Οι επενδυτές αποσύρονται από κρατικά ομόλογα και νομίσματα, επιχειρώντας να θωρακίσουν τα περιουσιακά τους στοιχεία απέναντι στη γεωπολιτική αστάθεια.
Οι τιμές του χρυσού συνεχίζουν την άνοδο, αφού νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα ξεπέρασαν το συμβολικό ορόσημο των $5.000, καθώς οι επενδυτές κατευθύνουν ολοένα περισσότερο τα κεφάλαιά τους σε επενδυτικά καταφύγια.
Με άνοδο περίπου 4% στη διάρκεια της ημέρας, η τιμή του μετάλλου βρέθηκε πάνω από $5.300 το πρωί της Τετάρτης στην Ευρώπη. Την ίδια ώρα, το ασήμι κέρδιζε πάνω από 6%, στα 113 δολάρια η ουγγιά.
Σε αντίθεση με περιουσιακά στοιχεία όπως οι μετοχές ή τα ομόλογα, τα πολύτιμα μέταλλα δεν προσφέρουν τόκους ή μερίσματα, γεγονός που σημαίνει ότι η ελκυστικότητά τους έγκειται στην ικανότητά τους να διατηρούν την αξία τους στον χρόνο, λειτουργώντας ως αντιστάθμισμα έναντι του πληθωρισμού και των οικονομικών υφέσεων.
Από την αρχή του έτους, ο χρυσός έχει εκτιναχθεί πάνω από 20%, καθώς οι επενδυτές τρομάζουν ολοένα περισσότερο από τις γεωπολιτικές εντάσεις. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, το Bulletin of the Atomic Scientists ανακοίνωσε ότι το λεγόμενο «Ρολόι της Αποκάλυψης» μετακινήθηκε πιο κοντά στα μεσάνυχτα από ποτέ, κάτι που σημαίνει ότι οι ειδικοί πιστεύουν πως βρισκόμαστε στο πιο κοντινό σημείο στην «καταστροφή» από τότε που δημιουργήθηκε το ρολόι. Καθώς οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία παρατείνονται, συνοδεύονται από αυξανόμενες εντάσεις στις ΗΠΑ και την εργαλειοποίηση του παγκόσμιου εμπορίου, οι επενδυτές σπεύδουν να τραβήξουν τα χρήματά τους από περιουσιακά στοιχεία υψηλού κινδύνου.
Αν και το δολάριο θεωρείται συνήθως ασφαλής επένδυση, οι απρόβλεπτες πολιτικές της διοίκησης Τραμπ έχουν τροφοδοτήσει πτώση περίπου 10% στο νόμισμα τον τελευταίο χρόνο.
«Όχι, νομίζω ότι είναι σπουδαίο», είπε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στην Αϊόβα την Τρίτη, όταν ρωτήθηκε αν ανησυχεί για την πτώση του νομίσματος. «Πιστεύω ότι η αξία του δολαρίου· κοιτάξτε τη δουλειά που κάνουμε. Το δολάριο τα πάει περίφημα.»
Τι σημαίνει ένα πιο αδύναμο δολάριο
Η ιδιότητα του δολαρίου ως παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα σημαίνει ότι διακρατείται σε μεγάλες ποσότητες από κεντρικές τράπεζες ανά τον κόσμο και κυριαρχεί στις διεθνείς συναλλαγές. Αφ’ ενός, αυτό μειώνει το κόστος δανεισμού για την αμερικανική κυβέρνηση. Αφ’ ετέρου, ένα ισχυρό δολάριο κάνει τα αμερικανικά προϊόντα σχετικά ακριβότερα για ξένους πελάτες και τα εισαγόμενα σχετικά φθηνότερα για αγοραστές στις ΗΠΑ. Ως αποτέλεσμα, κάποιοι από το περιβάλλον του Τραμπ έχουν εκφράσει δυσφορία για την επίδραση του ισχυρού δολαρίου στην ανταγωνιστικότητα των αμερικανικών εξαγωγών.
«Στο μακρινό παρελθόν, τείνουν να είναι οι Ρεπουμπλικανικές κυβερνήσεις που προτιμούν ένα πιο αδύναμο δολάριο. Η έλλειψη ανησυχίας του προέδρου Τραμπ για το ασθενέστερο δολάριο στις χθεσινοβραδινές του δηλώσεις ενισχύει αυτή τη θεωρία», είπε ο αναλυτής της ING Chris Turner. «Πιθανότατα θα υπάρξουν τώρα νέες ερωτήσεις προς τον Scott Bessent σχετικά με την πολιτική του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών για το δολάριο», πρόσθεσε.
Όσον αφορά τον χρυσό, ένα πιο αδύναμο δολάριο κάνει το μέταλλο σχετικά φθηνότερο για ξένους αγοραστές, πράγμα που σημαίνει ότι η πρόσφατη πτώση του νομίσματος μπορεί να είναι ένας από τους παράγοντες που ενισχύουν τη ζήτηση για ράβδους.
Επικείμενη απόφαση της Fed
Η επικείμενη απόφαση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας για τα επιτόκια επηρεάζει επίσης τις κινήσεις των αγορών.
