη μορφή που έχει πλέον το σχέδιο χρηματοδότησης, παραγωγής και διανομής της «Α».

Από εκεί και πέρα ξεκινήσαμε ήδη τις επαφές εδώ και καιρό για την υλοποίηση του σχεδίου (επαφή με Αρχαία Θέατρα Ελλάδας και Ισπανίας αρχικά, επαφή με χώρους Τέχνης και εναλλακτικούς χώρους) και τα αποτελέσματα είναι ήδη θετικά προς αυτές τις κατευθύνσεις. Εδώ και λίγες ημέρες, η εκστρατεία crowdfunding του πρότζεκτ έληξε πανηγυρικά, έχοντας εξασφαλίσει υποστήριξη από εκατοντάδες ανθρώπους από όλο τον κόσμο, έχοντας πιάσει το στόχο των 60.000€ μέρες πριν τη λήξη της προθεσμίας, και έχοντας ξεπεράσει κατά πολύ το στόχο αυτό.

-Τι είναι το crowd funding και γιατί «κατέφυγες» σ’ αυτή τη διαδικασία;

Το crowd funding ή αλλιώς «χρηματοδότηση από το κοινό», είναι μια νέα μέθοδος χρηματοδότησης ενός έργου, και λέγοντας «έργο» εννοούμε οτιδήποτε μπορεί να παραχθεί. Από μια κινηματογραφική ταινία, μέχρι ένα ρολόι, μέχρι ένα μουσείο για τον Νικολά Τέσλα. Με πολύ απλά λόγια, αυτό που γίνεται σε αυτή τη διαδικασία είναι ότι ο δημιουργός βρίσκει ο ίδιος το κοινό του, τους παρουσιάζει την ιδέα και ζητά από το μελλοντικό θεατή (στην περίπτωση μιας ταινίας) να χρηματοδοτήσει την παραγωγή με όποιο ποσό εκείνος μπορεί. Οι υποστηρικτές μπορούν να συμμετέχουν με ποσά από 1 ευρώ μέχρι όσο αντέχει η τσέπη του καθενός, και λαμβάνουν κάποια ανταποδοτικά δώρα ανάλογα με το ποσό με το οποίο συμμετείχαν.

Η αλήθεια είναι ότι η χρηματοδότηση από το κοινό δεν ξεκίνησε τώρα, υπάρχει εδώ και πολύ καιρό, αλλά συνέβαινε μεμονωμένα. Είχαν κάνει κάποια συγκροτήματα για να χρηματοδοτήσουν τους δίσκους ή τις περιοδείες τους και δεν ήταν καθόλου διαδεδομένη πρακτική.
Τα τελευταία 3-4 χρόνια η μορφή αυτή χρηματοδότησης άρχισε να χρησιμοποιείται στις ΗΠΑ, πολύ γρήγορα έγινε συνήθης πρακτική και καθιερώθηκε. Στην Ελλάδα είναι ακόμα σχεδόν άγνωστη λέξη, αλλά είναι αναπόφευκτο όλοι να μάθουν τον όρο, αλλά και να γίνει και εδώ συνήθης πρακτική.
Χρησιμοποιήσαμε τη διαδικασία του crowd funding για την Α, γιατί ήταν το πιο σωστό και αυτό που ταίριαζε περισσότερο στο ευρύτερο πρότζεκτ. Μια συλλογική προσπάθεια που θέλει να σπάσει πολλά ταμπού στο χώρο του κινηματογράφου και της Τέχνης, δε θα μπορούσε παρά να είναι συλλογική και στη χρηματοδότησή της. Κάθε τι άλλο θα ήταν υποκρισία.

-Η επιτυχία να μαζευτεί το ποσό με αυτό τον τρόπο νομίζω ότι είναι πρωτόγνωρη για τα ελληνικά δεδομένα. Το περίμενες;

Ναι είναι πρωτόγνωρη για τα ελληνικά δεδομένα, αλλά έχει προκαλέσει αίσθηση και στο εξωτερικό. Γράφουν για την «Α» στις ΗΠΑ, στην Αγγλία, στην Ισπανία και παντού. Είναι μια πολύ επιτυχημένη κίνηση και για ολόκληρη την Ευρώπη, όπου το crowd funding έχει φτάσει, αλλά δεν έχει γίνει ακόμα τόσο διαδεδομένο όσο στις ΗΠΑ. Η πρώτη ταινία που χρηματοδοτήθηκε από το κοινό της είναι μια Ισπανική, το El Cosmonauta, το οποίο έτρεχε την καμπάνια της για 4 ολόκληρα χρόνια. Εμείς ακολουθούμε με την καμπάνια μας των 45 ημερών και η επιτυχία είναι τεράστια.
Αν δεν περίμενα ότι θα πετύχαινε, δε θα ξεκινούσα καν να μπω στη διαδικασία. Ναι, το περίμενα, αλλά άλλο είναι να το λες και να το φαντάζεσαι και άλλο να το βιώνεις κάθε μέρα για 45 ημέρες. Μη νομίζεις ότι είναι εύκολο. Είναι πολύ πιο δύσκολο από τον «ορθόδοξο» τρόπο, του να βρεις 1-2 μεγαλοχρηματοδότες, γιατί εκεί χρειάζεται να πείσεις 1-2 ανθρώπους στην τελική. Στο crowd funding χρειάζεται να πείσεις 500-600 ξεχωριστές προσωπικότητες και για να πείσεις τον κάθε ένα από αυτούς, πρέπει να χρησιμοποιήσεις την ίδια πειθώ που θα χρησιμοποιούσες στον 1 μεγαλοχρηματοδότη. Είναι εξαντλητικό. Και σκέψου μόνο ότι για να πείσεις 500-600 ανθρώπους να συμμετέχουν, έχεις μιλήσει με χιλιάδες!

