Καταγγέλλει πιέσεις λόγω της άρνησής του να υποκύψει στις προτροπές του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τα επιτόκια ο πρόεδρος της Fed - Ανησυχία για απόπειρα παρέμβασης του Λευκού Οίκου στην ανεξάρτητη αρχή
Ο πρόεδρος της ομοσπονδιακής κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ (Federal Reserve, Fed) Τζερόμ Πάουελ ανακοίνωσε ότι η αμερικανική κεντρική τράπεζα απειλείται με διώξεις από το υπουργείο Δικαιοσύνης, εξέλιξη που ο ίδιος αποδίδει στην άρνησή του να υποκύψει στις προτροπές του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με τα επιτόκια.
Η Fed ειδοποιήθηκε από το υπουργείο Δικαιοσύνης ότι ενδέχεται να απαγγελθούν ποινικές κατηγορίες σχετικά με κατάθεσή του Πάουελ τον Ιούνιο σε ακροαματική συνεδρίαση του Κογκρέσου αναφορικά με το σχέδιο ανακαίνισης του κτιρίου της τράπεζας, ανέφερε ο Πάουελ σε ανακοίνωση.
Η κίνηση αυτή συνιστά μια πρωτοφανή κλιμάκωση στη σύγκρουση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τη Fed, ανεξάρτητη αρχή την οποία έχει επανειλημμένα επικρίνει επειδή δεν μείωσε το βασικό της επιτόκιο απότομα όπως ο ίδιος συνιστούσε.
Η αναζωπύρωση της αντιπαράθεσης ενδέχεται να προκαλέσει κλυδωνισμούς στις χρηματαγορές τη Δευτέρα και με την πάροδο του χρόνου θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος δανεισμού για στεγαστικά και άλλα δάνεια.
Η αντίδραση των αγορών ήταν αρχικά συγκρατημένη, με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης επί του S&P 500 να υποχωρούν λιγότερο από 1% μετά το άνοιγμα των προσυνεδριακών συναλλαγών.
Οι κλητεύσεις αφορούν την κατάθεση του Πάουελ ενώπιον της Επιτροπής Τραπεζικών Υποθέσεων της Γερουσίας τον Ιούνιο, όπως είπε ο ίδιος. Η κατάθεση σχετιζόταν με το έργο ανακαίνισης ύψους 2,5 δισ. δολ. (2,14 δισ. ευρώ) δύο κτιρίων γραφείων της Fed, ένα έργο που ο Τραμπ έχει επικρίνει ως «φαρωνικό».
Ο Πάουελ την Κυριακή εγκατέλειψε τη μέχρι τώρα μετρημένη στάση του έναντι των επικρίσεων και των προσωπικών προσβολών από τον Τραμπ, τις οποίες ως επί το πλείστον αγνοούσε. Αντ’ αυτού, εξέδωσε δήλωση σε βίντεο, στην οποία χαρακτήρισε ωμά την απειλή ποινικών κατηγοριών ως «προσχήματα» για την υπονόμευση της ανεξαρτησίας της Fed για τον καθορισμό των επιτοκίων.
«Η απειλή ποινικών διώξεων είναι συνέπεια του ότι η Fed καθορίζει τα επιτόκια βάσει της καλύτερης δυνατής εκτίμησής μας για το τι εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, και όχι ακολουθώντας τις προτιμήσεις του προέδρου», είπε ο Πάουελ.
«Το ζήτημα είναι αν η Fed θα μπορέσει να συνεχίσει να καθορίζει τα επιτόκια βάσει στοιχείων και των οικονομικών συνθηκών ή αν, αντιθέτως, η νομισματική πολιτική θα υπαγορεύεται από πολιτικές πιέσεις ή εκφοβισμό».
Πρόκειται για σαφή απομάκρυνση από τους χαμηλούς τόνους που κράτησε φέτος η Fed απέναντι στον Τραμπ. Η κεντρική τράπεζα προσπάθησε να κατευνάσει την κυβέρνηση μετριάζοντας ορισμένες πολιτικές, όπως οι προσπάθειες να ληφθεί υπόψη η επίδραση της κλιματικής αλλαγής στο τραπεζικό σύστημα, στις οποίες η κυβέρνηση είχε σαφώς αντιταχθεί.
Εμπιστοσύνη στις αμερικανικές επενδύσεις
Οι νέες επιθέσεις στην ανεξαρτησία της Fed και η μετωπική με τον Πάουελ αναζωπυρώνουν μια διαμάχη που έδειχνε να έχει κοπάσει ανάμεσα στον Τραμπ και τον επικεφαλής που ο ίδιος διόρισε το 2017.
