Ο πρώην επικεφαλής της Επιτροπής Εμβολιασμών στα CDC και πρώην αξιωματούχος του Λευκού Οίκου στον τομέα Υγείας, αναφέρθηκε στους κινδύνους που υπάρχουν μετά την απόφαση της προεδρίας Τραμπ
Η απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να αποχωρήσουν από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) προκαλεί ανησυχία για την παγκόσμια δημόσια υγεία. Ο δρ Δημήτρης Δασκαλάκης, ο Ελληνοαμερικανός λοιμωξιολόγος και πρώην επικεφαλής της Επιτροπής Εμβολιασμών του CDC, περιγράφει τους κινδύνους που αναδύονται από αυτήν την κίνηση.
Όπως εξηγεί, η συνεργασία των ΗΠΑ με τον ΠΟΥ δεν είχε μόνο οικονομική διάσταση. Αποτελούσε κρίσιμο πυλώνα της παγκόσμιας επιδημιολογικής επιτήρησης, δημιουργώντας ένα περιβάλλον δημόσιας υγειονομικής διπλωματίας. Μέσα από αυτό, πληροφορίες από όλο τον κόσμο φτάνουν στις Ηνωμένες Πολιτείες, επιτρέποντας καλύτερη κατανόηση των επιδημιών, των αναδυόμενων λοιμώξεων και των νέων απειλών.
«Η αποχώρηση των ΗΠΑ οδηγεί σε απομόνωση και απώλεια ορατότητας», τονίζει ο δρ Δασκαλάκης. «Δεν θα συμμετέχουμε στις συζητήσεις για τη σύνθεση των εμβολίων γρίπης, με αποτέλεσμα αυτά να μην είναι τόσο αποτελεσματικά. Η πληροφόρηση για νέες λοιμώξεις θα μειωθεί και ο ΠΟΥ, χάνοντας έναν βασικό χρηματοδότη, θα είναι λιγότερο προετοιμασμένος να αντιμετωπίσει νέες επιδημίες».
Ο λοιμωξιολόγος υπογραμμίζει ότι η απόφαση αυτή δεν βλάπτει μόνο την αμερικανική δημόσια υγεία, αλλά και την παγκόσμια. Παράλληλα, η υποχώρηση των ΗΠΑ στην ετοιμότητα για πανδημίες, ενισχυμένη από μειωμένες επενδύσεις και πολιτικές επιλογές, αφήνει ένα σημαντικό κενό. «Φοβάμαι ότι ο υπουργός Υγείας Ρόμπερτ Φ. Κένεντι Τζούνιορ θα αποσταθεροποιήσει την εμβολιαστική υποδομή των ΗΠΑ, ενώ οι κατασκευαστές ενδέχεται να θεωρήσουν μη βιώσιμη την παραγωγή εμβολίων», προειδοποιεί.
Ταυτόχρονα, ο δρ Δασκαλάκης βλέπει για την Ευρώπη τόσο πρόκληση όσο και ευκαιρία. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες αφήνουν πίσω τους ένα τεράστιο κενό στη διεθνή υγειονομική ασφάλεια. Η Ευρώπη μπορεί να καλύψει μέρος αυτού του κενού, ιδιαίτερα στην πρόληψη πανδημιών και στη δίκαιη διανομή εμβολίων», αναφέρει.
Αναφερόμενος στις πολιτικές υγείας του Ρόμπερτ Κένεντι Τζούνιορ, που έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στις ΗΠΑ, ο δρ Δασκαλάκης σημειώνει ότι στην Ευρώπη παρατηρείται συχνά σύγχυση. «Ορισμένες από τις ιδέες του υπάρχουν ήδη σε ευρωπαϊκές χώρες, όπως το δανικό πρόγραμμα εμβολιασμών. Η διαφορά είναι ότι εκεί τα συστήματα λειτουργούν μέσα σε πλαίσιο καθολικής υγειονομικής κάλυψης», εξηγεί.
Κατά τον ίδιο, η προσπάθεια μεταφοράς αυτών των μοντέλων στις ΗΠΑ χωρίς αλλαγή του συστήματος υγείας αποκαλύπτει βαθύτερη αντίφαση. «Υπάρχει νοσταλγία για ό,τι ισχύει στην Ευρώπη, χωρίς όμως την πολιτική βούληση να εφαρμοστεί καθολική περίθαλψη στις Ηνωμένες Πολιτείες», τονίζει. Πολλοί Ευρωπαίοι συνάδελφοί του δυσκολεύονται να κατανοήσουν πώς ένα σύστημα τόσο εξαρτημένο από το κέρδος μπορεί να παράγει τόσο μεγάλες ανισότητες στην υγεία.
Η πολυετής εμπλοκή του δρ Δασκαλάκη στην καταπολέμηση του HIV τον καθιστά ιδιαίτερα ευαίσθητο στην αποσταθεροποίηση υγειονομικών υποδομών. Υπενθυμίζει τη σημασία προγραμμάτων όπως το PEPFAR, τα οποία έχουν σώσει εκατομμύρια ζωές, παρέχοντας πρόσβαση σε αντιρετροϊκή θεραπεία και περιορίζοντας την εξέλιξη της νόσου σε AIDS.
«Οτιδήποτε αποσταθεροποιεί αυτή την υποδομή σημαίνει ότι κινδυνεύουμε να χάσουμε έδαφος», προειδοποιεί. «Οι χρήστες ουσιών και τα ΛΟΑΤΚΙ άτομα είναι αναπόσπαστο μέρος της ιστορίας του HIV. Η δημιουργία κοινωνικού στίγματος μόνο επιδεινώνει την κρίση».
Για τον δρ Δημήτρη Δασκαλάκη, η παραίτησή του από το CDC δεν ήταν απλώς μια επαγγελματική επιλογή, αλλά μια πράξη ευθύνης. «Όταν η ιδεολογία υπερισχύει της επιστήμης και οι κόκκινες γραμμές ξεπερνιούνται, η σιωπή δεν είναι πλέον επιλογή», καταλήγει.