Ο Μεχντί Μαχμουντιάν συμμετείχε στη συγγραφή του σεναρίου της ταινίας του Τζαφάρ Παναχί «Ήταν απλώς ένα ατύχημα», που πέρσι κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα και είναι υποψήφια για Όσκαρ Καλύτερου Σεναρίου και Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας.
Ο Μεχντί Μαχμουντιάν, Ιρανός συνσεναριογράφος της υποψήφιας για Όσκαρ ταινίας του Τζαφάρ Παναχί It Was Just An Accident συνελήφθη στο Ιράν επειδή υπέγραψε ανοικτή επιστολή με την οποία ασκεί κριτική στον ανώτατο ηγέτη της χώρας, αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και στην κυβέρνηση για τον χειρισμό των διαδηλώσεων που συγκλονίζουν τη χώρα και έχουν οδηγήσει σε αναρίθμητους θανάτους.
Η Neon, η αμερικανική εταιρεία διανομής του It Was Just An Accident, αποκάλυψε ότι ο Μαχμουντιάν τέθηκε υπό κράτηση στην Τεχεράνη μαζί με δύο ακόμη υπογράφοντες, τη Βίντα Ραμπανί και τον Αμπντολάχ Μομένι.
Συνολικά 17 άτομα υπέγραψαν την επιστολή, μεταξύ των οποίων ο Παναχί, η κάτοχος του Νόμπελ Ειρήνης Νάργκες Μοχαμαντί και ο Μοχαμάντ Ρασουλόφ, σκηνοθέτης της επίσης υποψήφιας για Όσκαρ 2025 ταινίας The Seed of the Sacred Fig, ο οποίος ζει πλέον εξόριστος στη Γερμανία.
Στην επιστολή, οι υπογράφοντες καταγγέλλουν τον Χαμενεΐ ότι ενέκρινε τη «μαζική και συστηματική δολοφονία πολιτών» κατά τη διάρκεια των αντικαθεστωτικών διαδηλώσεων που ξέσπασαν τον Δεκέμβριο, με αφορμή τον καλπάζοντα πληθωρισμό και την κρίση κόστους ζωής που παραλύει τη χώρα.
Κάντε κύλιση προς τα κάτω για να διαβάσετε ολόκληρη την επιστολή.
Η ιρανική κυβέρνηση έχει παραδεχθεί ότι περισσότεροι από 3.000 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί, όμως οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκτιμούν ότι ο πραγματικός αριθμός βρίσκεται μάλλον στις δεκάδες χιλιάδες.
Αντιδρώντας στη σύλληψη του Μαχμουντιάν, η πρώην Γερμανίδα υπουργός Πολιτισμού Κλάουντια Ροτ καταδίκασε με έντονο τρόπο τις ενέργειες της ιρανικής κυβέρνησης, χαρακτηρίζοντας τη σύλληψη «επίθεση στην καλλιτεχνική ελευθερία και μέρος της συστηματικής προσπάθειας του καθεστώτος να φιμώσει τις κριτικές φωνές».
Ο Τζαφάρ Παναχί εξέδωσε επίσης ανακοίνωση μετά τη σύλληψη του Μαχμουντιάν.
«Γνώρισα τον Μεχντί Μαχμουντιάν στη φυλακή. Από τις πρώτες κιόλας ημέρες ξεχώρισε, όχι μόνο για τον ήρεμο χαρακτήρα και τη φιλική συμπεριφορά του, αλλά και για το σπάνιο αίσθημα ευθύνης απέναντι στους άλλους. Όποτε έφτανε ένας νέος κρατούμενος, ο Μεχντί προσπαθούσε να του εξασφαλίσει τα βασικά και, το σημαντικότερο, να τον καθησυχάσει. Έγινε μια αθόρυβη κολόνα μέσα στη φυλακή, ένα πρόσωπο στο οποίο κρατούμενοι κάθε πίστης και προέλευσης είχαν εμπιστοσύνη και του άνοιγαν την καρδιά τους.»
Συνεχίζει: «Περάσαμε επτά μήνες μαζί πίσω από τα κάγκελα. Λίγους μήνες μετά την αποφυλάκισή του, ενώ εργαζόμουν στο σενάριο του It Was Just an Accident, του ζήτησα να με βοηθήσει να βελτιώσω τους διαλόγους. Τα εννέα χρόνια φυλάκισής του του είχαν δώσει άμεση, βιωματική γνώση του δικαστικού συστήματος και της ζωής στη φυλακή. Επιπλέον, η εκτεταμένη του δράση στον χώρο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τον είχε καταστήσει έγκυρη και αξιόπιστη πηγή για συμβουλές.»
