Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

Ισπανία: Ανοίγει η συζήτηση για τις συνθήκες άμβλωσης

Ισπανία: Ανοίγει η συζήτηση για τις συνθήκες άμβλωσης
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Εν όψει της μεταρρύθμισης στη νομοθεσία περί αναπαραγωγικής υγείας και άμβλωσης στην Ισπανία, η συζήτηση για τις συνθήκες της εθελούσιας διακοπής κύησης έχει ανοίξει και πάλι.

Ο ισχύων νόμος τέθηκε σε ισχύ το 2010 και ο υπουργός Δικαιοσύνης Αλμπέρτο Ρουίθ Γκαγιαρδόν έχει δεσμευθεί να τον καταστήσει λιγότερο ελαστικό.

Με 120.000 αμβλώσεις το χρόνο, η Ισπανία αναδεικνύεται σε πρωταθλήτρια Ευρώπης. Η μεταρρύθμιση αποδεικνύεται αμφιλεγόμενη, αφού, σύμφωνα με δημοσκόπηση της El Pais, η πλειοψηφία αντιτίθεται.

Σύμφωνα με την πλατφόρμα «Η απόφαση μας ελευθερώνει», η οποία περιλαμβάνει πάνω από 200 οργανώσεις πολιτών, η μεταρρύθμιση θέτει σε νομική αβεβαιότητα όλες τις γυναίκες που προχωρούν σε άμβλωση.

Όπως λέει η εκπρόσωπός τους Ιζαμπέλ Σεράνο, πλέον «η πρόσβαση των γυναικών στην άμβλωση γίνεται με ασφαλέστερο για την υγεία τους τρόπο και με μεγαλύτερη ισότητα. Γιατί σε όλες τις αυτονομίες υπάρχει η δυνατότητα κρατικής χρηματοδότησης. Ο αριθμός των αμβλώσεων δεν είναι πολύ μεγαλύτερος. Όταν κάτι λειτουργεί με έναν συγκεκριμένο τρόπο, πιστεύουμε πως δεν υπάρχει λόγος, από νομικής, υγειονομικής ή κοινωνικής πλευράς, να αλλάξει ο ισχύων νόμος».

Ο νόμος επιτρέπει την άμβλωση μέχρι τη 14η εβδομάδα κύησης σε γενικές περιπτώσεις. Σε περιπτώσεις ασθένειας του κυήματος ή κινδύνου για τη σωματική ή ψυχική υγεία της μητέρας, αυτός ο περιορισμός επεκτείνεται στις 22 εβδομάδες.

Οι περισσότερες διακοπές κύησης γίνονται σε ιδιωτικές κλινικές και οι επεμβάσεις αποζημιώνονται από το κράτος.

Η προτεινόμενη μεταρρύθμιση δεν θα επιτρέπει την άμβλωση στις 14 εβδομάδες σε περιπτώσεις βιασμού ή κινδύνου για την υγεία της μητέρας.

Δεν αξίζει να επιστρέψουμε στο παρελθόν, λέει ο διευθυντής της κλινικής Ντατόρ, της πρώτης στην Ισπανία που απέκτησε άδεια για πραγματοποίηση αμβλώσεων. Σύμφωνα με τον Ντιέγκο Φερνάντεζ Αλβάρεζ, «η γυναίκα θα είναι πάλι στη διακριτική ευχέρεια του γιατρού και του δικαστή. Αναπόφευκτα, θα δημιουργηθούν δύο διαφορετικές κοινωνικές πραγματικότητες. Η γυναίκα που έχει τα οικονομικά μέσα θα πηγαίνει στο εξωτερικό, όπου θα υποβάλλεται σε άμβλωση με όλες τις απαραίτητες εγγυήσεις. Η γυναίκα που δεν έχει τα μέσα θα είναι καταδικασμένη σε παράνομη άμβλωση, χωρίς ιατρικές ή νομικές εγγυήσεις».

