Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

Επιστήμονες δημιούργησαν βλαστοκύτταρα από ενήλικα κύτταρα!

Επιστήμονες δημιούργησαν βλαστοκύτταρα από ενήλικα κύτταρα!
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Ερευνητές στο Εθνικό Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο στην Μαδρίτη, πέτυχαν να επαναπρογραμματίσουν κύτταρα ενηλίκων σε ζωντανό ζώο για πρώτη φορά, δημιουργώντας βλαστοκύτταρα που έχουν την ικανότητα να αναπτύσσονται σε οποιονδήποτε ιστό του σώματος.

Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες είχαν καταφέρει να δημιουργήσουν αυτά τα βλαστοκύτταρα, που είναι γνωστά ως πολυδύναμα βλαστοκύτταρα, μόνο σε συνθήκες εργαστηρίου, αφού τα είχαν αποσπάσει από κάποιο ζώο.

Εντούτοις οι ερευνητές στη Μαδρίτη, κατάφεραν να δημιουργήσουν αυτά τα κύτταρα στο σώμα ζωντανών ποντικιών. Ανακάλυψαν ότι μπορούσαν να επαναπρογραμματίσουν τα ενήλικα κύτταρα από ένα ποντίκι, χρησιμοποιώντας ένα κοκτέιλ από παράγοντες επαναπρογραμματισμού.

«Ήταν κάτι που δεν το περιμέναμε. Ήταν έκπληξη για μας. Αυτό δημιουργεί τη δυνατότητα τα συγκεκριμένα κύτταρα να είναι καλύτερα από αυτά που αναπαράχθηκαν σε συνθήκες εργαστηρίου» ανέφερε ο Μανουέλ Σεράνο, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας.

Τα κύτταρα που δημιουργήθηκαν στα νεφρά, το στομάχι, το πάγκρεας και στο έντερο των τρωκτικών παρουσίασαν εμφανή σημάδια επαναπρογραμματισμού, καθώς έδειξαν ότι είναι ισχυρά και ευπροσάρμοστα, όπως είναι τα εμβρυικά βλαστοκύτταρα.

Η συγκεκριμένη τεχνική απέδειξε ότι ο επαναπρογραμματισμός μπορεί να γίνει και σε ζωντανό ιστό και όχι μόνο, κατά τη διάρκεια εργαστηριακής καλλιέργειας.

«Τα κύτταρα χάνουν την αρχική ταυτότητά τους σε πολλούς ιστούς και σε πολλά μέρη. Για παράδειγμα ένα κύτταρο του συκωτιού δεν παραμένει το ίδιο, ενώ το ίδιο συμβαίνει και με τα κύτταρα του εντέρου. Γίνονται εμβρυικά βλαστοκύτταρα» επισήμανε ο Μανουέλ Σεράνο.

Οι θεραπευτικές εφαρμογές αυτής της τεχνικής, για την αποκατάσταση, για παράδειγμα, των ζημιών της σπονδυλικής στήλης στα παραπληγικά άτομα ή για τη δημιουργία νέων κυττάρων που παράγουν ινσουλίνη, αποτελούν ακόμη μακρινό όνειρο.

Ακόμη και οι πιο αισιόδοξες προβλέψεις υποστηρίζουν ότι οι κλινικές δοκιμές δεν πρόκειται να ξεκινήσουν παρά μόνο, ύστερα από πέντε χρόνια.

Η θεραπεία θα προϋποθέτει την ένθεση επαναπρογραμματισμένων γονιδίων σε ακίνδυνους ιούς οι οποίοι θα τα μεταφέρουν στους κατεστραμμένους ιστούς, όπου θα αρχίσουν να παράγουν βλαστοκύτταρα και μετά ειδικά επιδιορθωτικά κύτταρα.

Οι ερευνητές στη Μαδρίτη στηρίχτηκαν ουσιαστικά στην τεχνική, που ανακάλυψε ο Γιαπωνέζος Σίνια Γιαμανάκα και για την οποία κέρδισε το βραβείο Νόμπελ πέρσι.

Η γιαπωνέζικη ομάδα ερευνητών δημιούργησε εμβρυικά βλαστοκύτταρα από ένα νέο τύπο πολυδύναμων βλαστοκυττάρων, επαναπρογραμματίζοντας κύτταρα ενηλίκων με ένα συνδυασμό τεσσάρων γονιδίων στο εργαστήριο. Τα κύτταρα αυτά μηδένισαν με αυτό τον τρόπο το ηλικιακό τους ρολόι και μπορούσαν να γίνουν οποιουδήποτε τύπου ιστοί ήθελαν οι επιστήμονες.

Οι ισπανοί ερευνητές έκαναν κάτι εντελώς διαφορετικό. Τάισαν μεταλλαγμένα ποντίκια με το ίδιο κοκτέιλ των τεσσάρων γονιδίων και τα ενεργοποίησαν προσθέτοντας ένα συγκεκριμένο φάρμακο στο νερό που έπιναν.

Ύστερα από μερικές εβδομάδες, τα εμβρυικά βλαστοκύτταρα εμφανίστηκαν σε διάφορους ιστούς και όργανα. Οι επιστήμονες αφαίρεσαν αυτά τα βλαστοκύτταρα και μετά από σειρά εξετάσεων, κατέληξαν ότι ήταν ακριβώς ίδια με αυτά που διαθέτει ένα νεογέννητο έμβρυο.

Τα κύτταρα αυτά που δημιουργήθηκαν από επαναπρογραμματισμένα ποντίκια μπόρεσαν να επιβιώσουν και έξω από τον οργανισμό των ζώων σε τρυβλία Πέτρι.

«Το ότι μπορέσαμε να τα κατευθύνουμε στο εργαστήριο, θα μας επιτρέψει να τα καταλάβουμε καλύτερα και να δούμε μέχρι που μπορούν να φτάσουν» εξήγησε η ερευνήτρια Μαρία Αμπάντ.

Η Μαρία Αμπάντ ανέλυσε όλη αυτή την ανακάλυψη στην επιθεώρηση Nature. Το επόμενο βήμα θα είναι να ερευνηθεί ότι αυτά τα νέα βλαστοκύτταρα είναι ικανά να αναπαράγουν ιστούς όπως αυτούς του παγκρέατος, του συκωτιού και των νεφρών.

Οι γιαπωνέζικες αρχές προχώρησαν ένα ακόμη βήμα παρακάτω τον Ιούνιο, επιτρέποντας μια έρευνα για τη δημιουργία αμφιβληστροειδών από πολυδύναμα βλαστοκύτταρα που θα εμφυτευτούν σε τυφλούς που πάσχουν από εκφύλιση της ωχράς κηλίδας.

Όλες βέβαια αυτές οι ανακαλύψεις στο πεδίο της αναγεννητικής ιατρικής έχουν δημιουργήσει ελπίδες για νέες θεραπείες. Στον περισσότερο κόσμο μοιάζουν ακόμη βέβαια σαν σενάριο από ταινίες επιστημονικής φαντασίας.