Αίγυπτος: οι πρόσφατες ανακαλύψεις φυσικού αερίου της Eni αναζωπυρώνουν ελπίδες για ανάκαμψη, αλλά η πίεση από εισαγωγές δύσκολα θα υποχωρήσει σύντομα
Η Αίγυπτος έχει πραγματοποιήσει σειρά σημαντικών ανακαλύψεων φυσικού αερίου τους τελευταίους δύο μήνες, με αποκορύφωμα το μεγαλύτερο εύρημα στη Δυτική Έρημο εδώ και 15 χρόνια, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν εκτοξεύει τη ζήτηση ενέργειας σε ιστορικά υψηλά και φέρνει το Κάιρο κοντά στην επαναφορά του ρόλου του ως βασικού κόμβου εξαγωγών φυσικού αερίου.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Πιστεύω ότι οι νέες ανακαλύψεις θα βοηθήσουν να αντιμετωπιστούν οι δύσκολες ενεργειακές ισορροπίες της Αιγύπτου, αλλά είναι απίθανο να φέρουν μια ριζική αλλαγή», δήλωσε ο Μπιλ Φάρεν-Πράις, επικεφαλής έρευνας για το φυσικό αέριο στο Oxford Institute for Energy Studies.
«Η αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας πιθανότατα θα ξεπερνά ακόμη τις αυξήσεις στην παραγωγή ανάντη, αν και οι μεταρρυθμίσεις αναμένεται να προσελκύσουν περισσότερες διεθνείς εταιρείες και να αναζωογονήσουν όσες δραστηριοποιούνται ήδη στη χώρα», πρόσθεσε.
Μέσα σε διάστημα δύο μηνών η Αίγυπτος ανακοίνωσε τρεις σημαντικές ανακαλύψεις φυσικού αερίου, όλες συνδεδεμένες με την Eni, τον ιταλικό πετρελαϊκό και ενεργειακό κολοσσό που είναι διαχειρίστρια ή ιδρυτικό μέλος στις εταιρείες που έκαναν τις ανακαλύψεις και δραστηριοποιείται στην Αίγυπτο από το 1954.
Ανακαλύψεις ρεκόρ
Τον Απρίλιο, η Eni και η BP ανακοίνωσαν το κοίτασμα Denise West στη Μεσόγειο, σε υπεράκτια περιοχή, με εκτιμώμενο μέγεθος περίπου 2 τρισεκατομμυρίων κυβικών ποδιών φυσικού αερίου.
«Με 2 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου in place, το Denise West είναι η μεγαλύτερη ανακάλυψη φυσικού αερίου στην Αίγυπτο μετά το κοίτασμα Nargis της Chevron το 2023», δήλωσε ο Μάρτεϊν Μέρφι, επικεφαλής αναλυτής για την έρευνα και παραγωγή στη Βόρεια Αφρική στην Wood Mackenzie.
«Η εγγύτητα στις υφιστάμενες υποδομές, που διαχειρίζεται η Eni, δημιουργεί τη δυνατότητα για ταχεία ανάπτυξη του κοιτάσματος».
Στις αρχές Μαΐου ακολούθησε το Nidoco N-2 στην περιοχή West Abu Madi στο Δέλτα του Νείλου, που διαχειρίζονται από κοινού η Eni και η BP μέσω της κοινοπραξίας Petrobel, και αναμένεται να προσθέσει περίπου 50 εκατομμύρια κυβικά πόδια ημερησίως.
Αργότερα τον Μάιο, η Agiba Petroleum – κοινοπραξία της Eni με την κρατική EGPC – ανακοίνωσε το κοίτασμα South Bostan-1X στη Δυτική Έρημο, με αρχικές εκτιμήσεις για 330 δισεκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου, 10 εκατομμύρια βαρέλια συμπυκνωμάτων και αργού και συνολικά αποθέματα περίπου 70 εκατομμυρίων βαρελιών ισοδύναμου πετρελαίου.
Ο Μέρφι σημείωσε ότι το South Bostan είναι μικρότερο από το Denise West, αλλά παραμένει σημαντικό για μια χερσαία ανακάλυψη στη Δυτική Έρημο, όπου ώριμες περιοχές μπορούν να προσφέρουν ευκαιρίες χαμηλότερου κόστους κοντά σε υφιστάμενες υποδομές.
«Και οι δύο ανακαλύψεις θα ενισχύσουν τη φθίνουσα εγχώρια παραγωγή φυσικού αερίου και θα περιορίσουν την ανάγκη για ακριβότερα φορτία εισαγόμενου LNG», είπε.
Και τα τρία κοιτάσματα βρίσκονται κοντά σε υφιστάμενες υποδομές, κάτι που, σύμφωνα με αναλυτές, είναι καθοριστικό για την ταχεία και με χαμηλότερο κόστος ένταξή τους στην παραγωγή.
Συνολικά, υποδηλώνουν αναζωπύρωση της δυναμικής στις γεωτρήσεις, έπειτα από χρόνια πτώσης της εγχώριας παραγωγής και αυξανόμενης πίεσης στα συναλλαγματικά αποθέματα της Αιγύπτου λόγω των εισαγωγών ενέργειας.
Γρήγορες ανακαλύψεις, αργός αντίκτυπος
Για την Αίγυπτο, ο παράγοντας χρόνος είναι κρίσιμος. Η χώρα θεωρούνταν κάποτε περιφερειακός κόμβος εξαγωγών φυσικού αερίου, χάρη σε μεγάλα κοιτάσματα όπως το Zohr και τους τερματικούς σταθμούς LNG στο Ιντκού και στη Νταμιέτα.
