Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

Νέες συσκευές καταγράφουν τους ήχους στους ωκεανούς

Νέες συσκευές καταγράφουν τους ήχους στους ωκεανούς
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Σημαντική αύξηση της ηχορύπανσης στους ωκεανούς αναμένουν οι επιστήμονες τις επόμενες δεκαετίες, καθώς θα αυξάνεται η βιομηχανική ανάπτυξη και η ανθρώπινη παρουσία στις θάλασσες.

Η ηχορύπανση θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στη συμπεριφορά και τη ζωή της θαλάσσιας πανίδας, καθώς οι θόρυβοι που παράγονται από την ανθρώπινη δραστηριότητα έχουν πολυετείς και μακροπρόθεσμες συνέπειες στα ζώα, τα ψάρια και τα ερπετά της θάλασσας, καθώς αλλάζουν ριζικά την ικανότητά τους να επικοινωνούν και να αναπτύσσουν τις κανονικές τους δραστηριότητες, να αναπαράγονται και να μπορούν να συστήνουν βιώσιμες κοινότητες.

Το εργαστήριο εφαρμοσμένης βιοακουστικής του Πολυτεχνείου της Καταλωνίας, που έχει την έδρα του κοντά στη Βαρκελώνη ηγείται του LIDO, ενός διεθνούς προγράμματος έρευνας που ονομάζεται «Ακούστε το περιβάλλον στα βάθη των ωκεανών». Το εργαστήριο αναπτύσσει τεχνικές και καινοτομίες για την παρακολούθηση και τη μελέτη των θαλάσσιων ήχων.

Οι ερευνητές συλλέγουν ηχητικά σήματα από υποβρύχιους αισθητήρες από όλο τον κόσμο και προσπαθούν να ανιχνεύσουν, αν προέρχονται από τους ανθρώπους ή από το φυσικό θαλάσσιο περιβάλλον.

«Χρησιμοποιούμε υποβρύχια μικρόφωνα, που ονομάζονται υδρόφωνα, που μας επιτρέπουν να συλλέγουμε τους ήχους σ’ αυτό το περιβάλλον. Από τη στιγμή που τους έχουμε, τους αναλύουμε σε πραγματικό χρόνο, μέσω ενός κυκλώματος που μας αποκαλύπτει αν προέρχονται από ένα κητοειδές, ή από ένα σκάφος. Μας βοηθούν επίσης να αντιληφθούμε την αλληλεπίδραση μεταξύ τεχνητών και φυσικών ήχων» τόνισε ο Μισέλ Αντρέ διευθυντής του εργαστηρίου βιοακουστικών εφαρμογών, του Πολυτεχνείου της Καταλωνίας.

Τα συγκεκριμένα υδρόφωνα μπορούν να τοποθετηθούν σε βάθη που φτάνουν τα τρία χιλιόμετρα. Τα δεδομένα μεταδίδονται στην ακτή, μέσω οπτικών ινών ή με ηχητικά σήματα από ειδικά διαμορφωμένους σταθμούς.

Οι συσκευές προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες από ανεξερεύνητα μέρη των ωκεανών, που δίνουν τη δυνατότητα στους επιστήμονες να δημιουργήσουν ένα παγκόσμιο χάρτη των ωκεάνιων ήχων.

«Πρόκειται για ένα παγκόσμιο δίκτυο. Ξεκίνησε το 2002, χάρις στα βραβεία Rolex για Επιχειρήσεις, που χρηματοδότησαν την έρευνα για την αποφυγή συγκρούσεων μεταξύ μεγάλων κητών και σκαφών. Όπως μπορείτε να δείτε στον χάρτη, όλες αυτές οι τελείες δείχνουν τις τοποθεσίες των παρατηρητηρίων που έχουμε σε όλο τον κόσμο. Η θάλασσα δεν είναι ποτέ σιωπηλή. Εδώ ακούμε τα σφυρίγματα των κητοειδών, ενώ αυτά τα σημάδια υποδηλώνουν την παρουσία πλοίων» εξήγησε ο Μισέλ Αντρέ, διευθυντής του εργαστηρίου βιοακουστικών εφαρμογών, του Πολυτεχνείου της Καταλωνίας..

