Οι πρόσφατες ανακαλύψεις φυσικού αερίου της Eni στην Αίγυπτο αναζωπυρώνουν τις ελπίδες για ανάκαμψη της εγχώριας παραγωγής, αλλά οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι πιέσεις από τις εισαγωγές δύσκολα θα υποχωρήσουν σύντομα
Η Αίγυπτος έχει προχωρήσει σε μια σειρά σημαντικών ανακαλύψεων φυσικού αερίου τους τελευταίους δύο μήνες, με αποκορύφωμα το μεγαλύτερο κοίτασμα που έχει εντοπίσει στη Δυτική Έρημο τα τελευταία 15 χρόνια, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν εκτοξεύει τη ζήτηση ενέργειας σε ιστορικά υψηλά και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την επιστροφή του Καΐρου στον ρόλο του ως βασικού εξαγωγικού κόμβου φυσικού αερίου.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Πιστεύω ότι οι νέες ανακαλύψεις θα βοηθήσουν στην αντιμετώπιση των δύσκολων ενεργειακών ισορροπιών της Αιγύπτου, αλλά είναι απίθανο να αποδειχθούν καθοριστικές», δήλωσε ο Μπιλ Φάρεν-Πράις, επικεφαλής ερευνών για το φυσικό αέριο στο Ινστιτούτο Ενεργειακών Μελετών της Οξφόρδης.
«Η αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας πιθανότατα θα συνεχίσει να υπερβαίνει τα κέρδη στην παραγωγή, παρ’ όλα αυτά οι μεταρρυθμίσεις αναμένεται να προσελκύσουν περισσότερες διεθνείς εταιρείες και να δώσουν νέα ώθηση σε όσες δραστηριοποιούνται ήδη στη χώρα», συνέχισε.
Μέσα σε διάστημα δύο μηνών η Αίγυπτος ανακοίνωσε τρεις σημαντικές ανακαλύψεις κοιτασμάτων αερίου, όλες συνδεδεμένες με την Eni, τον ιταλικό πετρελαϊκό και ενεργειακό κολοσσό που είναι διαχειριστής ή ιδρυτικό μέλος των σχημάτων που έκαναν τις ανακαλύψεις και δραστηριοποιείται στην Αίγυπτο από το 1954.
Ανακαλύψεις ρεκόρ
Τον Απρίλιο, η Eni και η BP ανακοίνωσαν το κοίτασμα Denise West, μια υπεράκτια ανακάλυψη στη Μεσόγειο που εκτιμάται σε περίπου 2 τρισ. κυβικά πόδια φυσικού αερίου.
«Με 2 τρισ. κυβικά πόδια αποθεμάτων, το Denise West είναι η μεγαλύτερη ανακάλυψη φυσικού αερίου στην Αίγυπτο από το κοίτασμα Nargis της Chevron το 2023», δήλωσε ο Μαρτέιν Μέρφι, επικεφαλής αναλυτής για την ανάντη δραστηριότητα στη Βόρεια Αφρική στην Wood Mackenzie.
«Η εγγύτητα στις υφιστάμενες υποδομές που διαχειρίζεται η Eni δημιουργεί τη δυνατότητα για ταχεία ανάπτυξη του κοιτάσματος».
Στις αρχές Μαΐου ακολούθησε το Nidoco N-2 στην περιοχή West Abu Madi του Δέλτα του Νείλου, που διαχειρίζονται η Eni και η BP μέσω της κοινοπραξίας Petrobel και αναμένεται να προσθέτει περίπου 50 εκατ. κυβικά πόδια αερίου την ημέρα.
Στα τέλη Μαΐου, η Agiba Petroleum, κοινοπραξία της Eni με την κρατική EGPC, ανακοίνωσε το κοίτασμα South Bostan-1X στη Δυτική Έρημο, με αρχικές εκτιμήσεις για 330 δισ. κυβικά πόδια αερίου, 10 εκατ. βαρέλια συμπυκνωμάτων και αργού και συνολικά αποθέματα περίπου 70 εκατ. βαρελιών ισοδυνάμου πετρελαίου.
