Οι εμβληματικοί κανόνες MiCA της ΕΕ για τα κρυπτονομίσματα τίθενται πλήρως σε ισχύ την 1η Ιουλίου: μέχρι τον Μάιο, λιγότερο από μία στις πέντε από τις πάνω από 1.200 εταιρείες είχε εξασφαλίσει την απαιτούμενη άδεια.
Ο χρόνος μετρά αντίστροφα για την πιο κρίσιμη προθεσμία που έχει αντιμετωπίσει μέχρι σήμερα ο κλάδος των κρυπτονομισμάτων στην Ευρώπη.
Από τις αρχές Ιουλίου, το μεταβατικό παράθυρο του Κανονισμού για τις Αγορές Κρυπτοπεριουσιακών Στοιχείων (MiCA) κλείνει οριστικά και οι εταιρείες που δεν έχουν εξασφαλίσει άδεια πρέπει είτε να σταματήσουν να εξυπηρετούν Ευρωπαίους πελάτες είτε να διακόψουν πλήρως τη δραστηριότητά τους.
Ο MiCA είναι ο πρώτος ολοκληρωμένος νόμος της ΕΕ για τη βιομηχανία των κρυπτονομισμάτων, φέρνοντας τα ανταλλακτήρια, τους μεσίτες και τους παρόχους ψηφιακών πορτοφολιών υπό το είδος επίσημης εποπτείας που εφαρμόζεται εδώ και χρόνια στις τράπεζες και άλλες χρηματοπιστωτικές εταιρείες.
Αντικαθιστά ένα κατακερματισμένο μίγμα εθνικών κανόνων με ένα ενιαίο εγχειρίδιο κανόνων που καλύπτει και τα 27 κράτη μέλη: μια εταιρεία που αδειοδοτείται σε μία χώρα της ΕΕ αποκτά «διαβατήριο» για να δραστηριοποιείται σε ολόκληρη την Ένωση, αλλά σε αντάλλαγμα πρέπει να πληροί πρότυπα για το πόσο κεφάλαιο διακρατεί, πώς διοικείται, πώς προστατεύει τα χρήματα των πελατών και πώς αποτρέπει το ξέπλυμα χρήματος.
«Αυτό που προκύπτει είναι μια πραγματικά ενιαία αγορά που αντικαθιστά το παλιό μωσαϊκό 27 εθνικών καθεστώτων», δήλωσε στο Euronews ο Yamal Kalaf, συνιδρυτής της MiCAR Whitepapers Europe, που συμβουλεύει επιχειρήσεις κρυπτονομισμάτων σχετικά με την αδειοδότηση βάσει MiCA.
Από τότε που οι βασικοί κανόνες τέθηκαν σε ισχύ στα τέλη του 2024, οι υφιστάμενοι πάροχοι επιτράπηκε να συνεχίσουν να λειτουργούν με τις παλαιότερες εθνικές τους εγγραφές, αλλά αυτή η παραχώρηση ήταν προσωρινή.
Οι εταιρείες κρυπτονομισμάτων χρειάζονται ευρωπαϊκή άδεια, αλλά πολλές μένουν πίσω
Η κλίμακα της αναμενόμενης αναδιάρθρωσης είναι εντυπωσιακή.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA), η οποία επιβεβαίωσε τον Απρίλιο ότι δεν θα υπάρξει παράταση, μόλις περίπου 210 εταιρείες είχαν λάβει πλήρη άδεια έως τον Μάιο, από περισσότερες από 1.200 που διέθεταν προηγουμένως εθνική εγγραφή κρυπτονομισμάτων στην ΕΕ.
Αυτό μεταφράζεται σε ποσοστό μετατροπής σαφώς κάτω του ενός πέμπτου, αφήνοντας τη μεγάλη πλειονότητα της παλιάς αγοράς χωρίς άδεια καθώς η καταληκτική ημερομηνία φτάνει σε λίγες ημέρες.
Μιλώντας στο Euronews, ο Roshan Dharia, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας επενδύσεων σε προβληματικά περιουσιακά στοιχεία Echo Base, εξήγησε ότι «το χαμηλό ποσοστό μετατροπής υποδηλώνει ότι ένα σημαντικό τμήμα της αγοράς έχει καταλήξει στο συμπέρασμα πως η απόκτηση και διατήρηση άδειας MiCA δεν είναι οικονομικά βιώσιμη στο πλαίσιο του τρέχοντος επιχειρηματικού του μοντέλου».
Οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές έχουν προειδοποιήσει ότι οι εταιρείες που θα συνεχίσουν να λειτουργούν μετά την προθεσμία χωρίς τη νέα άδεια αντιμετωπίζουν μέτρα επιβολής. Η γαλλική εποπτική αρχή αγορών έχει επίσης προειδοποιήσει ότι η συνέχιση της δραστηριότητας χωρίς άδεια μπορεί να εκθέσει τις εταιρείες σε ποινικές διώξεις.
Η ESMA έχει ζητήσει από τους μη αδειοδοτημένους παρόχους να προετοιμάσουν ομαλή παύση δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της μεταφοράς των περιουσιακών στοιχείων των πελατών σε αδειοδοτημένες πλατφόρμες ή πορτοφόλια αυτο-θεματοφυλακής, και να ενημερώσουν τους πελάτες εκ των προτέρων ώστε να μπορέσουν να μετακινήσουν με ασφάλεια τα κεφάλαιά τους.
«Αυτό που θα δούμε μετά την 1η Ιουλίου είναι μια μικρότερη, πιο θεσμική αγορά με πραγματικό διαβατήριο. Δεν πρόκειται για αγορά που υποχωρεί. Πρόκειται για αγορά που ωριμάζει», δήλωσε στο Euronews ο Miguel Zapatero, επικεφαλής νομικός σύμβουλος στην Crossmint.
Η Crossmint είναι πάροχος υποδομής κρυπτονομισμάτων, του οποίου τα αδειοδοτημένα δίκτυα επιτρέπουν σε προγραμματιστές να δημιουργούν προϊόντα πορτοφολιών, θεματοφυλακής και πληρωμών.
Μια αγορά που αναδιαμορφώνεται γύρω από αδειοδοτημένες υποδομές
Πολλά γνωστά ονόματα έχουν ήδη περάσει τον πήχη.
Η Coinbase έχει λάβει άδεια στην Ιρλανδία και η Kraken στην Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο. Παράλληλα, η τραπεζική εφαρμογή Revolut εξασφάλισε την άδειά της από τον ρυθμιστή της Κύπρου στα τέλη του περασμένου έτους, γεγονός που της επιτρέπει να προσφέρει υπηρεσίες κρυπτονομισμάτων σε όλη την ΕΕ.
Για αυτές τις εταιρείες, οι νέοι κανόνες υπόσχονται ανταμοιβή, καθώς οι μη αδειοδοτημένοι ανταγωνιστές υποχωρούν και οι επιζήσαντες αναμένεται να απορροφήσουν τους αποχωρούντες πελάτες τους.
«Ο MiCA συνιστά πραγματική αλλαγή ρυθμιστικής ταυτότητας, όχι μια απλή άσκηση εγγραφής», δήλωσε στο Euronews ο Gal Arad Cohen, εταίρος στο δικηγορικό γραφείο S. Horowitz & Co.
Το πιο προβεβλημένο θύμα μέχρι στιγμής μπορεί να είναι η Binance, το μεγαλύτερο ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων στον κόσμο.
Το Reuters, επικαλούμενο δύο πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης, ανέφερε πρώτο ότι η Binance επρόκειτο να χάσει την άδεια παροχής υπηρεσιών σε πελάτες της ΕΕ, καθώς η αίτηση άδειας προς την ελληνική εποπτική αρχή, την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, ήταν έτοιμη να απορριφθεί.
Χωρίς έγκριση σε κανένα κράτος μέλος, το ανταλλακτήριο δεν μπορεί να δραστηριοποιείται στην Ένωση από τον Ιούλιο και μετά.
Μιλώντας στο Euronews, ο Patrick Mollard, διευθύνων σύμβουλος της Fipto, μιας εταιρείας πληρωμών για επιχειρήσεις που βασίζεται σε blockchain, αναφέρθηκε στην υπόθεση της Binance δηλώνοντας ότι «η κλίμακα δεν σου εξασφαλίζει συντόμευση προς την άδεια, και αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο».