Όμως η μείωση της παραγωγής και η αύξηση της εγχώριας κατανάλωσης ανάγκασαν το Κάιρο να επιστρέψει στις εισαγωγές LNG, την ώρα που συνεχίζει να προβάλλεται ως μελλοντική οδός για το φυσικό αέριο της Ανατολικής Μεσογείου.
Ο Αμπντελαζίζ Χλαϊφάτ, καθηγητής και πρόεδρος του τμήματος μηχανικών πετρελαίου και ενέργειας στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο του Καΐρου, δήλωσε ότι τα νέα κοιτάσματα αντικατοπτρίζουν μια συνειδητή αλλαγή στρατηγικής – μακριά από την αναζήτηση ενός νέου Zohr και προς ταχύτερες, φθηνότερες αναπτύξεις κοντά σε υφιστάμενες υποδομές.
«Αν και κανένα από τα δύο δεν πλησιάζει την κλίμακα του Zohr, μαζί αποτυπώνουν μια πιο πρακτική αιγυπτιακή στρατηγική, επικεντρωμένη στην έρευνα με βάση τις υποδομές, στην ταχύτερη ανάπτυξη έργων και στη μείωση της εξάρτησης από εισαγωγές», είπε.
Ο Μέρφι ήταν πιο ωμός: «Το ισοζύγιο προσφοράς και ζήτησης έχει μετατραπεί από κενό σε χάσμα», είπε. «Θα απαιτούνταν ανακαλύψεις πραγματικά μετασχηματιστικού χαρακτήρα για να μειωθεί ουσιαστικά η ανάγκη της Αιγύπτου για εισαγωγές φυσικού αερίου».
Η εξόφληση χρεών αναζωογονεί τις γεωτρήσεις
Οι ανακαλύψεις δεν έγιναν σε κενό. Η Αίγυπτος πέρασε τον τελευταίο χρόνο εξοφλώντας χρέη προς ξένες ενεργειακές εταιρείες, με καθυστερήσεις πληρωμών που για χρόνια περιόριζαν αθόρυβα τη δραστηριότητα ανάντη.
Ο Μέρφι είπε ότι η προσπάθεια αποπληρωμής είναι εξίσου σημαντική με οποιαδήποτε μεμονωμένη ανακάλυψη. «Η μείωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών είναι βασικός παράγοντας για την αναθέρμανση της ερευνητικής δραστηριότητας στην Αίγυπτο. Οι οφειλές έχουν μειωθεί σημαντικά, καθώς η κυβέρνηση δίνει προτεραιότητα στο να κλείσει τα ανοιχτά μέτωπα μέχρι τα μέσα της χρονιάς».
Ο Χλαϊφάτ ανέφερε ότι η επίδραση στην εμπιστοσύνη των εταιρειών-διαχειριστών είναι χειροπιαστή. «Η καλύτερη πειθαρχία στις πληρωμές και οι πιο ευέλικτοι εμπορικοί όροι συνέβαλαν στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης εταιρειών όπως η Eni, η BP και η Shell».
Το ζήτημα των εξαγωγών
Παρόλα αυτά, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι φιλοδοξίες της Αιγύπτου για εξαγωγές LNG θα εξαρτηθούν από περισσότερα από τις εγχώριες ανακαλύψεις. Το Κάιρο συνεχίζει να προβάλλει τον εαυτό του ως περιφερειακό κόμβο φυσικού αερίου, με πιθανές ροές από το Ισραήλ και την Κύπρο να τροφοδοτούν την αιγυπτιακή υποδομή και τους τερματικούς LNG.
Μια συμφωνία αξίας 35 δισ. δολαρίων (30 δισ. ευρώ) που εγκρίθηκε πρόσφατα προβλέπει την αύξηση των εξαγωγών φυσικού αερίου από το ισραηλινό κοίτασμα Leviathan προς την Αίγυπτο την περίοδο 2026-2040.
Οι πρόσθετες ποσότητες φυσικού αερίου μέσω αγωγών θα μπορούσαν να βοηθήσουν την Αίγυπτο να μειώσει την εξάρτησή της από ακριβότερες εισαγωγές LNG, αν και οι εγχώριες ελλείψεις σημαίνουν ότι κάθε επιστροφή σε σταθερές εξαγωγές προϋποθέτει πρώτα την κάλυψη της τοπικής ζήτησης.
Η Κύπρος επίσης στρέφεται προς την Αίγυπτο ως οδό πρόσβασης στην αγορά. Τον Απρίλιο, οι εταίροι στο κοίτασμα Aphrodite υπέγραψαν 15ετή συμφωνία για την πώληση φυσικού αερίου στον κρατικό αγοραστή αερίου της Αιγύπτου.
Την περασμένη εβδομάδα, η ExxonMobil και η QatarEnergy υπέγραψαν ξεχωριστή συμφωνία για να μελετήσουν τη μεταφορά φυσικού αερίου από τα κυπριακά κοιτάσματα Glaucus και Pegasus στην Αίγυπτο μέσω της υφιστάμενης υποδομής LNG.
«Το πιο ενδιαφέρον θα είναι να δούμε κατά πόσο το κυπριακό και το ισραηλινό φυσικό αέριο μπορούν να βοηθήσουν στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στις αιγυπτιακές εξαγωγές LNG μεσοπρόθεσμα», δήλωσε ο Φάρεν-Πράις.
Ωστόσο το φυσικό αέριο από τρίτες χώρες δεν λύνει το άμεσο πρόβλημα. «Πρόκειται για ευρήματα μέτριου μεγέθους, τα οποία θα απορροφηθούν από την τεράστια εγχώρια αγορά της Αιγύπτου μόλις τεθούν σε παραγωγή», είπε ο Μέρφι.
«Για να υλοποιήσει η Αίγυπτος αυτές τις φιλοδοξίες, θα πρέπει πρώτα να καλυφθεί η εγχώρια ζήτηση».