Οι κλητεύσεις θα αναζωπυρώσουν τους φόβους ότι η ανεξαρτησία της Fed θα διαβρωθεί, κάτι που θα μπορούσε να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη των διεθνών επενδυτών στους τίτλους του αμερικανικού Δημοσίου.
«Αναμένουμε πτώση του δολαρίου, των ομολόγων και των μετοχών στη συνεδρίαση της Δευτέρας, σε ένα κύμα πωλήσεων αμερικανικών στοιχείων ενεργητικού παρόμοιο με εκείνο του Απριλίου πέρυσι, στην κορύφωση του σοκ από τους δασμούς και της προηγούμενης απειλής για τη θέση του Πάουελ ως προέδρου της Fed», έγραψε σε σημείωμα προς πελάτες ο Κρίσνα Γκουχά, αναλυτής στην Evercore ISI, επενδυτική τράπεζα.
«Είμαστε αποσβολωμένοι από αυτή την εξαιρετικά ανησυχητική εξέλιξη που προέκυψε από το πουθενά, έπειτα από μια περίοδο κατά την οποία οι εντάσεις ανάμεσα στον Τραμπ και τη Fed φαίνονταν να έχουν περιοριστεί», πρόσθεσε ο Γκουχά.
Σε σύντομη συνέντευξη στο NBC News την Κυριακή, ο Τραμπ επέμεινε ότι δεν γνώριζε για την έρευνα σε βάρος του Πάουελ. Όταν ρωτήθηκε αν η έρευνα έχει στόχο να πιέσει τον Πάουελ για τα επιτόκια, ο Τραμπ απάντησε: «Όχι. Δεν θα το σκεφτόμουν καν έτσι».
Η θητεία του Πάουελ ως προέδρου λήγει τον Μάιο και αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι ο πρόεδρος ενδέχεται να ορίσει πιθανό αντικαταστάτη μέσα στον μήνα.
Ο Τραμπ έχει επίσης επιχειρήσει να παύσει από τα καθήκοντά της τη Λίζα Κουκ, μέλος του Δ.Σ. της Fed, ενέργεια χωρίς προηγούμενο. Εκείνη όμως έχει προσφύγει για να κρατήσει τη θέση της και τα δικαστήρια έχουν αποφανθεί ότι μπορεί να παραμείνει έως ότου εκδικαστεί η υπόθεση. Το Ανώτατο Δικαστήριο θα ακούσει τα επιχειρήματα στην υπόθεση στις 21 Ιανουαρίου.
Αντιπαραθέσεις για την ανακαίνιση κτιρίων της Fed
Στην ακρόαση της Επιτροπής Τραπεζικών Υποθέσεων της Γερουσίας τον Ιούνιο, ο πρόεδρος της Επιτροπής, Τιμ Σκοτ, Ρεπουμπλικάνος από τη Νότια Καρολίνα, ανέφερε ότι η ανακαίνιση του κτιρίου της Fed περιελάμβανε «ταράτσες, ειδικοί ανελκυστήρες που ανοίγουν σε VIP αίθουσες εστίασης, λευκές μαρμάρινες επενδύσεις και ακόμη και ιδιωτική συλλογή έργων τέχνης».
Ο Πάουελ αμφισβήτησε αυτές τις λεπτομέρειες στην κατάθεσή του, λέγοντας ότι «δεν υπάρχουν μάρμαρα... δεν υπάρχουν ειδικοί ανελκυστήρες» και πρόσθεσε ότι ορισμένα από τα αμφιλεγόμενα στοιχεία «δεν περιλαμβάνονται στο τρέχον σχέδιο».
Τον Ιούλιο, ο Ράσελ Βοτ, διευθυντής του Γραφείου Διαχείρισης και Προϋπολογισμού, ανέφερε σε επιστολή του προς τον Πάουελ ότι η κατάθεσή του σχετικά με τις αλλαγές στα σχέδια του κτιρίου «εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη συμμόρφωση του έργου» με προηγούμενα σχέδια που είχε εγκρίνει επιτροπή πολεοδομικού σχεδιασμού.
