Το επενδυτικό αίτημα για τη διασύνδεση Κύπρου-Ισραήλ αποτελεί το απαραίτητο επόμενο βήμα, βάσει του ευρωπαϊκού πλαισίου, για την υλοποίηση του έργου, σε συνέχεια της ολοκλήρωσης των απαιτούμενων μελετών κόστους-οφέλους (CBA) και της πρότασης για τον διασυνοριακό επιμερισμό του κόστους (CBCA).
Νέα ώθηση στην ηλεκτρική διασύνδεση Κύπρου–Ισραήλ δίνει η υποβολή επενδυτικού αιτήματος από τον ΑΔΜΗΕ προς τις αρμόδιες Ρυθμιστικές Αρχές των δύο χωρών, στο πλαίσιο της ανάπτυξης του Great Sea Interconnector (GSI).
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο ΑΔΜΗΕ, ο οποίος έχει αναλάβει τον ρόλο του φορέα υλοποίησης του έργου, προχώρησε στην κατάθεση του investment request σύμφωνα με όσα προβλέπει το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο και ειδικότερα ο Κανονισμός ΤΕΝ-Ε. Η κίνηση αυτή αποτελεί κρίσιμο βήμα για την περαιτέρω ωρίμανση του σκέλους Κύπρου–Ισραήλ.
Σύμφωνα με τον Διαχειριστή, η εξέλιξη εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό για την προώθηση του Great Sea Interconnector ως υποδομής με ιδιαίτερη ενεργειακή και γεωπολιτική βαρύτητα για την Ελλάδα, την Κύπρο, το Ισραήλ, αλλά και συνολικά για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η κατάθεση του αιτήματος ακολουθεί, μάλιστα, σειρά κινήσεων που ενισχύουν την επενδυτική και πολιτική δυναμική του έργου. Μία εβδομάδα νωρίτερα είχε υπογραφεί στο Μέγαρο Μαξίμου η συμφωνία μεταξύ ΑΔΜΗΕ και Meridiam, βάσει της οποίας ο γαλλικός επενδυτικός όμιλος εισέρχεται ως πλειοψηφικός μέτοχος στην εταιρεία Great Sea Interconnector. Παράλληλα, είχε προηγηθεί τηλεφωνική επικοινωνία του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου με τον υπουργό Ενέργειας του Ισραήλ Eli Cohen, με αντικείμενο την προώθηση της διασύνδεσης Κύπρου–Ισραήλ.
Το επόμενο ρυθμιστικό βήμα
Το επενδυτικό αίτημα αποτελεί την προβλεπόμενη συνέχεια μετά την ολοκλήρωση των μελετών κόστους–οφέλους (Cost Benefit Analysis – CBA) και την κατάρτιση της πρότασης για τον διασυνοριακό επιμερισμό του κόστους (Cross-Border Cost Allocation – CBCA).
Για την εκπόνηση των σχετικών μελετών προηγήθηκε εκτεταμένη ανταλλαγή δεδομένων και διαβούλευση με τις αρμόδιες αρχές και τους ενεργειακούς φορείς Κύπρου και Ισραήλ. Στη διαδικασία συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, τα υπουργεία Ενέργειας των δύο χωρών, ο Διαχειριστής Συστήματος Μεταφοράς Κύπρου και ο ισραηλινός Διαχειριστής Συστήματος NOGA.
Στόχος ήταν οι τεχνικοοικονομικές αναλύσεις να ενσωματώσουν τις πλέον πρόσφατες εκτιμήσεις για την εξέλιξη των δύο ηλεκτρικών συστημάτων, τη μελλοντική ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, τη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και τις υποδομές που θα απαιτηθούν τα επόμενα χρόνια.
Κατά τον ΑΔΜΗΕ, τα αποτελέσματα των μελετών καταδεικνύουν ότι το έργο παραμένει οικονομικά βιώσιμο σε όλα τα σενάρια που εξετάστηκαν. Παράλληλα, αναδεικνύεται η συμβολή του στην ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού, στην αύξηση της συμμετοχής των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα και στη στενότερη διασύνδεση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας της Ανατολικής Μεσογείου με το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς.