Ο Παναχί πρόσθεσε: «Σαράντα οκτώ ώρες πριν από τη σύλληψή του, μιλήσαμε στο τηλέφωνο και ανταλλάξαμε μερικά μηνύματα. Του έστειλα το τελευταίο μου μήνυμα στις τέσσερις το πρωί. Το μεσημέρι της επόμενης ημέρας δεν υπήρχε απάντηση. Άρχισα να ανησυχώ και επικοινώνησα με κοινούς φίλους· κανείς δεν είχε νέα του. Λίγες ώρες αργότερα, το BBC Persian ανακοίνωσε επίσημα ότι ο Μεχντί Μαχμουντιάν, μαζί με τον Αμπντολάχ Μομένι και τη Βίντα Ραμπανί, είχαν συλληφθεί.»
«Ο Μεχντί Μαχμουντιάν δεν είναι μόνο ένας υπερασπιστής ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κρατούμενος συνείδησης· είναι μάρτυρας, ακροατής και μια σπάνια ηθική παρουσία, της οποίας η απουσία γίνεται αμέσως αισθητή, τόσο μέσα στα τείχη της φυλακής όσο και έξω από αυτά.»
Ο Παναχί αντιμετωπίζει επίσης διώξεις στο Ιράν, καθώς καταδικάστηκε στα τέλη του περασμένου έτους ερήμην σε έναν χρόνο φυλάκισης και σε απαγόρευση εξόδου από τη χώρα για «προπαγανδιστικές δραστηριότητες» κατά του έθνους. Επί του παρόντος ασκεί έφεση κατά της απόφασης και έχει δηλώσει ότι θα επιστρέψει στο Ιράν μετά το τέλος της σεζόν των βραβείων.
Το It Was Just An Accident έκανε πρεμιέρα στις Κάννες πέρυσι, όπου κέρδισε τον πολυπόθητο Χρυσό Φοίνικα. Έκτοτε έχει αποσπάσει πολλές υποψηφιότητες, μεταξύ άλλων στα Ευρωπαϊκά Βραβεία Κινηματογράφου και στα επερχόμενα Όσκαρ, όπου είναι υποψήφιο για Καλύτερο Πρωτότυπο Σενάριο και Καλύτερη Διεθνή Ταινία.
Η ταινία, που συμπεριλήφθηκε στα καλύτερα φιλμ του 2025 σύμφωνα με το Euronews Culture, είναι η πρώτη δουλειά του Παναχί μετά την αποφυλάκισή του. Βασίζεται εν μέρει στις εμπειρίες του ίδιου του σκηνοθέτη, ο οποίος έχει φυλακιστεί επανειλημμένα από το κατασταλτικό ιρανικό καθεστώς. Η ταινία ακολουθεί μια ομάδα πρώην Ιρανών πολιτικών κρατουμένων που απαγάγουν τον άνδρα που πιστεύουν ότι ήταν ο βασανιστής τους.
Στην κριτική μας γράφαμε: «Πρόκειται για ένα συναρπαστικό θρίλερ που εξερευνά τις συνέπειες των βασανιστηρίων, το τίμημα της εκδίκησης και το αν είναι δυνατή η επιείκεια. Ο Παναχί εντάσσει με μαεστρία σκοτεινό χιούμορ και ακόμη και στοιχεία σλάπστικ, δημιουργώντας ένα σατιρικό road movie που ασκεί κριτική στην καταστολή της Ισλαμικής Δημοκρατίας και λειτουργεί ως διαχρονικό σχόλιο πάνω στις αμαρτίες του κρατικού δεσποτισμού. (...) Το It Was Just An Accident μας υπενθυμίζει για άλλη μια φορά ότι το εξαιρετικό έργο των Ιρανών κινηματογραφιστών δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο από το κοινό, το οποίο έχει το προνόμιο να απολαμβάνει τη δουλειά δημιουργών που κυριολεκτικά τα διακινδυνεύουν όλα για χάρη της τέχνης τους».
Το It Was Just An Accident συνυπογράφουν σεναριακά ο Παναχί, ο Μαχμουντιάν, ο Ναντέρ Σαϊβέρ και ο Σάντμερ Ραστίν. Καθένας από τους σεναριογράφους είναι υποψήφιος για Όσκαρ στα 98ά Βραβεία της Ακαδημίας, που θα πραγματοποιηθούν στο Λος Άντζελες στις 15 Μαρτίου.
Ακολουθεί η πλήρης δήλωση που υπέγραψαν ο Μαχμουντιάν και οι υπόλοιποι ακτιβιστές:
Ο Χαμενεΐ ευθύνεται για αυτές τις φρικτές μέρες στο Ιράν
Έντιμε, θαρραλέε και πενθούντα λαέ του Ιράν,
Η μαζική και συστηματική δολοφονία πολιτών που βγήκαν με γενναιότητα στους δρόμους για να τερματίσουν ένα παράνομο καθεστώς συνιστά οργανωμένο κρατικό έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Η χρήση πραγματικών πυρών κατά αμάχων, η δολοφονία δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων, η σύλληψη και δίωξη δεκάδων χιλιάδων ακόμη, οι επιθέσεις σε τραυματίες, η παρεμπόδιση της ιατρικής φροντίδας και η θανάτωση τραυματισμένων διαδηλωτών ισοδυναμούν με επίθεση στην εθνική ασφάλεια του Ιράν και προδοσία της χώρας.