-Δώσε μας λίγα νούμερα, πόσοι τελικά συμμετείχαν χρηματικά στη διαδικασία, από που είναι;

Συνολικά οι υποστηρικτές μας είναι περίπου 550. Υπήρξαν πολλές καταθέσεις όπου οικογένειες, ομάδες, σύλλογοι κλπ. συνεισέφεραν συλλογικά και φυσικά υπήρχαν πάρα πολλοί μεμονωμένοι υποστηρικτές. Η συντριπτική πλειοψηφία είναι Έλληνες και αυτό είναι το πολύ αισιόδοξο! Παρά την οικονομική δυσχέρεια και παρά το μαύρο σύννεφο που έχει πλακώσει τους ανθρώπους της Ελλάδας, η σημαντικότερη βοήθεια μας ήρθε από την ίδια την Ελλάδα. Οι άνθρωποι έχουν όχι μόνο ανάγκη να συμμετέχουν σε μια συλλογική δράση, αλλά εμπνέονται από αυτή και χρωματίζουν τη ζωή τους διαφορετικά. Δεν είναι δικές μου σκέψεις και εκτιμήσεις αυτές, είναι τα μηνύματα που μας γράφουν, είναι αυτά που μας λένε από κοντά στις συναντήσεις μας.
Δεύτερη χώρα σε συμμετοχή, είναι η Ισπανία και καθόλου τυχαία πιστεύω. Με τους Ισπανούς κινούμαστε σε παράλληλους δρόμους ιστορικά από τον προηγούμενο αιώνα, και τώρα οι «από πάνω» μας κάνουν να πλησιάσουμε ακόμα πιο πολύ. Μετά είχαμε συμμετοχές από τις ΗΠΑ, τον Καναδά, την Αγγλία, την Ουρουγουάη, τη Χιλή, την Αργεντινή, το Βέλγιο, την Αυστραλία, την Ολλανδία και τη Γαλλία. Με αυτή τη σειρά νομίζω…

-Τι ακολουθεί τώρα, μετά τη συγκέντρωση αυτού του ποσού;

Έχουμε ήδη ξεκινήσει την προ-παραγωγή της ταινίας ώστε στις 13 Μαΐου να ξεκινήσουμε τα γυρίσματα. Τα γυρίσματα θα κρατήσουν μέχρι τις 7 Ιουνίου και μετά μπαίνουμε αμέσως σε διαδικασία post-production. Η ταινία θα είναι έτοιμη το Νοέμβριο του 2013 και μετά το χειμώνα ’13-‘14 θα κινηθούμε σε διεθνή φεστιβάλ. Αυτό είναι το μόνο «παραδοσιακό» βήμα που θα κάνουμε γιατί αμέσως μετά, φεύγουμε από τον καθιερωμένο δρόμο κινηματογραφικής διανομής και πηγαίνουμε στα αρχαία θέατρα της Μεσογείου την άνοιξη-καλοκαίρι του 2014. Και από το φθινόπωρο-χειμώνα του 2014 ερχόμαστε στις πόλεις, σε χώρους Τέχνης και εναλλακτικούς χώρους, με τη ζωντανή μας ορχήστρα και τις παράλληλες εκθέσεις που θα πλαισιώνουν την ταινία και θα δημιουργούν μια θεματική ενότητα για την ανάγνωση του μύθου, σήμερα.

-Για να γυρίσουμε λιγάκι στο περιεχόμενο της ταινίας. Τι είναι «Α»;

Η «Α» είναι μια κινηματογραφική ταινία που εμπνέεται από το μύθο της Αντιγόνης και μιλά για το σήμερα. Μιλά για αυτό που βιώνουμε όλοι, την εισβολή ενός αόρατου Κρέοντα στις ζωές μας, ο οποίος μας υποβάλλει καθημερινά σε εξευτελισμούς και ταπεινώσεις. Αλλά η «Α» είναι και κάτι πολύ πέρα της ίδιας της κινηματογραφικής ταινίας. Είναι μια αφορμή για να βρεθούμε συλλογικά και να δημιουργήσουμε, αλλά και να συζητήσουμε. Καλλιτέχνες και κοινό. Μαζί. Και όλο αυτό να γίνει όχι χάριν της Τέχνης, αλλά προκειμένου να σκεφτούμε και να δράσουμε επάνω σε όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μας και υποβαθμίζουν τη ζωή μας καθημερινά. Αν οι πολιτικοί έχουν τη Βουλή και οι δημοσιογράφοι τα ΜΜΕ τους, εμείς έχουμε την Τέχνη μας για να μιλήσουμε για τα ίδια ακριβώς πράγματα που μας καίνε όλους. Η «Α» είναι το όχημά μας. Η Αφορμή.