Μετά από τρεις συνεχόμενες μειώσεις κατά ένα τέταρτο της μονάδας πέρυσι, η επιτροπή της κεντρικής τράπεζας αναμένεται την Τετάρτη να κρατήσει αμετάβλητο το βασικό επιτόκιο στο 3,5% έως 3,75%.
Μια τέτοια απόφαση πιθανότατα θα δυσαρεστήσει τον πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος εδώ και καιρό παραπονείται ότι η επιτροπή είναι υπερβολικά αργή στο να μειώνει τα επιτόκια. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στη Fed τονίζουν ότι η αποστολή τους είναι να διασφαλίζουν τη σταθερότητα της αμερικανικής οικονομίας, πράγμα που επιβάλλει προσοχή ώστε να αναχαιτιστούν οι πληθωριστικοί κίνδυνοι. Αν οι πιέσεις στις τιμές αγνοηθούν, αυτό θα μπορούσε να αποδυναμώσει το δολάριο και τη δημοσιονομική σταθερότητα των ΗΠΑ, με αποτέλεσμα η κυβέρνηση να δει το κόστος δανεισμού της να αυξάνεται.
Οι απειλές κατά της ανεξαρτησίας της κεντρικής τράπεζας βαραίνουν τη συνεδρίαση αυτής της εβδομάδας, μετά την κλήτευση της Fed από το Υπουργείο Δικαιοσύνης στις αρχές του μήνα. Η νομική κίνηση συνδέεται με ποινική έρευνα για κατάθεση που έδωσε ο πρόεδρος Jerome Powell σχετικά με ανακαίνιση κτιρίου αξίας $2,5 δισ. (€2,1 δισ.). Είναι η πρώτη φορά που ερευνάται εν ενεργεία πρόεδρος της Fed και ο Powell έχει ασκήσει δημόσια κριτική στην έρευνα, χαρακτηρίζοντάς την προσπάθεια επηρεασμού της νομισματικής πολιτικής.
Η θητεία του Powell ως προέδρου λήγει τον Μάιο, με τον πρόεδρο Τραμπ να αναμένεται να ορίσει διάδοχο τις επόμενες ημέρες. Παρότι ο Powell αποχωρεί από την κορυφή, δεν είναι σαφές αν θα λάβει την ασυνήθιστη απόφαση να παραμείνει ως μέλος του διοικητικού συμβουλίου.
Σε συνδυασμό με τις ανορθόδοξες τακτικές δασμών των ΗΠΑ, οι απειλές για την ανεξαρτησία της Fed έχουν προκαλέσει ένα κύμα απότομων ανόδων στις αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων από τότε που ανέλαβε ο Τραμπ. Παράλληλα με την πτώση του δολαρίου, η άνοδος των αποδόσεων έχει τροφοδοτήσει φόβους για ένα trade τύπου «sell America», με ορισμένους αναλυτές να υποστηρίζουν ότι οι επενδυτές χάνουν την εμπιστοσύνη τους στα αμερικανικά κρατικά ομόλογα (Treasuries), κάτι που πιέζει τις τιμές και ανεβάζει τις αποδόσεις καθώς προσδοκούν υψηλότερα ασφάλιστρα κινδύνου.
Οι πρόσφατες αιχμές στις αποδόσεις έχουν πάντως συνδεθεί και με τις μακροοικονομικές προοπτικές της Ιαπωνίας, με μερίδα επενδυτών να μετακινεί κεφάλαια από αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία σε ιαπωνικό χρέος με υψηλότερες αποδόσεις.
Παρά τις πρόσφατες αποκλίσεις, ο κανόνας είναι ότι όταν τα επιτόκια μειώνονται, οι τιμές των ομολόγων ανεβαίνουν και οι αποδόσεις υποχωρούν.
Κινήσεις στις μετοχικές αγορές
Στα χρηματιστήρια, η Ευρώπη άνοιξε πτωτικά το πρωί της Τετάρτης. Ο DAX υποχώρησε 0,25%, ο CAC 40 διολίσθησε 1,08%, ο IBEX 35 έχασε 0,74%, ο FTSE MIB έπεσε 0,48%, ενώ ο FTSE 100 σημείωσε πτώση 0,28%. Ο ευρύτερος STOXX Europe 600 βρέθηκε στο -0,42%.
Πριν από το άνοιγμα στις ΗΠΑ, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Nasdaq ήταν στο +0,73%, του S&P 500 ανέβαιναν 0,29%, ενώ του Dow Jones υποχωρούσαν λιγότερο από 0,1%.
«Ορισμένοι επενδυτές έχουν επισημάνει ενδείξεις ότι εθνικά συνταξιοδοτικά ταμεία αντισταθμίζουν την έκθεσή τους στο δολάριο, διατηρώντας ταυτόχρονα τις θέσεις τους στα υποκείμενα αμερικανικά αξιόγραφα», είπε ο Richard Hunter, επικεφαλής αγορών στην Interactive investor.
«Αυτό εξηγεί εν μέρει γιατί οι αγορές συνέχισαν να ευημερούν παρά την αδυναμία του νομίσματος, και πράγματι ο S&P 500 σημείωσε χθες ακόμη ένα ιστορικό υψηλό στο κλείσιμο.»