Το κάστρο Φοντενμπλώ γιορτάζει τη Μαρία Αντουανέτα: 4.000 επιστολές δείχνουν ότι παραμένει διαχρονικό σύμβολο στη συλλογική μνήμη.
«Πιάστε την καλύτερη πένα σας, διαλέξτε ένα καλό χαρτί και αφήστε τις λέξεις να κυλήσουν…»
Τι θα λέγατε στη Μαρία Αντουανέτα, αν ξέρατε ότι θα διάβαζε όσα της στέλνετε;
Το κάστρο του Φοντενεμπλό, η αγαπημένη εξοχική κατοικία της Μαρίας Αντουανέτας, έχει λάβει 4.000 επιστολές από τότε που ξεκίνησε η δράση «Στις πένες σας! Γράψτε στη Μαρία Αντουανέτα (πηγή στα Αγγλικά)».
«Η ιστορία δεν είναι ποτέ πιο συναρπαστική απ’ όταν ζωντανεύει», λέει η ιστορικός Σεσίλ Μπερλί, ειδική στον 18ο αιώνα, που είχε την ιδέα.
«Αμέσως σκέφτηκα ότι έπρεπε να αξιοποιήσουμε το μέσο της επιστολής για να ενθαρρύνουμε μια πραγματική εμπλοκή. Βοηθά να δημιουργηθεί ένας δεσμός, ένα αίσθημα οικειότητας με τη βασίλισσα.»
Από τον Ιανουάριο, οπότε ξεκίνησε η πρωτοβουλία, το κάστρο έχει δεχθεί επιστολές γραμμένες με ιδιαίτερα επίσημο και μεστό σεβασμού ύφος, που ξεκινούν όλες με τον ίδιο τρόπο: «Μεγαλειοτάτη».
Βουτιά στον 18ο αιώνα
«Η ανταπόκριση είναι εξαιρετική και μας εξέπληξε ευχάριστα», λέει ο Σιλβέν Μουλέν, διευθυντής επικοινωνίας του βασιλικού παλατιού.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο θεματικό έτος «Μαρία Αντουανέτα και Λουδοβίκος ΙΣΤ΄» (πηγή στα Αγγλικά) του κάστρου. Το 2026 συμπληρώνονται 240 χρόνια από την τελευταία της επίσκεψη στο κτήμα, περίπου 60 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Παρισιού. Μεταξύ 1770 και 1786, το ζευγάρι ταξίδεψε 17 φορές στο Φοντενεμπλό για να απολαύσει τη φύση και μια ζωή αυλής «λιγότερο τυπική» από ό,τι στις Βερσαλλίες.
Εκθέσεις, ξεναγήσεις και συναυλίες έχουν προγραμματιστεί όλη τη χρονιά στο κάστρο προς τιμήν της πιο γνωστής βασίλισσας της Γαλλίας. Έξω από το πωλητήριο του κάστρου έχει αναδημιουργηθεί ένα «μπουντουάρ» (ένα μικρό, κομψό σαλόνι, παραδοσιακά αποκλειστικά γυναικείο), όπου ο καθένας μπορεί να γράψει στη Γαλλίδα μονάρχη.
«Γιατί να μη τολμήσει κανείς να γράψει μια επιστολή προς τη διασημότερη βασίλισσα της ιστορίας μας, στη διεύθυνση μιας από τις αγαπημένες της κατοικίες; Να στείλεις γράμμα στο κάστρο του Φοντενεμπλό είναι μια μοναδική και γεμάτη νόημα κίνηση!» λέει η Σεσίλ Μπερλί.
Τι θα της εκμυστηρευόσασταν; Ποιες σκέψεις σας έρχονται στο νου όταν σκέφτεστε τη Μαρία Αντουανέτα;
«Προσκαλώ το κοινό να μοιραστεί μαζί της τα συναισθήματά του και όσα του εμπνέει», λέει η ιστορικός.
Διαχρονικό σύμβολο
Αποκεφαλισμένη στη γκιλοτίνα στις 16 Οκτωβρίου 1793, λίγους μήνες μετά τον σύζυγό της, Λουδοβίκο ΙΣΤ΄, έμεινε στην ιστορία ως η τελευταία βασίλισσα της Γαλλίας που βασίλεψε στη χώρα.
Μετά τον θάνατό της, η εικόνα της χρησιμοποιήθηκε εργαλειακά: εξιδανικεύτηκε κατά τη διάρκεια της Παλινόρθωσης της Μοναρχίας και στη συνέχεια δαιμονοποιήθηκε υπό την Τρίτη Γαλλική Δημοκρατία.
Τον 20ό αιώνα εξελίχθηκε σε πολιτισμικό είδωλο, με σχεδόν 70 ταινίες αφιερωμένες στη ζωή της. Εκτός Γαλλίας παρουσιάζεται συνήθως με αρκετά θετικό τρόπο, γεγονός που εξηγεί γιατί τόσες επιστολές προς την πρώην βασίλισσα τους τελευταίους μήνες προέρχονται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά.
Συνεχίζουν να γυρίζονται σειρές και ταινίες για εκείνη. Το «Le déluge (πηγή στα Αγγλικά)», μια γαλλοϊταλική παραγωγή που αφηγείται τα τελευταία της χρόνια, βγήκε στις αίθουσες πριν από δύο χρόνια, ενώ η σειρά «Marie-Antoinette» αναπαριστά την άφιξή της στις Βερσαλλίες.
Επισκέπτες και θαυμαστές από ολόκληρο τον κόσμο έχουν προθεσμία έως τις 4 Ιουλίου για να μοιραστούν τις πιο προσωπικές τους σκέψεις με την εκλιπούσα βασίλισσα.
Με το τέλος της δράσης, οι πιο όμορφες και συγκινητικές επιστολές θα συγκεντρωθούν και θα εκδοθούν σε ανθολογία με τα καλύτερα γράμματα.
Στείλτε την επιστολή σας στο κάστρο του Φοντενεμπλό στην ακόλουθη διεύθυνση:
«Marie-Antoinette, Château de Fontainebleau – 77300 Fontainebleau.»