Έκτακτη είδηση

Ταξίδι στο φεγγάρι: Η μουσική του Απόλλων ζωντανεύει στη Ματέρα μια ιστορία μισού αιώνα

Ταξίδι στο φεγγάρι: Η μουσική του Απόλλων ζωντανεύει στη Ματέρα μια ιστορία μισού αιώνα
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Η προσσελήνωση του Απόλλων 11 έγινε 50 χρόνια πριν, αλλά οι εικόνες των ανθρώπων να βαδίζουν πάνω στη σκονισμένη επιφάνεια της Σελήνης, με τη Γη να ξεπροβάλλει πίσω τους, παραμένουν εξίσου επιβλητικές όσο ήταν και το 1969. Αυτή η δυνατή στιγμή θα αναβιώσει με τη βοήθεια του Μουσικού Θέματος του Απόλλων, σε μια πολυμεσική εκτέλεση στον υποβλητικό ανοιχτό χώρο του Κάβα ντελ Σόλε, στη Ματέρα, την πόλη της Νότιας Ιταλίας που αναδείχθηκε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2019.

Στη Ματέρα, καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια για την καθιέρωση της πόλης στον φετινό πολιτιστικό χάρτη της Ευρώπης, και η παράσταση του Απόλλων είναι μια πολυαναμενόμενη εμπειρία, για ντόπιους και επισκέπτες, με εξαιρετικά δημιουργικό και βιωματικό χαρακτήρα. Το Μουσικό Θέμα του Απόλλων συνέθεσε το 1983 ο μετρ της ατμοσφαιρικής μουσικής Μπράιαν Ίνο, σε συνεργασία με τον αδερφό του Ρότζερ Ίνο και τον Ντανιέλ Λανουά. Η μουσική σύνθεση αφορμάται από τη γενική ιδέα που όλοι έχουμε για τις προσσεληνώσεις, με γνώμονα τις κοκκώδεις εικόνες από φωτογραφίες και πλάνα, και καταλήγει να στοχάζεται πάνω στο νόημα που έχει για εμάς το γεγονός ότι ο άνθρωπος πάτησε στο φεγγάρι. Η σύνθεση ντύνει τις θρυλικές εικόνες με μια γαλήνια και αιθέρια μουσική επένδυση, και καταφέρνει, δίχως να περιορίζεται μονάχα σε όσα έλαβαν χώρα εκείνη την προ 50 ετών ημέρα, να φανερώσει τη θεμελιώδη σημασία της Σελήνης για τις φιλοδοξίες και τα όνειρά μας.

Η μουσική παράσταση στη Ματέρα θα πραγματοποιηθεί στις 18 Ιουλίου, με τον Ρότζερ Ίνο να εκτελεί το Μουσικό Θέμα του Απόλλων, έχοντας στο πλευρό του τη 12μελή ορχήστρα σύγχρονης μουσικής Icebreaker, τον κιθαρίστα χαβάγιας (steel guitar) Μπ. Τζ. Κόουλ και την Γκίντα Βαλτισντότιρ, την Ισλανδή τσελίστα του συγκροτήματος πειραματικής ηλεκτρονικής μουσικής Múm. «Πολύς κόσμος θεωρεί πως η επιστήμη διαφέρει από την καλλιτεχνική έκφραση, αλλά δεν είναι έτσι», είπε στο ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων Ansa ο Τζέιμς Πόουκ, ιδρυτικό μέλος των Icebreaker. «[Τόσο το ένα όσο και το άλλο] απαιτούν πειθαρχία, δημιουργικότητα και φαντασία».

Η προσθήκη της κιθάρας χαβάγια οφείλεται στο γεγονός πως σε κάθε αστροναύτη της αποστολής Απόλλων είχε επιτραπεί να πάρει μαζί του στο διάστημα μία μόνο κασέτα, και όλοι τους, με την εξαίρεση ενός, επέλεξαν κασέτες μουσικής κάντρι. Έτσι εμπνεύστηκε ο Ίνο τη «μηδενικής βαρύτητας κάντρι μουσική», που προσδίδει μία κεφάτη νότα στα μινιμαλιστικά, κατά τ’ άλλα, μουσικά κομμάτια. Ο απαλός και ανάλαφρος ήχος της χαβάγιας αντηχεί την ψυχρή ομορφιά του διαστήματος.

