Τεχνητή νοημοσύνη στην υγεία: μπορεί να μεταμορφώσει το σύστημα χωρίς να διευρύνει τις ανισότητες; Ειδικοί συζητούν στο Euronews Health Summit, 17 Μαρτίου στις Βρυξέλλες.
Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) και άλλες νέες τεχνολογίες μεταμορφώνουν την υγειονομική περίθαλψη, φέρνοντας πρόοδο στη διάγνωση, στην ανάπτυξη φαρμάκων και μειώνοντας το φόρτο εργασίας των επαγγελματιών υγείας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Πολλές ευρωπαϊκές χώρες χρησιμοποιούν ήδη την AI στα συστήματα υγείας τους. Η Φινλανδία, για παράδειγμα, τη χρησιμοποιεί για να εκπαιδεύει επαγγελματίες υγείας, η Εσθονία την εφαρμόζει στην ανάλυση ιατρικών δεδομένων και η Ισπανία την αξιοποιεί για την ανίχνευση ασθενειών.
Αν σε κάτι συμφωνούν οι ειδικοί όταν μιλούν για τεχνητή νοημοσύνη στην υγεία, είναι ότι δεν θα αντικαταστήσει ποτέ, ή δεν θα έπρεπε να αντικαταστήσει ποτέ, έναν επαγγελματία υγείας.
«Η AI αποτελεί ήδη πραγματικότητα για εκατομμύρια επαγγελματίες υγείας και ασθενείς σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Περιφέρεια», δήλωσε πρόσφατα ο Χανς Κλούγκε, περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη.
«Όμως χωρίς σαφείς στρατηγικές, προστασία δεδομένων, νομικά πλαίσια και επενδύσεις στον ψηφιακό αλφαβητισμό γύρω από την AI, κινδυνεύουμε να βαθύνουμε τις ανισότητες αντί να τις μειώσουμε», πρόσθεσε.
Μαζί με τα πολλά πλεονεκτήματα που φέρνει η τεχνολογική καινοτομία στην υγεία, υπάρχουν και πολλοί κίνδυνοι: η προστασία των δεδομένων, η πρόσβαση και ο τρόπος εκπροσώπησης στα αλγοριθμικά μοντέλα.
Η τεχνητή νοημοσύνη σε όλο το σύστημα υγείας
Υπάρχει επίσης παγκόσμια έλλειψη προσωπικού υγείας, η οποία επιτείνεται από τη γήρανση του πληθυσμού και επιβαρύνει τα συστήματα υγείας.
Ορισμένες χώρες συνεργάζονται ήδη με εταιρείες AI, ώστε να μειώσουν την πίεση και να διευκολύνουν την πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας.
Τον Ιανουάριο του 2026, το Ίδρυμα Γκέιτς και η OpenAI ανακοίνωσαν πακέτο ύψους 50 εκατομμυρίων δολαρίων (43,6 εκατομμύρια ευρώ) σε χρηματοδότηση, τεχνολογία και τεχνική υποστήριξη για την ανάπτυξη δυνατοτήτων AI στον τομέα της υγείας σε αφρικανικές χώρες. Ξεκινώντας από τη Ρουάντα, στόχος τους είναι μέχρι το 2028 να φτάσουν τα 1.000 κέντρα πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.
Γιατροί στην Ευρώπη χρησιμοποιούν εργαλεία ηλεκτρονικής καταγραφής με AI, ώστε να μειώσουν τον χρόνο που αφιερώνουν σε σημειώσεις και γραφειοκρατικές διαδικασίες και να μπορούν να περνούν περισσότερη ώρα με τους ασθενείς.
Η AI αρχίζει επίσης να αναπτύσσεται για διαγνωστικούς σκοπούς, κάτι που θα μπορούσε να επιταχύνει τη διαδικασία και να επιτρέψει πιο έγκαιρη πρόσβαση στη θεραπεία.
Προσοχή στους κινδύνους
Ωστόσο, δεν είναι όλα ρόδινα. Με τη ραγδαία εξάπλωση της AI, αυξάνονται και οι ανησυχίες και οι προειδοποιήσεις των ειδικών.
Πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι τα γλωσσικά μοντέλα μπορεί να αποτελούν επικίνδυνο εργαλείο όταν κάποιος αναζητά ιατρικές συμβουλές, καθώς δεν εκτιμούν πάντα σωστά τον βαθμό επείγοντος.
Οι ειδικοί έχουν επίσης προειδοποιήσει για την ιδιαίτερη ευαισθησία των βιολογικών δεδομένων και την ανάγκη ύπαρξης σαφών πλαισίων για το πώς μπορούν να έχουν πρόσβαση σε αυτά τα μοντέλα AI.
Τα κενά στη νομική λογοδοσία, οι άνισες επενδύσεις στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού και οι νέοι κίνδυνοι αποκλεισμού υπογραμμίζουν την ανάγκη για συνεχή επαγρύπνηση, συνεργασία και μάθηση, προειδοποίησε ο ΠΟΥ σε πρόσφατη έκθεσή του.
Η οργάνωση διαπίστωσε ότι μόλις το 8% των κρατών-μελών της έχουν εκπονήσει εθνική στρατηγική ειδικά για την AI στην υγεία, «μια επείγουσα υπενθύμιση ότι η φιλοδοξία πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένη δράση».
Καθώς η τεχνολογία εξελίσσεται, το ερώτημα ίσως να μην είναι τι μπορεί να κάνει η AI στην υγεία, αλλά ποιος αποφασίζει πώς και για ποιον το κάνει.
Τι συμβαίνει όταν οι αλγόριθμοι εκπαιδεύονται σε μη αντιπροσωπευτικά δεδομένα; Ποιος έχει πρόσβαση στα δεδομένα που χρησιμοποιούν τα μοντέλα AI; Ποιος πρέπει να ρυθμίζει αυτά τα ζητήματα και με ποιον τρόπο;
Ειδικοί που εργάζονται στο σημείο τομής μεταξύ τεχνητής νοημοσύνης και υγείας θα συζητήσουν αυτά τα ερωτήματα κατά τη διάρκεια του Euronews Health Summit στις 17 Μαρτίου στις Βρυξέλλες.