Η Όλγα Σάντσο Βαγιαδολίδ είναι υπεύθυνη για τις σχέσεις με τους ασθενείς στην κλινική. Η ίδια κατέφυγε σε διακοπή κύησης στη δεκαετία του ’80, ένα χρόνο μετά τον πρώτο νόμο που νομιμοποιούσε τις αμβλώσεις στην Ισπανία σε περιπτώσεις βιασμού, δυσπλασίας του εμβρύου, σωματικού ή ψυχολογικού κινδύνου στη μητέρα.

«Παρ‘όλες τις πληροφορίες που είχα, μου δημιουργήθηκαν αμφιβολίες. Θα έχω επιπλοκές; Τι κάνω; Θα συλληφθώ; Θα το ξέρουν όλοι, θα φαίνεται στο πρόσωπό μου μόλις βγω από την άμβλωση; Μόλις ολοκληρώθηκε η επέμβαση, αυτό που ένιωσα ήταν μια τεράστια ανακούφιση», μας λέει.

Η νομιμοποίηση κατέρριψε τα ταμπού. Όμως ο φόβος του στιγματισμού δεν έχει εξαφανιστεί. Ένα 15χρονο κορίτσι και η μητέρα του συμφώνησαν να μας μιλήσουν υπό τον όρο της ανωνυμίας.

Για ανήλικες κάτω των 16 ετών που θέλουν να διακόψουν την κύησή τους, είναι προαπαιτούμενη η συναίνεση του γονέα ή του νόμιμου κηδεμόνα.

Η κοπέλα λέει πως τίποτα και κανένας δεν θα την κάνει να ανακαλέσει την απόφασή της: «Είμαι πολύ νέα για να έχω παιδί. Δεν είναι πάντα εύκολο, όμως για μένα δεν αποτελεί πλέον πρόβλημα».

Η μητέρα της τονίζει πως στέκεται σταθερά δίπλα της: «Για μένα είναι πολύ δύσκολο να βλέπω την κόρη μου να κάνει έκτρωση. Όμως είναι πολύ μικρή και δε μπορεί, δε θέλει να γίνει μητέρα. Άρα τη στηρίζω. Ό,τι απόφαση και να έπαιρνε, θα τη στήριζα».

Η ελευθερία των γυναικών, ανηλίκων ή μη, να ελέγχουν το σώμα τους, είναι αδιανόητη για τον Λουίζ Γκουτιέρεζ ντε Καβιέδες και τη σύζυγό του Εσπεράντζα Γκονσάλβο. Ο Λουίς και η Εσπεράντζα είναι μέλη του Φόρουμ για την Οικογένεια και γονείς επτά παιδιών.

Ο Λουίς μας δείχνει ένα υπερηχογράφημα. Ανήκει στο μωρό που έχασε η σύζυγός του, όταν «ήταν δυόμιση μηνών έγκυος. Εξηγήσαμε στα παιδιά ότι “αυτό ήταν ένα παιδί, η μικρή τους αδελφή ή ο μικρός τους αδελφός, δεν ξέραμε τι ήταν, που όμως είναι στον ουρανό, είναι με το Θεό”. Και κρατάμε τις άλλες φωτογραφίες όλων των παιδιών».

Ούτε οικονομικοί λόγοι, ούτε λόγοι σωματικής ή ψυχικής υγείας δεν μπορούν να δικαιολογήσουν μια άμβλωση για τον Λουίς και την Εσπεράντζα. Γι‘αυτούς, η προτεινόμενη μεταρρύθμιση δεν είναι επαρκής.

Η Εσπεράντζα τονίζει πως «στην Ισπανία η άμβλωση θα πρέπει να είναι ένα έγκλημα χωρίς αποποινικοποίηση. Η μητέρα χρειάζεται βοήθεια πάντα, ειδικά όταν είναι έγκυος. Κι αν πραγματικά δεν μπορεί να το κρατήσει, να το δώσει για υιοθεσία. Όμως δεν πρέπει καν να περνάει από το μυαλό της το να σκοτώσει το παιδί».

Από την πλευρά του, ο Λουίς υπερθεματίζει: «Με την άμβλωση θα οδηγηθούμε στην εξόντωση του πολιτισμού μας. Κι αυτό είναι ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που έχει διαπράξει η κοινωνία μας».