Ο στόχος του προγράμματος δεν είναι μόνο η αποφυγή συγκρούσεων μεταξύ πλοίων και μεγάλων θαλάσσιων ζώων, αλλά και η δημιουργία ενός διαδικτυακού εργαλείου που θα μπορούν να χρησιμοποιήσουν όλοι όσοι ασχολούνται με τους ωκεανούς, όπως για παράδειγμα εταιρίες πετρελαίου και θαλάσσια πάρκα με ανεμογεννήτριες, έτσι ώστε σταδιακά να μειωθεί συνολικά ο θόρυβος που παράγεται στη θάλασσα.

Ο απεσταλμένος του Euronews, Κλαούντιο Ρόκο βρέθηκε μαζί τον διευθυντή του εργαστηρίου για να παρατηρήσει πώς λειτουργεί η συσκευή:

«Τώρα θα κάνουμε ένα τεστ πάνω σε μια βάρκα, την οποία οι επιστήμονες έχουν εφοδιάσει με ένα υποβρύχιο μικρόφωνο που μελετά την ποιότητα της μετάδοσης δεδομένων από τον πυθμένα της θάλασσας. Μπορείτε να μας εξηγήσετε τι είναι αυτές οι συσκευές; Για τι είδους τεχνολογία πρόκειται»;

«Όλα αυτά βρίσκονται στο επίκεντρο της τεχνολογίας που χρησιμοποιούμε. Μέσα σ’ αυτό το κουτί, έχουμε τοποθετήσει πλάκες που αναλύουν όλους τους ήχους που προέρχονται από τη θάλασσα. Όλες οι πληροφορίες αναμεταδίδονται σε πραγματικό χρόνο σε όλο τον κόσμο, μέσα από το ίντερνετ» απαντά ο Μισέλ Αντρέ, διευθυντής του εργαστηρίου βιοακουστικών εφαρμογών, του Πολυτεχνείου της Καταλωνίας..

Το συγκεκριμένο όμως δίκτυο έχει προκαλέσει όμως και ζητήματα εθνικής ασφάλειας σε περιοχές, όπου διεξάγονται στρατιωτικές ασκήσεις του πολεμικού ναυτικού.

Η ηγεσία του αμερικανικού αλλά και του καναδικού πολεμικού ναυτικού έχουν έρθει σε συνεννόηση με τους επιστήμονες για να ελέγχουν τους ήχους κατά τη διάρκεια των ασκήσεων.

Ο στόχος του προγράμματος LIDO είναι να ευαισθητοποιήσει τους πάντες σε σχέση με το πρόβλημα των υποβρύχιων θορύβων, που βάζουν σε κίνδυνο πολλά θαλάσσια είδη.

Πώς μπορούν να σωθούν τα στρείδια της Ευρώπης;

euronews_icons_loading
Πώς μπορούν να σωθούν τα στρείδια της Ευρώπης;
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Τα οστρακοειδή εξαφανίζονται στην Ευρώπη. Μπορεί η επιστήμη να τα σώσει; Και πώς;

Στην νοτιοδυτική Γαλλία, εκτροφείς στρειδιών έχουν σοβαρούς λόγους να ανησυχούν για το μέλλον τους.

“Ο κύκλος της καλλιέργειας στρειδιών διαρκεί τρία με τέσσερα χρόνια. Τα ποσοστά θνησιμότητας ξεπερνούν το 80 ή και 90% κατά την διάρκεια του πρώτου έτους, όταν τα στρείδια μας είναι ακόμα μωρά. Μετά η θνησιμότητα φτάνει το 10 με 15% τον δεύτερο χρόνο. Και άλλο ένα 30 με 40% θνησιμότητα κατά την διάρκεια του τρίτου έτους. Στο τέλος, με το ζόρι μπορούμε να πουλήσουμε το ένα από τα δέκα εκτρεφόμενα οστρακοειδή”, εξηγεί ο Ζεράλντ Βιό.

Χάρη σε ένα ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα, οι επιστήμονες προσπαθούν να εντοπίσουν και να εξουδετερώσουν τους λόγους που τα στρείδια δεν επιβιώνουν σε τόσο μεγάλο ποσοστό.

Σε εργαστήρια, οι επιστήμονες μελετούν τον ρόλο που διαδραματίζουν ένας ιός, τρία βακτήρια και ένα παράσιτο. Με τον τρόπο αυτό έμαθαν πώς αυτοί οι παθογόνοι μικροοργανισμοί επηρεάζουν τα στρείδια. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η προστασία τέτοιων ευάλωτων ζώων είναι κάθε άλλο παρά εύκολη.