Ωστόσο, αργότερα τον ίδιο μήνα, ο Τραμπ επισκέφθηκε το εργοτάξιο και, στεκόμενος δίπλα στον Πάουελ, υπερέβαλε για το κόστος της ανακαίνισης. Αργότερα την ίδια ημέρα, μιλώντας σε δημοσιογράφους, ο Τραμπ υποβάθμισε τις όποιες ανησυχίες για την ανακαίνιση. Είπε: «πρέπει να το τελειώσουν» και πρόσθεσε: «Κοίτα, πάντα υπάρχουν οι εκ των υστέρων επικρίσεις. Δεν θέλω να είμαι ένας από αυτούς. Θέλω να τους βοηθήσω να το ολοκληρώσουν».
Όταν ρωτήθηκε αν πρόκειται για παράπτωμα που επισύρει απόλυση, ο Τραμπ είπε: «Δεν θέλω να το κατατάξω σε αυτή την κατηγορία».
Διώξεις πολιτικών αντιπάλων
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης, σε ανακοίνωσή του την Κυριακή, ανέφερε ότι δεν μπορεί να σχολιάσει κάποια συγκεκριμένη υπόθεση, πρόσθεσε όμως ότι η υπουργός Δικαιοσύνης Παμ Μπόντι «έχει δώσει εντολή στους ομοσπονδιακούς εισαγγελείς να δώσουν προτεραιότητα στη διερεύνηση κάθε κατάχρησης χρημάτων των φορολογουμένων».
Ο Τίμοθι Λάουερ, εκπρόσωπος του γραφείου της ομοσπονδιακής εισαγγελέως Τζανίν Πίρο, είπε ότι δεν σχολιάζουν εν εξελίξει έρευνες.
Μετά τις κλητεύσεις, ο Πάουελ γίνεται ένας ακόμα θεωρούμενος αντίπαλος του προέδρου που αντιμετωπίζει ποινική έρευνα από το Υπουργείο Δικαιοσύνης της κυβέρνησης Τραμπ. Ο ίδιος ο Τραμπ έχει ζητήσει διώξεις πολιτικών του αντιπάλων, καταργώντας θεσμικά αναχώματα για το Υπουργείο Δικαιοσύνης που επί γενιές φρόντιζε να λαμβάνει αποφάσεις έρευνας και άσκησης διώξεων ανεξάρτητα από τον Λευκό Οίκο.
Η πιθανή απαγγελία κατηγοριών έχει ήδη προκαλέσει ανησυχία σε Ρεπουμπλικάνο γερουσιαστή, ο οποίος δήλωσε ότι θα αντιταχθεί σε οποιαδήποτε μελλοντική υποψηφιότητα για την κεντρική τράπεζα, συμπεριλαμβανομένου τυχόν διαδόχου του Πάουελ, έως ότου «επιλυθεί πλήρως αυτή η νομική υπόθεση».
«Αν υπήρχε κάποια αμφιβολία ότι σύμβουλοι εντός της κυβέρνησης Τραμπ προωθούν ενεργά τον τερματισμό της ανεξαρτησίας της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, πλέον δεν υπάρχει», είπε ο γερουσιαστής Τομ Τίλις από τη Βόρεια Καρολίνα, μέλος της Επιτροπής Τραπεζικών Υποθέσεων, η οποία εποπτεύει τις υποψηφιότητες για τη Fed.
«Πλέον τίθενται υπό αμφισβήτηση η ανεξαρτησία και η αξιοπιστία του Υπουργείου Δικαιοσύνης».
Πριν καν από την επανεκλογή του, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε κατηγορήσει τον Τζερόμ Πάουελ, τον οποίο επονομάζει «πολύ αργά», ότι δεν δρα αρκετά γρήγορα για να μειώσει τα επιτόκια και ότι ενεργεί με πολιτικά και όχι οικονομικά κίνητρα, ενώ αναζητεί τρόπο για να τον απολύσει.
«Υπηρέτησα τη Fed υπό τέσσερις κυβερνήσεις, ρεπουμπλικανικές και δημοκρατικές. Κάθε φορά έκανα το καθήκον μου χωρίς φόβο ή πολιτική εύνοια, επικεντρωμένος αποκλειστικά στην εντολή μας. Λογαριάζω να συνεχίσω τη δουλειά για την οποία η Γερουσία επικύρωσε το διορισμό μου», επέμεινε ο Πάουελ.
Ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Γερουσία Τσακ Σούμερ χαρακτήρισε την έρευνα του υπουργείου Δικαιοσύνης σε βάρος του Πάουελ επίθεση εναντίον της ανεξαρτησίας της Fed. «Όποιος είναι ανεξάρτητος και δεν αρκείται να ακολουθεί κατά γράμμα τον Τραμπ αποτελεί αντικείμενο έρευνας», κατήγγειλε.