Οι κάτοικοι της Ματέρα έχουν ένα ιδιαίτερο δέσιμο με εκείνη την εξωπραγματική ημέρα του 1969, που ο Νιλ Άρμστρονγκ και ο Μπαζ Όλντριν έκαναν τα μνημειώδη βήματά τους στο φεγγάρι. Ο μηχανικός Ρόκο Πετρόνε, γιος μεταναστών από την επαρχία της Μπασιλικάτα, επέβλεπε κάθε εκτόξευση της ΝΑΣΑ και ήταν αυτός που έδωσε το πράσινο φως για την εκτόξευση του Απόλλων – η παράσταση θα αποτίσει, επίσης, φόρο τιμής στη δική του συνεισφορά.

Ωστόσο, ως Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2019, η πόλη της Ματέρα δεν έχει να επιδείξει μόνο τη διαφύλαξη του παρελθόντος της αλλά και το στραμμένο στο μέλλον βλέμμα της. Το Κέντρο Διαστημικής Γεωδαισίας “Τζουζέπε Κολόμπο” στη Ματέρα εκπέμπει τακτικά ακτίνες λέιζερ προς τη σελήνη, οι οποίες προσπίπτουν σε ανακλαστήρες που τοποθέτησαν εκεί οι αρχικές αποστολές Απόλλων και το Σοβιετικό ρομποτικό πρόγραμμα Λούνοχοντ. Τα λέιζερ αυτά μετρούν την απόσταση μεταξύ Γης και Σελήνης, κι έτσι είναι εφικτό να γίνουν νέες ανακαλύψεις στη Φυσική, υπό το πρίσμα της Γενικής Θεωρίας της Σχετικότητας, και να αποκτηθεί γνώση για την εσωτερική δομή της Σελήνης. Επιπλέον, το Κέντρο “Τζουζέπε Κολόμπο” στη Ματέρα, που ίδρυσε το 1983 ο Ιταλικός Οργανισμός Διαστήματος (ΙΟΔ), λαμβάνει εικόνες της Γης από το διάστημα, οι οποίες παρέχουν πολύτιμα στοιχεία για τη βλάστηση του πλανήτη μας, την ατμοσφαιρική ρύπανση, τα υπόγεια ύδατα, την παγετωνική διάβρωση, τη βιοποικιλότητα και τις φυσικές καταστροφές.

Κατά την εκτέλεση του Μουσικού Θέματος του Απόλλων στο Κάβα ντελ Σόλε, θα προβάλλονται αυθεντικές εικόνες από την προσσελήνωση, καθώς και εντυπωσιακές δορυφορικές λήψεις της Γης από την εταιρεία αεροδιαστημικής τεχνολογίας Leonardo, χορηγό της εκδήλωσης, μια ευγενική παραχώρηση του Διαστημικού Κέντρου της Ματέρα. Το Κέντρο αυτό, ένα ακόμα δυνατό χαρτί της Ματέρα για την εξερεύνηση του διαστήματος, λειτουργεί υπό τη διεύθυνση της e-GEOS, μιας κοινοπραξίας για τη συλλογή γεωπληροφοριών ανάμεσα στην Telespazio (80%) και τον ΙΟΔ (20%), με σημαντικότατο ρόλο στη λήψη και στην επεξεργασία δορυφορικών εικόνων, χάρη στις οποίες επιτυγχάνεται ο έλεγχος και η προστασία του πλανήτη μας και, εν τέλει, βελτιώνεται η ποιότητα της ζωής μας.

Παρά την πάροδο 50 ετών, η θέα του πλανήτη μας από το διάστημα δεν παύει να προκαλεί θαυμασμό και να εμπνέει. Ο Μπράιαν Ίνο έχει ακόμα στη μνήμη του τις τηλεοπτικές εικόνες της προσεδάφισης στη Σελήνη. «Θυμάμαι την αλλόκοτη αίσθηση που μου προκάλεσε η θέα του συμβάντος στη μικρή ασπρόμαυρη τηλεόραση. Έστρεψα το βλέμμα στο φεγγάρι και με συγκλόνισε αυτό που συνέβαινε εκεί τη δεδομένη χρονική στιγμή», δήλωσε ο Ίνο στη Guardian. «Ήταν μια από εκείνες τις παράξενες στιγμές που έρχεσαι αντιμέτωπος με τον χρόνο, και κάτι που φαντάζει φασματικό και ανυπόστατο ξαφνικά γίνεται πραγματικό». Αυτό το καλοκαίρι στη Ματέρα, το Μουσικό Θέμα του Απόλλων θα ξαναζωντανέψει τον θρύλο, θα αιχμαλωτίσει τη συγκίνηση και το δέος αυτής της μοναδικής στιγμής και θα μας υπενθυμίσει ότι μπορούμε να πετύχουμε το αδύνατο.

Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.