Έκτακτη είδηση

Μολδαβία: Ο πυροβολισμός που έριξε την κυβέρνηση

Μολδαβία: Ο πυροβολισμός που έριξε την κυβέρνηση
Euronews logo
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Όλα ξεκίνησαν στις 23 Δεκεμβρίου 2012. Η δικαστική και επιχειρηματική ελίτ της Μολδαβίας είχε συγκεντρωθεί στο Δάσος του Τσάρου για να γιορτάσει το τέλος του έτους με κυνήγι αγριόχοιρου. Κατά τη διάρκεια του κυνηγιού, όμως, ένας πυροβολισμός ακούγεται κι ένα μέλος της παρέας τραυματίζεται θανάσιμα.

Το όπλο κάποιου από τους 32 ερασιτέχνες κυνηγούς είχε εκπυρσοκροτήσει κατά λάθος. Ο 41χρονος επιχειρηματίας που δέχθηκε τη σφαίρα ξεψύχησε την επόμενη μέρα. Ωστόσο, ο ήχος του πυροβολισμού ακούστηκε μέχρι την πολιτική κονίστρα της Μολδαβίας, αγγίζοντας μέχρι και τον πρωθυπουργό Βλαντ Φιλάτ και απειλώντας την ευρωπαϊκή προοπτική της πρώην σοβιετικής δημοκρατίας.

Εφέτης που συγκαταλεγόταν στην παρέα των 32 τίθεται σε διαθεσιμότητα, με την αστυνομία να στοιχειοθετεί υπόθεση ανθρωποκτονίας εξ αμελείας. Για το θάνατο του Σορίν Πάτσιου δεν κατηγορήθηκε κανείς, όμως η υπόθεση απέκτησε αιφνιδίως πολιτικές προεκτάσεις.

Στις αρχές του έτους, ο Φιλάτ κατήγγειλε τον γενικό εισαγγελέα Βαλέρι Ζούμπκο, τον οποίο είχε διορίσει ένας εκ των συμμάχων του, λέγοντας πως έλαβε μέρος σε κυνήγι που είχε διοργανωθεί παράνομα σε προστατευόμενο μέρος στα σύνορα με τη Ρουμανία. Ο Φιλάτ επίσης τον κατηγόρησε για συγκάλυψη της δολοφονίας του Πάτσιου.

Η επίθεση Φιλάτ εναντίον του Ζούμπκο προκάλεσε αναταραχή στην κυβερνώσα τρικομματική Συμμαχία για την Ευρωπαϊκή Ολοκλήρωση. Οι εταίροι θυμήθηκαν παλιές κατηγορίες εναντίον του Φιλάτ για την εμπλοκή του σε λαθρεμπόριο τσιγάρων, κατηγορίες τις οποίες ο πρωθυπουργός αρνείται. Με τη σειρά του, ο επικεφαλής της κυβέρνησης εξαπέλυσε μύδρους εναντίον ενός πλούσιου αντιπάλου του.

«Δεν περίμενα ποτέ τα πράγματα να εκφυλιστούν σε σημείο ανατροπής της κυβέρνησης», έγραψε στην ιστοσελίδα του ο Φιλάτ, όταν τον περασμένο μήνα οι πρώην εταίροι του συσπειρώθηκαν μαζί με τους κομμουνιστές σε μια πρόταση μομφής εναντίον του.

Ο πρώην σύμμαχος Φιλελεύθερος ηγέτης Μιχάι Γκίμπου δεν βλέπει επιστροφή: «Ο Φιλάτ θα διακινδυνεύσει την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση της χώρας. Με αυτόν δεν θα δώσουμε στο λαό τίποτα καλό στις εκλογές στα τέλη του 2014».

Το χάος που έχει ξεσπάσει ξύπνησε αντιπαλότητες που δεν φαίνονται να έχουν μεγάλη σχέση με ιδεολογίες στην εξαθλιωμένη πρώην σοβιετική δημοκρατία.

Το ανώτατο δικαστήριο της χώρας επέτεινε την κατάσταση, όταν ακύρωσε την προσπάθεια του προέδρου της χώρας Νικολάε Τιμόφτι να επαναφέρει τον Φιλάτ στον πρωθυπουργικό θώκο.

Τίποτα από όλο αυτό το παραλήρημα δεν έχει να χάνει με την ουσία του τι έγινε στο Δάσος του Τσάρου ή με το ποιος τελικά τράβηξε τη σκανδάλη. Η εύθραυστη, όπως αποδείχθηκε, συναίνεση έσπασε με την πολιτική επίθεση εναντίον του Ζούμπκο. Ο τελευταίος υπέβαλε την παραίτησή του για να αποδείξει την αθωότητά του, ενώ η συμμαχία με το Δημοκρατικό Κόμμα, το οποίο τον κάλυψε, έριξε «αυλαία».

Παιχνίδι εξουσίας

Οι πρώην κυβερνητικοί εταίροι του Φιλάτ είδαν στις πράξεις του ένα ωμό παιχνίδι εξουσίας, το οποίο υπονόμευσε την προγραμματική συμφωνία, βάση της οποίας είχαν διαμοιραστεί τα κρατικά πόστα μεταξύ των κομμάτων της συμμαχίας.

