Οι κανόνες MiCA της ΕΕ για τα κρυπτονομίσματα τίθενται σε πλήρη ισχύ την 1η Ιουλίου, αλλά έως τον Μάιο άδεια είχε πάρει λιγότερο από το 20% των 1.200+ εγγεγραμμένων εταιρειών.
Η αντίστροφη μέτρηση για την πιο καθοριστική προθεσμία που έχει αντιμετωπίσει ποτέ ο κλάδος των κρυπτονομισμάτων στην Ευρώπη έχει ξεκινήσει.
Από τις αρχές Ιουλίου, το μεταβατικό παράθυρο του Κανονισμού για τις Αγορές Κρυπτοπεριουσιακών Στοιχείων (MiCA) κλείνει οριστικά και οι εταιρείες που δεν έχουν εξασφαλίσει άδεια θα πρέπει είτε να σταματήσουν να εξυπηρετούν ευρωπαίους πελάτες είτε να τερματίσουν πλήρως τη δραστηριότητά τους.
Ο MiCA είναι ο πρώτος ολοκληρωμένος νόμος της ΕΕ για τη βιομηχανία των κρυπτονομισμάτων, που θέτει τα ανταλλακτήρια, τους μεσίτες και τους παρόχους ψηφιακών πορτοφολιών υπό το είδος της επίσημης εποπτείας που εδώ και χρόνια εφαρμόζεται στις τράπεζες και σε άλλες χρηματοοικονομικές εταιρείες.
Αντικαθιστά ένα κατακερματισμένο μωσαϊκό εθνικών κανόνων με ένα ενιαίο κανονιστικό πλαίσιο για όλα τα 27 κράτη-μέλη: μια εταιρεία που αδειοδοτείται σε μία χώρα της ΕΕ αποκτά «διαβατήριο» για να δραστηριοποιείται σε ολόκληρη την Ένωση, με αντάλλαγμα όμως οφείλει να πληροί πρότυπα σχετικά με το ύψος των ιδίων κεφαλαίων της, τον τρόπο διοίκησής της, την προστασία των κεφαλαίων των πελατών και την πρόληψη της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
«Αυτό που διαμορφώνεται είναι μια πραγματική ενιαία αγορά, που αντικαθιστά το παλιό παζλ των 27 εθνικών καθεστώτων», δήλωσε στο Euronews ο Γιαμάλ Καλάφ, συνιδρυτής της MiCAR Whitepapers Europe, η οποία συμβουλεύει επιχειρήσεις κρυπτονομισμάτων για την αδειοδότηση βάσει MiCA.
Από τότε που οι βασικοί κανόνες τέθηκαν σε ισχύ στα τέλη του 2024, οι υφιστάμενοι πάροχοι επιτράπηκε να συνεχίσουν να λειτουργούν με τις παλαιές εθνικές τους εγγραφές, αλλά αυτή η παραχώρηση ήταν προσωρινή.
Οι εταιρείες κρυπτονομισμάτων χρειάζονται ευρωπαϊκές άδειες, αλλά πολλές μένουν πίσω
Το μέγεθος της αναδιάρθρωσης που έρχεται είναι εντυπωσιακό.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA), η οποία επιβεβαίωσε τον Απρίλιο ότι δεν θα υπάρξει παράταση, μόλις περίπου 210 εταιρείες είχαν λάβει πλήρη άδεια έως τον Μάιο, από περισσότερες από 1.200 που διέθεταν στο παρελθόν εθνική εγγραφή για δραστηριότητες σε κρυπτονομίσματα σε ολόκληρη την ΕΕ.
Αυτό αντιστοιχεί σε ποσοστό μετατροπής πολύ κάτω του ενός πέμπτου, αφήνοντας τη συντριπτική πλειονότητα της παλιάς αγοράς χωρίς άδεια καθώς η καταληκτική ημερομηνία φτάνει σε λίγες ημέρες.
