Η συνεδρίαση της εβδομάδας θα επισκιαστεί από την αποκάλυψη ότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης άνοιξε ποινική έρευνα για τη Fed, απειλώντας την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας.
Μετά από δύο εβδομάδες έντονου πολιτικού και νομικού ελέγχου, η Fed θα επιδιώξει η συνεδρίαση για τα επιτόκια αυτή την εβδομάδα να είναι όσο γίνεται πιο ήσυχη, χωρίς ιδιαίτερες εκπλήξεις, αν και ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ πιθανότατα δεν θα μείνει ικανοποιημένος από το αποτέλεσμα.
Η επιτροπή καθορισμού επιτοκίων της κεντρικής τράπεζας είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα διατηρήσει αμετάβλητο το βασικό βραχυπρόθεσμο επιτόκιο γύρω στο 3,6%, μετά από τρεις συνεχόμενες μειώσεις κατά ένα τέταρτο της ποσοστιαίας μονάδας πέρυσι.
Ο πρόεδρος της Fed, Τζερόμ Πάουελ, είχε δηλώσει μετά τη συνεδρίαση του Δεκεμβρίου ότι «η Fed είναι σε καλή θέση να περιμένει πώς θα εξελιχθεί η οικονομία» προτού προχωρήσει σε νέες κινήσεις.
Όταν η Fed μειώνει το βραχυπρόθεσμο επιτόκιό της, με την πάροδο του χρόνου μπορεί να επηρεάσει και άλλα κόστη δανεισμού για στεγαστικά, δάνεια αυτοκινήτου και επιχειρηματικό δανεισμό, αν και τα συγκεκριμένα επιτόκια επηρεάζονται επίσης από τις δυνάμεις της αγοράς.
Η συνεδρίαση αυτής της εβδομάδας, μία από τις οκτώ που πραγματοποιεί η Fed κάθε χρόνο, θα επισκιαστεί από τη σοκαριστική αποκάλυψη νωρίτερα μέσα στον μήνα ότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης έχει κλητεύσει τη Fed στο πλαίσιο ποινικής έρευνας για κατάθεση που έδωσε ο Πάουελ τον περασμένο Ιούνιο σχετικά με ανακαίνιση κτιρίου ύψους 2,5 δισ. δολαρίων (2,1 δισ. ευρώ). Είναι η πρώτη φορά που ερευνάται εν ενεργεία πρόεδρος της Fed, γεγονός που οδήγησε τον Πάουελ σε μια ασυνήθιστα δημόσια επίκριση.
Τώρα ο Πάουελ καλείται να μετατοπιστεί από τη σύγκρουση με τον Λευκό Οίκο και να τονίσει ότι οι αποφάσεις της Fed για τα επιτόκια καθοδηγούνται από οικονομικά κριτήρια, όχι από την πολιτική. Στις 11 Ιανουαρίου ο Πάουελ είπε ότι οι κλητεύσεις ήταν «προφάσεις» για να τιμωρηθεί η Fed επειδή δεν μείωσε τα επιτόκια τόσο απότομα όσο θα ήθελε ο Τραμπ.
Ο Μάικλ Γκέιπεν, επικεφαλής οικονομολόγος για τις ΗΠΑ στη Morgan Stanley και πρώην στέλεχος της Fed, σημείωσε ότι, παρά τον έντονο έλεγχο, η Fed αναμένεται να εξετάσει την πολιτική των επιτοκίων της όπως κάνει πάντα.
«Οι συνεδριάσεις έχουν μια συγκεκριμένη ροή», είπε. «Γίνονται παρουσιάσεις, γίνονται οι συζητήσεις που πρέπει να γίνουν. ... Ορισμένες από αυτές τις ευρύτερες επιθέσεις στη Fed δεν τίθενται πραγματικά επί τάπητος.»
Λίγο μετά τις κλητεύσεις του Υπουργείου Δικαιοσύνης, το Ανώτατο Δικαστήριο εξέτασε την περασμένη εβδομάδα εάν ο Τραμπ μπορεί να αποπέμψει τη Λίζα Κουκ, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Fed, λόγω καταγγελιών για απάτη σε στεγαστικά δάνεια, τις οποίες εκείνη αρνείται. Κανένας πρόεδρος δεν έχει απολύσει μέλος του Συμβουλίου στην 112χρονη ιστορία της Fed.
Κατά την ακροαματική διαδικασία, οι δικαστές φάνηκαν να κλίνουν στο να της επιτραπεί να παραμείνει στη θέση της μέχρι να κλείσει η υπόθεση.
Προσπάθειες αποπομπής της Λίζα Κουκ
Και άλλοι αξιωματούχοι της Fed έχουν υποδείξει ότι η κεντρική τράπεζα πιθανότατα θα κρατήσει αμετάβλητα τα επιτόκια στη διήμερη συνεδρίαση που ολοκληρώνεται την Τετάρτη.