Η πληθυσμού 3,6 εκατομμυρίων Μολδαβία είναι μια από τις φτωχότερες χώρες της Ευρώπης με μέσο μηνιαίο μισθό περίπου 177 ευρώ.

Με την φιλοδυτική κυβέρνηση να έχει καταρρεύσει, οι φιλοδοξίες της Μολδαβίας να μπει στον ευρωπαϊκό δρόμο της ευημερίας θα μπορούσαν επίσης να τεθούν εν αμφιβόλω. Το πολιτικό χάος θα μπορούσε να εκτροχιάσει τη φιλοευρωπαϊκή της ατζέντα εν όψει της συνόδου κορυφής του Νοεμβρίου, οπότε το Τσισινάου ελπίζει να υπογράψει συμφωνίες σύνδεσης και ελεύθερου εμπορίου με τους «27».

Η δυσαρεστημένη τρόικα

Η Συμμαχία, η οποία συγκροτήθηκε από τους Ελεύθερους Δημοκράτες του Φιλάτ, το Δημοκρατικό Κόμμα του κεντροαριστερού πολιτικού Μαριάν Λούπου και τους Φιλελεύθερους υπό την ηγεσία του πρώην ασκούντος χρέη προέδρου Γκίμπου, υπήρξε πάντοτε μια τρόικα αλληλοανοχής. Από το 2009, οπότε ανέλαβε την εξουσία, ο Φιλάτ ανέβηκε σε δημοφιλία μεταξύ των Ευρωπαίων πολιτικών, καθώς παρουσίασε τη φιλοευρωπαϊκή ατζέντα της χώρας του τόσο στις Βρυξέλλες και σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Όμως αυτή του η κίνηση ξύπνησε, σύμφωνα με αναλυτές, έριδες πίσω στο Τσισινάου.

Ο Γκίμπου, ο αυστηρότερος κριτής του Φιλάτ, συνήθως τον αποκαλεί «ο επικεφαλής λαθρέμπορος», αναφερόμενος στις αναπόδεικτες κατηγορίες για λαθρεμπόριο τσιγάρων.

Ο Φιλάτ ανταπέδωσε τα πυρά με εξίσου ηχηρό υβρεολόγιο, ειδικά εναντίον του πλουσιότερου επιχειρηματία της χώρας, του Βλαντίμιρ Πλαχότνιουκ, ο οποίος δημιούργησε περιουσία εμπλεκόμενος με ξενοδοχειακές επιχειρήσεις και πρατήρια καυσίμων πριν εισέλθει στο χώρο της πολιτικής το 2009, όταν έγινε ταμίας του Δημοκρατικού Κόμματος. Προσπαθώντας να διώξει τον Πλαχότνιουκ από τη θέση του α’ αντιπροέδρου της Βουλής, ο Φιλάτ τον χαρακτήρισε… «καραγκιοζοπαίχτη». Όπως είπε χαρακτηριστικά, «εξαγόρασε το κόμμα και τους δικαστές και τώρα θέλει να εξαγοράσει ολόκληρη τη χώρα».

Η κυβέρνηση Φιλάτ υπέβαλε την παραίτησή της στις 8 Μαρτίου, χάνοντας τη δεδηλωμένη σε πρόταση μομφής που κατέθεσαν εναντίον του οι κομμουνιστές της αντιπολίτευσης και οι πρώην σύμμαχοί του του Δημοκρατικού Κόμματος, οι οποίοι αντιδρούν ακόμη στην εκδίωξη του Ζούμπκο και κατηγορούν την κυβέρνησή του για διαφθορά.

Έπειτα από εβδομάδες παρασκηνιακών διαπραγματεύσεων, ο πρόεδρος ανέθεσε στον Φιλάτ να καταρτίσει νέο πρόγραμμα και νέο κυβερνητικό σχήμα. Οι πληροφορίες περί αποστασίας στα υπόλοιπα κόμματα της πρώην Συμμαχίας δημιούργησαν την εντύπωση πως ο Φιλάτ θα μπορούσε να αποσπάσει τις απαιτούμενες 51 ψήφους στο 101μελές Κοινοβούλιο. Όμως σε μια απόφαση-βόμβα τη Δευτέρα, το Συνταγματικό Δικαστήριο αποφαίνεται πως ο Φιλάτ δεν μπορεί να είναι ξανά πρωθυπουργός, λόγω του βάρους των κατηγοριών περί διαφθοράς.

Ο πρόεδρος Τιμόφτι αργά την Τρίτη διόρισε τον αναπληρωτή πρωθυπουργό Γιούριε Λεάνκα στη θέση του ασκούντος χρέη πρωθυπουργού, ενώ απέσυρε και την υποψηφιότητα του Φιλάτ.

Το πολιτικό μέλλον του τελευταίου δεν έχει καταστεί σαφές. Ερωτηθείς σχετικά την Τρίτη, απάντησε αινιγματικά ότι θα μπορούσε να διεξάγει συνομιλίες με τον Τιμόφτι και τους Ελεύθερους Δημοκράτες του πριν καταλήξει στις δράσεις που θα αναλάβει «προς όφελος μιας όμορφης Μολδαβίας του μέλλοντος».

Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.