“Ο εμβολιασμός δεν είναι εφικτός σε οστρακοειδή. Τα μαλάκια είναι ασπόνδυλα ζώα. Στερούνται τα αντισώματα που διεγείρονται σε έναν εμβολιασμό, όπως συμβαίνει στην περίπτωση των ανθρώπων ή των άλλων ζώων της ξηράς”, εξηγεί ο φυσικός Τριστάν Ρενό.

Ωστόσο, εξακολουθούν να μελετώνται λύσεις. Οι ερευνητές αποκαλύπτουν ότι η πιο πολλά υποσχόμενη, αν και χρονοβόρα, είναι η μέθοδος της φυσικής επιλογής και διέλευσης. Ο Τριστάν Ρενό εξηγεί: “Στις κοινότητες στρειδιών μπορεί να υπάρχουν κάποια που είναι ισχυρότερα και σε καλύτερη φυσική κατάσταση. Αυτά που μπορούν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους καλύτερα από αυτές τις ιογενείς λοιμώξεις. Έτσι, μπορούμε τελικά να περάσουμε αυτά τα ισχυρότερα είδη ανάμεσά τους, ώστε να αποκτήσουμε ολόκληρες οικογένειες πιο ανθεκτικών οστρακοειδών”.

Σε αντίθεση με τα ζώα της ξηράς, τα στρείδια εκτρέφονται σε ένα πολύπλοκο ανοιχτό περιβάλλον, με πολλούς παράγοντες που είναι δύσκολο να ελεγχθούν. Ανάμεσά τους η θερμοκρασίας των ωκεανών, η αλατότητα, η οξύτητα αλλά και η… ρύπανση.

Ο Ζαν Πολ Λόπεζ είναι καλλιεργητής στρειδιών και μας εξηγεί: “Εχεις τον ιό. Στη συνέχεια, όμως, υπάρχει και η ρύπανση. Νιτρικά, φυτοφάρμακα, λίπασμα… Όλα καταλήγουν στον ωκεανό. Και μετά, υπάρχουν και τα λύματα από τα εργοστάσια, που δεν συμμορφώνονται πάντα με τα περιβαλλοντικά στάνταρ”.

Ο επιστήμονας Τριστάν Ρενό προσθέτει: “Τα στρείδια αναπτύσσονται σε ένα ανοιχτό περιβάλλον. Εδώ, για παράδειγμα, μελετούμε τον ενδεχόμενο ρόλο αυτού του μείγματος από 12 φυτοφάρμακα στην δημιουργία παθογόνων παραγόντων, πιο ισχυρών, που κάνουν τα οστρακοειδή ακόμα πιο ευαίσθητων στις επιθέσεις τους”.

Ο Ζεράλντ Βιό αναφέρει: “Εμείς, οι καλλιεργητές στρειδιών, σίγουρα χρειαζόμαστε περισσότερη έρευνα για το περιβάλλον, για την ποιότητα του νερού και του ιζήματος του. Θα πρέπει να ξέρουμε πώς να διαχειριστούμε καλύτερα ολόκληρο το οικοσύστημά μας”.

Παρά τη ζοφερή πραγματικότητα, τόσο οι ερευνητές όσο και οι εκτροφείς στρειδιών αρνούνται να παραδώσουν τα όπλα.

“Ήμουν 20 χρονών όταν βίωσα το προηγούμενο κύμα μαζικών θανάτων σε αυτόν τον τομέα. Αν δεν ήμουν αισιόδοξος τότε, δεν θα ήμουν ακόμα σε αυτήν την επιχείρηση στην ηλικία των 73 ετών. Θα συνεχίσω να αγωνίζομαι για την καλλιέργεια στρειδιών. Τα παιδιά μου εξακολουθούν να εργάζονται στην επιχείρηση. Ελπίζω πραγματικά ότι και τα δισέγγονά μου επίσης θα εργαστούν εδώ, μαζί μας, σε αυτή την οικογενειακή επιχείρηση οστρακοειδών”, καταλήγει ο Ζεράλντ Βιό.

Περισσότερες πληροφορίες για την εν εξελίξει ευρωπαϊκή έρευνα στο www.bivalife.eu

Πώς μπορούν να σωθούν τα στρείδια της Ευρώπης;