Το απόγευμα της Τετάρτης, η Binance ανακοίνωσε επίσημα ότι έχει αποσύρει την αίτησή της από την ελληνική αρχή, αφού αρχικά είχε δηλώσει ότι συνεργάστηκε εποικοδομητικά με τους ρυθμιστές επί 18 μήνες και πίστευε πως η αίτησή της πληρούσε τις απαιτήσεις του MiCA.
«Η Ευρώπη παραμένει σημαντική αγορά για τη Binance. Η δέσμευσή μας να λειτουργούμε στο πλαίσιο ενός σαφούς, δίκαιου και εναρμονισμένου καθεστώτος MiCA παραμένει αμετάβλητη. Οι φιλοδοξίες μας στην Ευρώπη παραμένουν οι ίδιες και είμαστε βέβαιοι ότι θα εξασφαλίσουμε άδεια τους επόμενους μήνες», αναφέρει ανακοίνωση της εταιρείας.
«Στο μεταξύ, θα λάβουμε τα αναγκαία μέτρα πριν από την 1η Ιουλίου ώστε να παραμείνουμε συμμορφωμένοι με τις εφαρμοστέες απαιτήσεις. Αυτό σημαίνει ότι ορισμένοι χρήστες μπορεί να επηρεαστούν και θα επικοινωνήσουμε απευθείας με τους επηρεαζόμενους χρήστες για να τους παρέχουμε σαφείς πληροφορίες σχετικά με τα επόμενα βήματα», καταλήγει η Binance.
Το επεισόδιο φέρεται επίσης να απέκτησε πολιτική διάσταση.
Το γαλλικό μέσο για κρυπτονομίσματα The Big Whale ανέφερε, επικαλούμενο ανώνυμες πηγές, ότι η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ αντιτάχθηκε στην προσπάθεια της Binance να λάβει άδεια MiCA στην Ελλάδα.
Το Euronews δεν μπόρεσε να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα το δημοσίευμα και ούτε η ΕΚΤ ούτε η ελληνική κυβέρνηση έχουν σχολιάσει δημόσια τις καταγγελίες.
Το The Big Whale ανέφερε επίσης ότι η Binance εξετάζει πλέον το ενδεχόμενο να υποβάλει αίτηση MiCA στη Γαλλία μετά το πισωγύρισμα στην Ελλάδα, ισχυρισμό που ούτε η Binance ούτε οι γαλλικές ρυθμιστικές αρχές έχουν επιβεβαιώσει δημόσια.
Η Binance δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα του Euronews για σχόλιο και προς το παρόν δεν έχει δημόσια υποδείξει σε ποιο κράτος μέλος της ΕΕ θα επιδιώξει ρυθμιστική έγκριση.
Κραδασμοί για τις μικρότερες εταιρείες κρυπτονομισμάτων
Πέρα από τα μεγαλύτερα ονόματα, η προθεσμία αναμένεται να ωθήσει μικρότερες εφαρμογές και μεσίτες κρυπτονομισμάτων προς αδειοδοτημένους παρόχους θεματοφυλακής. Αντί να δημιουργήσουν δικά τους συστήματα συμβατά με τον MiCA, πολλοί είναι πιθανό να στηριχθούν σε αδειοδοτημένες εταιρείες για τη φύλαξη των περιουσιακών στοιχείων των πελατών.
«Θα δούμε συγκέντρωση της αγοράς και μεταφορά πελατών, καθώς η προθεσμία δεν θα καλυφθεί από όλες τις οντότητες που δραστηριοποιούνται σήμερα», εξήγησε στο Euronews η Floortje Nagelkerke, εταίρος στο δικηγορικό γραφείο Norton Rose Fulbright.
Το αποτέλεσμα, όπως εκτιμούν οι αναλυτές, θα είναι μια μικρότερη, πιο συγκεντρωμένη ευρωπαϊκή αγορά, με λιγότερους παίκτες, υψηλότερα εμπόδια εισόδου και σαφές πλεονέκτημα για όσους διαθέτουν άδεια, αλλά και ισχυρότερη προστασία των καταναλωτών.
«Οι άνθρωποι που θα διατηρούν κρυπτονομίσματα στην ΕΕ μετά την 1η Ιουλίου θα τα έχουν, συνολικά, σε πιο ασφαλείς ράγες», κατέληξε ο Miguel Zapatero, επικεφαλής νομικός σύμβουλος στην Crossmint.