Μιλώντας στο Euronews, ο Ροσάν Ντάρια, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας επενδύσεων σε προβληματικά περιουσιακά στοιχεία Echo Base, εξήγησε ότι «το χαμηλό ποσοστό μετατροπής υποδηλώνει ότι ένα σημαντικό τμήμα της αγοράς έχει καταλήξει στο συμπέρασμα πως η απόκτηση και διατήρηση άδειας MiCA δεν είναι οικονομικά βιώσιμη στο πλαίσιο του υφιστάμενου επιχειρηματικού του μοντέλου».
Οι εθνικές εποπτικές αρχές έχουν προειδοποιήσει ότι οι εταιρείες που συνεχίσουν τη λειτουργία τους μετά την προθεσμία χωρίς τη νέα άδεια θα αντιμετωπίσουν μέτρα επιβολής. Η γαλλική αρχή κεφαλαιαγοράς έχει επίσης προειδοποιήσει ότι η συνέχιση της δραστηριότητας χωρίς άδεια μπορεί να εκθέσει τις εταιρείες σε ποινικές διώξεις.
Η ESMA έχει καλέσει τους μη αδειοδοτημένους παρόχους να προετοιμάσουν μια ομαλή διαδικασία τερματισμού, που να περιλαμβάνει τη μεταφορά των περιουσιακών στοιχείων των πελατών σε αδειοδοτημένες πλατφόρμες ή πορτοφόλια αυτο-φύλαξης, και να ενημερώσουν εκ των προτέρων τους πελάτες ώστε να μπορέσουν να μετακινήσουν με ασφάλεια τα κεφάλαιά τους.
«Αυτό που θα δούμε μετά την 1η Ιουλίου είναι μια μικρότερη, πιο θεσμικοποιημένη αγορά με πραγματικό καθεστώς διαβατηρίου. Δεν πρόκειται για μια αγορά που υποχωρεί. Πρόκειται για μια αγορά που ωριμάζει», δήλωσε στο Euronews ο Μιγκέλ Ζαπατέρο, επικεφαλής νομικός σύμβουλος στην Crossmint.
Η Crossmint είναι πάροχος υποδομών κρυπτονομισμάτων, του οποίου τα αδειοδοτημένα δίκτυα υποδομής επιτρέπουν σε προγραμματιστές να δημιουργούν πορτοφόλια, υπηρεσίες θεματοφυλακής και προϊόντα πληρωμών.
Μια αγορά που αναδιαμορφώνεται γύρω από αδειοδοτημένες υποδομές
Πολλά γνωστά ονόματα έχουν ήδη περάσει τον πήχη.
Η Coinbase έχει λάβει άδεια στην Ιρλανδία και η Kraken στην Ιρλανδία και το Λουξεμβούργο. Παράλληλα, η τραπεζική εφαρμογή Revolut εξασφάλισε την άδειά της από τον ρυθμιστή της Κύπρου στα τέλη του περασμένου έτους, γεγονός που της επιτρέπει να προσφέρει υπηρεσίες κρυπτονομισμάτων σε ολόκληρη την ΕΕ.
Για αυτές τις εταιρείες, οι νέοι κανόνες αναμένεται να αποφέρουν ανταμοιβή καθώς οι μη αδειοδοτημένοι ανταγωνιστές υποχωρούν, με τους επιζώντες να απορροφούν τους αποχωρούντες πελάτες τους.
«Ο MiCA αποτελεί μια πραγματική αλλαγή ρυθμιστικής ταυτότητας, όχι μια τυπική άσκηση εγγραφής», δήλωσε στο Euronews ο Γκαλ Αράντ Κοέν, εταίρος στη δικηγορική εταιρεία S. Horowitz & Co.
Το πιο χαρακτηριστικό «θύμα» μέχρι στιγμής ενδέχεται να είναι η Binance, το μεγαλύτερο ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων στον κόσμο.
Σύμφωνα με το Reuters, που επικαλέστηκε δύο πρόσωπα με γνώση της υπόθεσης, η Binance αναμένεται να χάσει την άδεια παροχής υπηρεσιών σε πελάτες της ΕΕ, καθώς η αίτηση άδειας που υπέβαλε στην ελληνική εποπτική αρχή, την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, βρίσκεται ένα βήμα πριν από την απόρριψη.