Στο επίκεντρο η κατανομή του κόστους
Με την υποβολή του investment request ανοίγει πλέον ο δρόμος για την αξιολόγηση του έργου από τις Ρυθμιστικές Αρχές Κύπρου και Ισραήλ. Στόχος της διαδικασίας είναι να καταλήξουν οι δύο πλευρές σε κοινή απόφαση για τον τρόπο με τον οποίο θα επιμεριστεί το κόστος του έργου μεταξύ των δύο χωρών.
Το ποσό που θα συμφωνηθεί προβλέπεται να ανακτηθεί μέσω των ρυθμιζόμενων εσόδων της διασύνδεσης, βάσει του κανονιστικού πλαισίου που διέπει τα διασυνοριακά ενεργειακά έργα ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Ο ΑΔΜΗΕ επισημαίνει ότι, από τη στιγμή που ανέλαβε τον ρόλο του Project Promoter για το σύνολο του Great Sea Interconnector, βρίσκεται σε διαρκή συντονισμό με τις αρμόδιες αρχές, τους Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς και τους υπόλοιπους εμπλεκόμενους φορείς των χωρών που πρόκειται να συνδεθούν. Η συνεργασία αφορά τόσο τις τεχνικές προϋποθέσεις όσο και τις ρυθμιστικές και χρηματοδοτικές διαδικασίες που απαιτούνται για την υλοποίηση του έργου.
Επόμενος σταθμός η τελική επενδυτική απόφαση
Μετά την επίτευξη συμφωνίας μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ θα ακολουθήσει η τελική επενδυτική απόφαση (Final Investment Decision – FID), η οποία θα ενεργοποιήσει και τις διαδικασίες χρηματοδότησης της διασύνδεσης.
Στον σχεδιασμό του ΑΔΜΗΕ περιλαμβάνεται και η προσέλκυση πρόσθετων επενδυτών για το σκέλος Κύπρου–Ισραήλ, ακολουθώντας αντίστοιχη στρατηγική με εκείνη που εφαρμόστηκε για τη διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου και οδήγησε στην είσοδο της Meridiam στο επενδυτικό σχήμα.
Διασύνδεση 1.000 MW και υποθαλάσσιο καλώδιο 324 χλμ.
Ο Great Sea Interconnector έχει ενταχθεί στα Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (Projects of Common Interest – PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο σχεδιασμός προβλέπει ονομαστική μεταφορική ικανότητα 1.000 MW, μέσω διπολικού συστήματος συνεχούς ρεύματος υψηλής τάσης (HVDC) στα 500 kV.
Στην κυπριακή πλευρά, το καλωδιακό σύστημα θα συνδέεται με Σταθμό Μετατροπής που σχεδιάζεται να κατασκευαστεί στην Κοφίνου, ενώ στο Ισραήλ ο αντίστοιχος σταθμός προβλέπεται να αναπτυχθεί στην περιοχή της Hadera.
Το υποθαλάσσιο τμήμα μεταξύ Κύπρου και Ισραήλ θα εκτείνεται σε περίπου 324 χιλιόμετρα, με το καλώδιο να ποντίζεται σε βάθη που θα φτάνουν περίπου τα 2.200 έως 2.400 μέτρα.
Η υποδομή θα επιτρέπει αμφίδρομη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε η ροή ισχύος να μπορεί να αντιστρέφεται ανάλογα με τις ανάγκες των δύο συστημάτων και τις συνθήκες της αγοράς.
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Great Sea Interconnector (GSI) αποτελεί υποδομή στρατηγικού χαρακτήρα, καθώς δημιουργεί έναν νέο ενεργειακό διάδρομο που συνδέει την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας με την Ανατολική Μεσόγειο και ενισχύει τη διαφοροποίηση των οδών ενεργειακού εφοδιασμού.
Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει ότι το έργο μπορεί να προσφέρει στην Ευρώπη εναλλακτική διαδρομή ενεργειακού εφοδιασμού, ενώ παράλληλα θα επιτρέπει αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της παραγωγής από ΑΠΕ στην Ελλάδα, την Κύπρο και το Ισραήλ.