Έκτακτη είδηση

«Τρία τραγούδια για την Οφηλία» στο θέατρο Άττις

«Τρία τραγούδια για την Οφηλία» στο θέατρο Άττις
Euronews logo
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Τον γνωρίσαμε ως συνεργάτη του Θόδωρου Τερζόπουλου, καθώς είναι υπεύθυνος εδώ και πολλά χρόνια για το μουσικό «ντύσιμο» των παραστάσεων του θεάτρου Άττις («Βάκχες», «Πέρσες», «Οιδίπους Τύραννος», «Ηρακλής Μαινόμενος», «Μάουζερ», «Αlarme»). Τώρα, στα οικεία λημέρια του γνωστού θεάτρου, ο συνθέτης Παναγιώτης Βελιανίτης δοκιμάζει τις δυνάμεις του, σε ένα αυτοτελές μουσικό πείραμα που αντλεί την έμπνευσή του από την Οφηλία, την τραγική ηρωίδα του Σαίξπηρ. Τίτλος της μουσικής παράστασης που πραγματοποιείται, από τις 5 μέχρι τις 7 Απριλίου, στο θέατρο Άττις είναι «Τρία τραγούδια για την Οφηλία».

Κεντρικός άξονας της performance είναι η ποίηση τριών κορυφαίων ποιητών του 20ου αιώνα, του Κωνσταντίνου Καβάφη, του Αρσένι Ταρκόφσκι και του Χάινερ Μύλλερ. Ερμηνεύτρια των έργων είναι η διακεκριμένη διεθνώς ρωσίδα σοπράνο Ναταλία Πσενιτσνίκοβα, γνωστή για τις ερμηνείες της σε έργα της σύγχρονης μουσικής πρωτοπορίας, όπως του Giacinto Scelsi και του John Cage.

Ο εγκλεισμός και οι αυτοκαταστροφικές εμμονές διαφαίνονται στο ποίημα «Τείχη» του Κωνσταντίνου Καβάφη. Η σύγκρουση κάθε τι ερωτικού και δημιουργικού με τη μοιρολατρική αποδοχή του πεπρωμένου στο ποίημα «Τα πρώτα ραντεβού» του Αρσένι Ταρκόφσκι. Τέλος, η απόλυτη απελευθέρωση μέσα από τον ίδιο τον θάνατο στην «Οφηλία» του 2ου και 5ου μέρους της «Μηχανής Άμλετ» του Χάινερ Μύλλερ.

Τα τρία οντολογικά αυτά ζητήματα έδωσαν την έμπνευση στο συνθέτη να δημιουργήσει αντίστοιχα τρία τραγούδια για τη σοπράνο Ναταλία Πσενιτσνίκοβα. Το κάθε ποίημα ερμηνεύεται στην πρωτότυπη γλώσσα του (ελληνικά, ρώσικα και γερμανικά), προκειμένου να διατηρηθεί το ύφος, το ήθος και η προσωδία.

Συγκεκριμένοι (ηχογραφημένοι) ήχοι – βρυχηθμοί ζώων, πολεμικές σειρήνες και ήχοι μηχανών – συνδυάζονται με αμιγώς ηλεκτρονικούς ήχους, δημιουργώντας ένα ηχητικό περιβάλλον σε συνεχή διάδραση με την ανθρώπινη φωνή.

Η επεξεργασία γίνεται ζωντανά με τη διαδραστική εφαρμογή Opticoacoustic Reactor, την οποία ο συνθέτης δημιούργησε σε περιβάλλον MAX/MSP & Jitter. Εξάλλου είναι από τους πρώτους έλληνες συνθέτες που ασχολήθηκαν με τη ψηφιακή μουσική τεχνολογία όπως με το σύστημα της Πολυαγωγίας (UPIC) του Ιάννη Ξενάκη.