-Ποιο είναι το στοιχείο που θέλεις να φωτίσεις εσύ κινηματογραφικά στη δική σου μεταφορά της ιστορίας της Αντιγόνης; Ποια είναι τα δικά σου ερωτήματα;

Αυτό που με ενδιαφέρει πάρα πολύ και αυτό στο οποίο η ταινία εστιάζει, είναι όχι τόσο η δράση της «Αντιγόνης», αλλά η γέννησή της. Κανείς δε γεννιέται ήρωας, οι καταστάσεις τον κάνουν, γιατί παίρνει θέση σε μια πρόκληση. Αυτό που θέλουμε κυρίως να εξερευνήσουμε είναι, υπό ποιες συνθήκες ένας συμβιβασμένος και φοβισμένος άνθρωπος, μπορεί να γίνει ήρωας, να γίνει Αντιγόνη. Και αυτό πιστεύω είναι και το σημείο που πρέπει να τονίσουμε σήμερα με αφορμή την πραγματικότητα και το μύθο. Μέχρι που θα φτάσει ο αόρατος Κρέοντας πριν αρχίζουν να γεννιούνται Αντιγόνες από τα πλήθη των θυμάτων;

-Για ένα νέο σκηνοθέτη, δεν είναι λιγάκι περίεργο να τον τραβά μια τόσο γνωστή ιστορία;

Δεν ήταν μια συνειδητή απόφαση η Αντιγόνη. Ξεκίνησα να γράφω μια ιστορία για το τώρα, και κάποια στιγμή συνειδητοποίησα ότι αυτό που συνέβαινε στην ιστορία, ήταν η ουσία του μύθου της Αντιγόνης. Σε εκείνο το σημείο προσπάθησα να φύγω από εκεί. Να μη μπω στην Αντιγόνη, για αυτό ακριβώς το λόγο που αναφέρεις. Είναι μια ιστορία γνωστή και για την οποία έχουν μιλήσει τόσοι και τόσοι άνθρωποι σε απίστευτο βάθος χρόνου. Αλλά πολύ γρήγορα είδα ότι όχι μόνο δεν έπρεπε να φύγω από εκεί, αλλά να πάω να χτυπήσω τον τοίχο αυτό κατακούτελα. Εκεί είναι όλη η ουσία της κατάστασης την οποία βιώνουμε σήμερα. Προσωπική ευθύνη, δράση, δικαιοσύνη, βια, θυσία και τόσα άλλα πράγματα. Οπότε η ερώτηση πιστεύω ότι πρέπει να είναι «πώς είναι δυνατόν να σκέφτηκες να μην πας προς την Αντιγόνη;»

-Που θα προβληθεί η ταινία, όταν ολοκληρωθεί;

Η ταινία θα προβληθεί στα Αρχαία Θέατρα της Μεσογείου με ζωντανή ορχήστρα, καθώς και σε χώρους Τέχνης και Εναλλακτικούς Χώρους στις πόλεις. Στους χώρους προβολής θα υπάρχει πάντα εκτός από τη ζωντανή μουσική, και μια ολόκληρη θεματική ενότητα πάνω στο ίδιο θέμα, το θέμα «Αντιγόνη-Σήμερα». Παράλληλες εκθέσεις λοιπόν θα στεγάζονται στο ίδιο χώρο και άλλοι καλλιτέχνες από διαφορετικές μορφές Τέχνης, θα εκθέτουν τα έργα τους, δίνοντας τη δική τους οπτική πάνω στο τι σημαίνει αυτός ο μύθος σήμερα για τις ζωές μας, πρακτικά. Δείχνοντάς μας μέσω της φωτογραφίας, της video art, των εικαστικών, των installations, πού και πώς βλέπουν την ουσία του μύθου στον αληθινό κόσμο που μας περιβάλλει.

Ταυτόχρονα, κάτω από την ίδια στέγη, διοργανώνουμε καθημερινές συζητήσεις, όπου ένας σημαντικός εισηγητής κάνει μια τοποθέτηση για κάποιο τρέχων θέμα που ανακλάται στο μύθο, και πάνω σε αυτό συζητάμε.

Εν τέλει, η ταινία θα δοθεί δωρεάν μέσω internet με άδεια Creative Commons, γιατί ζούμε στην εποχή της ελεύθερης διακίνησης της πληροφορίας και των ιδεών, όσο κι αν κάποιοι θα ήθελαν να δουν το διαδίκτυο στραγγαλισμένο και εμπορικά ελεγχόμενο.

Περισσότερα από le mag