Για την εκστρατεία υπέρ του δικαιώματος στη ζωή, η έκτρωση θα πρέπει να απαγορευτεί εντελώς.

Ο επικεφαλής της εκστρατείας μιλά για μια μοναδική εξαίρεση, όταν πρόκειται για δυσπλασία στο κύημα.

Ζητά επίσης να υπάρξει εθνικό σχέδιο για βοήθεια σε έγκυες γυναίκες που αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο του κοινωνικού αποκλεισμού.

Η συντονίστρια Γάδορ Χόγια Βέρδε χαρακτηρίζει «άδικο ότι αντιπαραβάλλουμε το δικαίωμα στη ζωή ενός παιδιού με ένα κοινωνικό ζήτημα. Στην Ισπανία δαπανούμε 40-50 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο για τη χρηματοδότηση αμβλώσεων και μηδέν ευρώ για να βοηθήσουμε τις εγκύους με προβλήματα».

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, πάνω από το 25% των γυναικών που προχωρούν σε διακοπή κύησης στην Ισπανία, το κάνουν για οικονομικούς λόγους.

Η βοήθεια για τις έγκυες και τις μητέρες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες αποτελεί το σκοπό του ιδιωτικού ιδρύματος Μαδρίνα.

Το Ίδρυμα προσφέρει επισιτιστική βοήθεια, βοήθεια στη στέγαση ή την αναζήτηση εργασίας, αλλά κι ένα σύστημα καθοδήγησης για τις εγκυμονούσες.

Ο πρόεδρος του Ιδρύματος Κονράδο Χιμένεθ Αγκρέλα εξηγεί: «Το πρώτο βοήθημα που καταργείται σε καταστάσεις κρίσης είναι η ενίσχυση για τις μητέρες. Κι αυτό οφείλεται στο ότι έχουμε μια διεθνή κρίση. Πιστεύω πως το μέλλον ξεκινά με τη βοήθεια προς αυτές τις μητέρες, αυτές τις νέες, ώστε να μπορούν να έχουν ένα σπίτι, μια δουλειά, μια κατάρτιση».

Οι γυναίκες που απευθύνονται στο ίδρυμα είναι νέες και είναι μητέρες ενός ή περισσοτέρων παιδιών. Παρακολουθούν μαθήματα, ελπίζοντας να περάσουν στο πανεπιστήμιο.

Το Ίδρυμα τις έβγαλε από τη φτώχεια, η οποία, για τις περισσότερες εξ αυτών, δεν δικαιολογεί την άμβλωση. Όμως, όταν πρόκειται για άλλους λόγους, οι απόψεις διίστανται.

Η Κριστίνα λέει πως «στην αρχή πάντα έλεγα πως, αν μείνω έγκυος, θα το ρίξω. Γιατί υπήρχε χρόνος για όλα και για να κάνω πολλά πριν, για παράδειγμα να σπουδάσω. Όμως δεν ξέρω… κάποτε έμεινα έγκυος. Έτσι ένιωσα και δεν το έριξα. Είμαι πολύ υπέρ της άμβλωσης, αν είναι να γεννηθεί ένα παιδί με προβλήματα. Για παράδειγμα εγώ, όταν έκανα εξετάσεις για σύνδρομο Down, μου ήταν πολύ ξεκάθαρο ότι θα διέκοπτα την κύηση».

Και τι γίνεται σε περιπτώσεις βιασμού; Η Ροζάνα λέει πως «δε με νοιάζει! Αν πρόκειται για ένα πρόσωπο που μου έχει κάνει κακό κι αν είναι κάτι που με πονάει άμεσα, δε με νοιάζει».

Το ζήτημα της πρόσβασης στην άμβλωση σίγουρα δεν είναι κάτι που αντιμετωπίζεται ομόφωνα στην Ευρώπη.

Αν και οι εθνικές νομοθεσίες διαφέρουν, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αρνήθηκε πρόσφατα να συναινέσει σε μια έκθεση που επεδίωκε να καταστήσει θεμελιώδες δικαίωμα την πρόσβαση στην άμβλωση.