Ζητήσαμε από τον Παναγιώτη Βελιανίτη να μας μιλήσει για την μουσική παράσταση στο θέατρο Άττις, την πηγή έμπνευσής του και τη συνάντησή του με τη ρωσίδα σοπράνο

Ο Παναγιώτης Βελιανίτης για τα «Τρία τραγούδια για την Οφηλία»:

Όταν γεννήθηκε την είχαν ήδη απαγάγει.
Έτσι ερωτεύθηκε.
Έτσι έζησε.
Έτσι δημιούργησε τη μοίρα της.
Τη μοίρα που μ’ ένα ξυράφι, τρέχει από πίσω της.

Κατατρεγμένη κλείστηκε στα τείχη του νου της.
Ανεπαισθήτως.
Με εμμονή αυτοκαταστροφική.

Μίσησε.
Κατέστρεψε.
Έγειρε το κεφάλι στο γκάζι της κουζίνας,
γλίστρησε στο χιόνι,
ο λαιμός της στην αγχόνη.
Ο Θάνατος της χάρισε την απόλυτη ελευθερία.
Θα είναι πια ανάμεσά μας.

Αυτές ήταν οι πρώτες σκέψεις που γεννήθηκαν από τη σχέση αλληλεπίδρασης που απέκτησαν στο νου μου τα τρία ποιήματα και η ίδια η σύλληψη των «Τριών τραγουδιών για την Οφηλία» φορτισμένη τόσο από τον «Άμλετ» του Σαίξπηρ όσο βέβαια και από τη «Μηχανή Άμλετ» του Μύλλερ. Η ανάγκη της υλοποίησής της δημιουργήθηκε δε όταν γνώρισα και άκουσα τη Ναταλία Πσενιτσνίκοβα που πρωτοήρθε στην Ελλάδα για τις πρόβες της όπερας «Νοσφεράτου» του Ντμίτρι Κουρλιάνσκι την οποία σκηνοθετεί ο Θόδωρος Τερζόπουλος. Μετά τη συναυλία που έδωσε στο Θέατρο Άττις κατάλαβα ότι μαζί θα πραγματοποιούσαμε αυτή την περφόρμανς.

Το σημαντικό κατ’ εμέ, ήταν ότι δημιουργήθηκε η επιτακτική ανάγκη να λάβει «σάρκα και οστά» η παράσταση αφού πείστηκα για τη σημαντικότητα του περιεχομένου της – το «τι» είχα να πω – ώστε να το επικοινωνήσω, άρα να βρω και το «πώς». Αλλιώς προτιμότερη η σιωπή…

Τα τρία ποιήματα μας εισάγουν το καθένα μέσα από το δικό του σύμπαν σε τρία διαφορετικής υφής σημαντικά οντολογικά ζητήματα που διαφαίνονται πίσω από τις αρχικές σκέψεις και λειτουργούν τόσο αποτροπαϊκά όσο και λυτρωτικά από το τρομοκρατικά ενοχικό περιβάλλον που χτίζεται γύρω μας μέρα με τη μέρα, λεπτό προς λεπτό.

Γι αυτό ας μου επιτραπεί να χρησιμοποιήσω τη φράση της Ρόζας Λούξενμπουργκ: Freiheit ist immer die Freiheit des Andersdenkenden! (ελευθερία είναι μόνο η ελευθερία αυτών που σκέπτονται διαφορετικά) Την ελευθερία που και οι τρεις ποιητές χαρίζουν απλόχερα σε όποιον διαβάσει τα λόγια τους.

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ

Ιδέα-Μουσική: Παναγιώτης Βελιανίτης
Ερμηνεία: Ναταλία Πσενιτσνίκοβα
Σκηνοθετική επιμέλεια : Θεόδωρος Τερζόπουλος
Κοστούμι: Λουκία

ΘΕΑΤΡΟ ΑΤΤΙΣ
Λεωνίδου 7, Μεταξουργείο, τηλ.: 210 5226260
www.attistheatre.com

Ημέρες και ώρες παραστάσεων:
Παρασκευή 5 Απριλίου στις 21.00
Σάββατο 6 Απριλίου στις 21.00.
Κυριακή 7 Απριλίου στις 21.00

Διάρκεια: 50 λεπτά
Γενική είσοδος: 12€

Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.