Η κύρια ευθύνη για αυτές τις θηριωδίες βαραίνει τον Αλί Χαμενεΐ, τον ηγέτη της Ισλαμικής Δημοκρατίας, και τον κατασταλτικό μηχανισμό του καθεστώτος. Αυτός ο αυταρχικός μηχανισμός στηρίζεται στις μαζικές δολοφονίες για να διασφαλίσει την επιβίωσή του, αγνοώντας τα βασικά και απαράγραπτα δικαιώματα των πολιτών, συμπεριλαμβανομένου του θεμελιώδους δικαιώματος να επιζητούν αλλαγή του πολιτικού συστήματος. Η συστηματική στοχοποίηση των διαδηλωτών ως «στασιαστών», «ταραχοποιών», «βανδάλων» ή «τρομοκρατών που συνεργάζονται με εχθρούς» είναι μια συνειδητή προσπάθεια να στερηθεί από τον ιρανικό λαό το βασικό του δικαίωμα στην αυτοδιάθεση.
Η πικρή εμπειρία των τελευταίων δεκαετιών έχει δείξει ότι το κύριο εμπόδιο για τη διάσωση του Ιράν από τη σημερινή του κρίση είναι ο Αλί Χαμενεΐ και το καθεστώς θρησκευτικού δεσποτισμού που ηγείται. Κάθε μέρα που αυτό το καθεστώς παραμένει στην εξουσία, επιταχύνει την κατάρρευση της κοινωνίας, σπέρνει θάνατο και καταστροφή και σπρώχνει τη χώρα ακόμη πιο κοντά σε μια μη αναστρέψιμη καταστροφή. Εδώ και χρόνια, το Ιράν είναι παγιδευμένο σε κρίσεις που προκαλούνται από άφρονες, συγκρουσιακές πολιτικές και σήμερα, ο κίνδυνος πολέμου, ως άμεσο αποτέλεσμα της συνέχισης αυτού του καθεστώτος, επικρέμεται πάνω από το έθνος περισσότερο από ποτέ.
Σε αυτή την κρίσιμη ιστορική στιγμή, όπου το μέλλον του Ιράν είναι σκοτεινότερο από ποτέ άλλοτε, επαναβεβαιώνουμε την επείγουσα ανάγκη για απόδοση δικαιοσύνης για τους νεκρούς και την άμεση απελευθέρωση όλων των πολιτικών κρατουμένων. Αναγνωρίζοντας ότι η ανεξέλεγκτη εξουσία δεν υποχωρεί πρόθυμα στις αλλαγές, πιστεύουμε ότι ο μόνος δρόμος για να σωθεί το Ιράν είναι η δίωξη όλων όσοι έδωσαν εντολή ή υλοποίησαν την καταστολή και ο τερματισμός του αντιδημοκρατικού και απάνθρωπου καθεστώτος που κυβερνά.
Καλούμε στη συγκρότηση ενός ευρέος εθνικού μετώπου για την οργάνωση δημοψηφίσματος και τη σύσταση συντακτικής συνέλευσης, ώστε όλοι οι Ιρανοί, ανεξαρτήτως πολιτικών πεποιθήσεων, να μπορέσουν να συμμετάσχουν σε μια δημοκρατική και διαφανή διαδικασία καθορισμού του πολιτικού τους μέλλοντος.
Προειδοποιούμε ότι η μη υιοθέτηση αυτού του δρόμου θα καταδικάσει το Ιράν σε έναν καταστροφικό φαύλο κύκλο βίας.
Είθε ο ήλιος της ελευθερίας να ανατείλει πάνω από τον λαό μας και την πατρίδα μας.
Υπογράφοντες: Γκορμπάν Μπεχζαντιάν-Νετζάντ· Τζαφάρ Παναχί· Αμιρσαλάρ Νταβουντί· Βίντα Ραμπανί· Μοχαμάντ Ρασουλόφ· Χοσεΐν Ραζάγκ· Νασρίν Σοτουδέχ· Αμπολφαζλ Γκαντιανί· Χατάμ Γκαντερί· Αμπάς Σαντέγκι· Μανζάρ Ζαράμπι· Ίδρυμα Nargess· Μεχντί Μαχμουντιάν· Σαΐντ Μαντανί· Αμπντολάχ Μομένι· Μοχαμάντ Νατζαφί· Σεντιγέχ Βασμαγκί.