Οι τρεις περικοπές επιτοκίων της Fed πέρυσι είχαν στόχο να ενισχύσουν την οικονομία, μετά την απότομη επιβράδυνση των προσλήψεων που ακολούθησε τους δασμούς που επέβαλε ο Τραμπ τον Απρίλιο σε δεκάδες χώρες.
Ωστόσο, το ποσοστό ανεργίας υποχώρησε τον Δεκέμβριο, αφού είχε αυξηθεί για μεγάλο μέρος του περασμένου χρόνου, και υπάρχουν και άλλες ενδείξεις ότι η αγορά εργασίας ίσως σταθεροποιείται. Ο αριθμός των αιτήσεων για επιδόματα ανεργίας παραμένει σε ιστορικά χαμηλά, ένδειξη ότι οι απολύσεις δεν έχουν εκτοξευθεί.
Την ίδια ώρα, ο πληθωρισμός παραμένει αυξημένος και μάλιστα ανέβηκε πέρυσι, σύμφωνα με τον δείκτη που προτιμά η Fed, κάτι που αποδυναμώνει το επιχείρημα για άμεση μείωση επιτοκίων. Οι τιμές αυξήθηκαν 2,8% τον Νοέμβριο σε σχέση με έναν χρόνο πριν, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία. Πρόκειται για άνοδο από το 2,6% που είχε καταγραφεί τον περσινό Νοέμβριο.
Εκτός αν οι επιχειρήσεις αρχίσουν να προχωρούν σε περικοπές θέσεων ή αν αυξηθεί η ανεργία, η Fed δύσκολα θα μειώσει ξανά τα επιτόκια για τουλάχιστον μερικούς μήνες, σύμφωνα με τους οικονομολόγους.
Αν ο πληθωρισμός υποχωρήσει σταδιακά φέτος, όπως αναμένουν οι οικονομολόγοι, η Fed ίσως προχωρήσει σε νέα μείωση την άνοιξη ή το καλοκαίρι. Οι επενδυτές της Wall Street προσδοκούν μόλις δύο μειώσεις κατά ένα τέταρτο της ποσοστιαίας μονάδας μέσα στη χρονιά, σύμφωνα με τις τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης.
Πολλοί οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η ανάπτυξη μπορεί να επιταχυνθεί τους προσεχείς μήνες, κάτι που θα αποτελούσε έναν ακόμη λόγο να αποφευχθούν νέες μειώσεις επιτοκίων. Ο Γκέιπεν υπολογίζει ότι οι επιστροφές φόρου θα μπορούσαν να είναι περίπου 20% υψηλότερες αυτή την άνοιξη σε σχέση με πέρυσι, καθώς τίθενται σε ισχύ οι φορομειώσεις της κυβέρνησης Τραμπ.
Η οικονομία αναπτύχθηκε με ετήσιο ρυθμό 4,4% το τρίμηνο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου πέρυσι και ενδέχεται να κινήθηκε σε παρόμοιο υγιή ρυθμό τους τελευταίους τρεις μήνες του έτους.
Αν αυτή η ισχυρή ανάπτυξη συνεχιστεί, οι αξιωματούχοι της Fed πιθανότατα θα περιμένουν να δουν αν ενισχυθούν και οι προσλήψεις, μειώνοντας ακόμη περισσότερο την ανάγκη για νέες μειώσεις επιτοκίων.
Το μέλλον του Πάουελ
Ο Τζερόμ Πάουελ ηγείται της Fed από το 2018, διορισμένος αρχικά από τον Τραμπ στην πρώτη του θητεία και κατόπιν επανδιορίστηκε από τον Μπάιντεν.
Η θητεία του ως προέδρου λήγει τον Μάιο, με τον πρόεδρο Τραμπ να αναμένεται να προτείνει διάδοχο τις επόμενες ημέρες. Μεταξύ των ονομάτων που ακούγονται είναι ο Ρικ Ρίντερ της BlackRock, ο διευθυντής του Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου Κέβιν Χάσετ, ο κυβερνήτης της Fed Κρίστοφερ Γουόλερ και ο πρώην κυβερνήτης Κέβιν Γουόρς.
Παρότι ο Πάουελ πρόκειται να αποχωρήσει από την κορυφή, δεν είναι σαφές αν θα λάβει την ασυνήθιστη απόφαση να παραμείνει ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, με τη θητεία αυτή να διαρκεί έως τις 31 Ιανουαρίου 2028.
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Fed απαρτίζεται από επτά μέλη με θητεία 14 ετών, αν και σχεδόν όλοι οι πρόεδροι αποχωρούν από το Συμβούλιο όταν ολοκληρώνεται η θητεία τους στην κορυφή.
Αν ο Πάουελ παραμείνει στο Συμβούλιο, θα στερήσει από τον Λευκό Οίκο την ευκαιρία να αποκτήσει πλειοψηφία, υπονομεύοντας την προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να ασκήσει μεγαλύτερο έλεγχο στην κεντρική τράπεζα.
Θα είναι ο πρώτος πρόεδρος εδώ και σχεδόν 50 χρόνια που θα παραμείνει.