Χωρίς έγκριση σε κανένα κράτος-μέλος, το ανταλλακτήριο δεν θα μπορεί να δραστηριοποιείται στην Ένωση από τον Ιούλιο και μετά.
Μιλώντας στο Euronews, ο Πάτρικ Μολάρ, διευθύνων σύμβουλος της Fipto, μιας εταιρείας πληρωμών για επιχειρήσεις που βασίζεται σε blockchain, αναφέρθηκε στην υπόθεση Binance, σημειώνοντας ότι «το μέγεθος δεν σου εξασφαλίζει κανέναν σύντομο δρόμο προς την άδεια, και αυτό ακριβώς είναι το ζητούμενο».
Η Binance απάντησε ότι συνεργάζεται εποικοδομητικά με τις ρυθμιστικές αρχές εδώ και 18 μήνες και ότι πιστεύει πως η αίτησή της πληροί τις απαιτήσεις του MiCA. Η εταιρεία πρόσθεσε ότι κατά την ενημέρωσή της η ελληνική αρχή έχει ολοκληρώσει τον έλεγχο και έκρινε ότι ο φάκελος είναι σύμφωνος με τους κανόνες.
Η εταιρεία έχει υποσχεθεί νεότερη ενημέρωση πριν από τις 30 Ιουνίου.
Το επεισόδιο φέρεται επίσης να έχει λάβει πολιτική διάσταση.
Το γαλλικό μέσο για κρυπτονομίσματα The Big Whale μετέδωσε, επικαλούμενο ανώνυμες πηγές, ότι η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ αντιτάχθηκε στην προσπάθεια της Binance να λάβει άδεια MiCA στην Ελλάδα.
Το Euronews δεν μπόρεσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα το δημοσίευμα, ενώ ούτε η ΕΚΤ ούτε η ελληνική κυβέρνηση έχουν σχολιάσει δημόσια τις καταγγελίες.
Το The Big Whale ανέφερε επίσης ότι η Binance εξετάζει το ενδεχόμενο να υποβάλει αίτηση MiCA στη Γαλλία μετά το πισωγύρισμα στην Ελλάδα, κάτι που ούτε η Binance ούτε οι γαλλικές ρυθμιστικές αρχές έχουν επιβεβαιώσει δημόσια.
Η Binance δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα του Euronews για σχόλιο.
Αναδιάρθρωση για τις μικρότερες εταιρείες κρυπτονομισμάτων
Πέρα από τα μεγαλύτερα ονόματα, η προθεσμία αναμένεται να ωθήσει τις μικρότερες εφαρμογές και μεσίτες κρυπτονομισμάτων προς αδειοδοτημένους παρόχους θεματοφυλακής. Αντί να δημιουργήσουν δικά τους συστήματα συμβατά με τον MiCA, πολλοί πιθανότατα θα βασιστούν σε αδειοδοτημένες εταιρείες για τη φύλαξη των περιουσιακών στοιχείων των πελατών.
«Θα δούμε συγκέντρωση της αγοράς και μεταφορά πελατών, καθώς δεν θα προλάβουν να τηρήσουν την προθεσμία όλες οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται σήμερα», εξήγησε στο Euronews η Φλορτγιέ Νάγκελκερκε, εταίρος στη δικηγορική εταιρεία Norton Rose Fulbright.
Αναλυτές εκτιμούν ότι το αποτέλεσμα θα είναι μια μικρότερη, πιο συγκεντρωμένη ευρωπαϊκή αγορά, με λιγότερους παίκτες, υψηλότερα εμπόδια εισόδου και σαφές πλεονέκτημα για όσους διαθέτουν άδεια, αλλά και ισχυρότερη προστασία των καταναλωτών.
«Όσοι διακρατούν κρυπτονομίσματα στην ΕΕ μετά την 1η Ιουλίου θα τα διατηρούν, συνολικά, σε ασφαλέστερη υποδομή», κατέληξε ο Μιγκέλ Ζαπατέρο, επικεφαλής νομικός σύμβουλος στην Crossmint.