Ο Μέρφι σημείωσε ότι το South Bostan είναι μικρότερο από το Denise West, παραμένει όμως αξιοσημείωτο για χερσαίο κοίτασμα στη Δυτική Έρημο, όπου τα ώριμα τεμάχια μπορούν να προσφέρουν χαμηλότερου κόστους ευκαιρίες κοντά σε υπάρχουσες υποδομές.
«Και οι δύο ανακαλύψεις θα ενισχύσουν την υποχωρούσα εγχώρια παραγωγή φυσικού αερίου και θα μειώσουν την ανάγκη για ακριβότερες εισαγωγές φορτίων LNG», είπε.
Και τα τρία κοιτάσματα βρίσκονται κοντά σε υφιστάμενες υποδομές, κάτι που, σύμφωνα με αναλυτές, είναι καθοριστικό για την ταχεία και χαμηλότερου κόστους αξιοποίησή τους.
Συνολικά, σηματοδοτούν μια επανεκκίνηση της δραστηριότητας γεωτρήσεων, έπειτα από χρόνια πτώσης της εγχώριας παραγωγής και αυξανόμενης πίεσης στα συναλλαγματικά αποθέματα της Αιγύπτου λόγω εισαγωγών ενέργειας.
Ταχείες ανακαλύψεις, αντίκτυπος που αργεί να φανεί
Για την Αίγυπτο, ο παράγοντας του χρόνου είναι κρίσιμος. Η χώρα κάποτε θεωρούνταν περιφερειακός κόμβος εξαγωγών φυσικού αερίου, χάρη σε μεγάλα κοιτάσματα όπως το Zohr και τις μονάδες υγροποίησης LNG στο Idku και τη Δαμιέττη.
Όμως η μειούμενη παραγωγή και η αυξανόμενη εγχώρια κατανάλωση ανάγκασαν το Κάιρο να επιστρέψει στις εισαγωγές LNG, την ώρα που συνεχίζει να αυτοπροβάλλεται ως μελλοντικός διάδρομος για το αέριο της Ανατολικής Μεσογείου.
Ο Abdelaziz Khlaifat, καθηγητής και πρόεδρος του τμήματος μηχανικής πετρελαίου και ενέργειας στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο του Καΐρου, δήλωσε ότι οι ανακαλύψεις αποτυπώνουν μια συνειδητή αλλαγή στρατηγικής, με απομάκρυνση από την καταδίωξη ενός νέου Zohr και στροφή προς ταχύτερες και φθηνότερες αναπτύξεις κοντά σε υφιστάμενες υποδομές.
«Αν και κανένα κοίτασμα δεν πλησιάζει την κλίμακα του Zohr, μαζί αντικατοπτρίζουν μια πιο πρακτική αιγυπτιακή στρατηγική, επικεντρωμένη σε έρευνα που στηρίζεται στις υπάρχουσες υποδομές, ταχύτερη ανάπτυξη έργων και μείωση της εξάρτησης από εισαγωγές», είπε.
Ο Μέρφι ήταν πιο ευθύς. «Η ισορροπία προσφοράς και ζήτησης έχει περάσει από κενό σε χάσμα», είπε. «Θα απαιτούνταν ανακαλύψεις πραγματικά μετασχηματιστικής κλίμακας για να μειωθούν ουσιαστικά οι εισαγωγές αερίου της Αιγύπτου».
Εξόφληση χρεών για αναζωογόνηση των γεωτρήσεων
Οι ανακαλύψεις αυτές δεν έγιναν σε κενό. Τον τελευταίο χρόνο η Αίγυπτος εργάζεται για να εκκαθαρίσει τα χρέη της προς ξένες ενεργειακές εταιρείες, καθώς οι καθυστερήσεις πληρωμών είχαν σιωπηρά στραγγαλίσει για χρόνια την ανάντη δραστηριότητα.
Ο Μέρφι ανέφερε ότι η προσπάθεια αποπληρωμής είναι εξίσου σημαντική με οποιαδήποτε μεμονωμένη ανακάλυψη. «Η μείωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών αποτελεί βασικό μοχλό της αναζωπύρωσης της ερευνητικής δραστηριότητας στην Αίγυπτο. Τα ποσά σε εκκρεμότητα έχουν μειωθεί σημαντικά, καθώς η κυβέρνηση δίνει προτεραιότητα στο να μηδενίσει τις οφειλές μέχρι τα μέσα του έτους».
Ο Khlaifat πρόσθεσε ότι η επίδραση στην εμπιστοσύνη των εταιρειών είναι αισθητή. «Η καλύτερη πειθαρχία στις πληρωμές και οι πιο ευέλικτοι εμπορικοί όροι συνέβαλαν στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης εταιρειών όπως η Eni, η BP και η Shell».
Το ζήτημα των εξαγωγών
Ωστόσο, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι φιλοδοξίες της Αιγύπτου για εξαγωγές LNG θα εξαρτηθούν από περισσότερα πράγματα πέρα από τις εγχώριες ανακαλύψεις. Το Κάιρο συνεχίζει να προβάλλεται ως περιφερειακός κόμβος φυσικού αερίου, με πιθανούς όγκους από το Ισραήλ και την Κύπρο να διοχετεύονται στις αιγυπτιακές υποδομές και μονάδες LNG.
Μια πρόσφατα εγκριθείσα συμφωνία ύψους 35 δισ. δολ. (30 δισ. ευρώ) θα αυξήσει τις εξαγωγές φυσικού αερίου από το κοίτασμα Leviathan του Ισραήλ προς την Αίγυπτο για την περίοδο 2026-2040.
Οι πρόσθετες ποσότητες μέσω αγωγών θα μπορούσαν να βοηθήσουν την Αίγυπτο να μειώσει την εξάρτησή της από ακριβότερες εισαγωγές LNG, όμως οι ελλείψεις στην εγχώρια αγορά σημαίνουν ότι κάθε επιστροφή σε σταθερές εξαγωγές προϋποθέτει πρώτα την κάλυψη της εσωτερικής ζήτησης.
Και η Κύπρος στρέφεται προς την Αίγυπτο ως διαδρομή προς τις αγορές. Τον Απρίλιο, οι εταίροι στο κοίτασμα Aphrodite υπέγραψαν 15ετή συμφωνία για την πώληση φυσικού αερίου στον κρατικό αγοραστή της Αιγύπτου.
Την περασμένη εβδομάδα, η ExxonMobil και η QatarEnergy υπέγραψαν ξεχωριστή συμφωνία για τη διερεύνηση της μεταφοράς αερίου από τα κυπριακά κοιτάσματα Glaucus και Pegasus στην Αίγυπτο, μέσω των υφιστάμενων υποδομών LNG.
«Το ενδιαφέρον θα είναι να δούμε αν το κυπριακό και το ισραηλινό αέριο μπορούν να συμβάλουν στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στις αιγυπτιακές εξαγωγές LNG μεσοπρόθεσμα», ανέφερε ο Φάρεν-Πράις.
Ωστόσο, το αέριο από τρίτες χώρες δεν λύνει το άμεσο πρόβλημα. «Πρόκειται για κοιτάσματα μέτριου μεγέθους, τα οποία θα απορροφηθούν από την τεράστια εγχώρια αγορά της Αιγύπτου μόλις τεθούν σε παραγωγή», είπε ο Μέρφι.
«Για να υλοποιηθούν αυτές οι φιλοδοξίες, θα πρέπει πρώτα να καλυφθεί η εγχώρια ζήτηση».