Μέχρι στιγμής τρία άτομα έχουν χάσει τη ζωή τους σε κρουαζιερόπλοιο, λόγω ύποπτης έξαρσης του ιού χάντα. Τι είναι ο ιός και πώς μεταδίδεται;
Μια ασθένεια που μεταδίδεται από τρωκτικά θεωρείται ύποπτη ότι προκάλεσε επιδημικό ξέσπασμα σε κρουαζιερόπλοιο, το οποίο έχει κοστίσει τη ζωή σε τρία άτομα και έχει προκαλέσει ασθένεια σε αρκετούς ακόμη.
Έρευνες δείχνουν ότι οι ιοί hantavirus υπάρχουν εδώ και αιώνες, με καταγεγραμμένες εξάρσεις στην Ασία και την Ευρώπη.
Όσα πρέπει να γνωρίζετε για τον ιό hantavirus, τον τρόπο μετάδοσής του και γιατί αυτή η έξαρση προκαλεί ανησυχία.
Τι είναι ο ιός hantavirus;
Ο όρος hantavirus αναφέρεται σε ομάδα ιών που μεταφέρονται από τρωκτικά και μεταδίδονται κυρίως στον άνθρωπο μέσω εισπνοής μικροσωματιδίων που αιωρούνται στον αέρα από αποξηραμένα περιττώματα τρωκτικών.
Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ, οι ιοί hantavirus μπορούν να προκαλέσουν δύο σοβαρές ασθένειες.
Η πρώτη είναι το πνευμονικό σύνδρομο από hantavirus, το οποίο προσβάλλει τους πνεύμονες και μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια. Η δεύτερη είναι ο αιμορραγικός πυρετός με νεφρικό σύνδρομο, που επηρεάζει τα νεφρά και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές.
Πώς μεταδίδεται;
Η επαφή με μολυσμένα τρωκτικά ή με τα ούρα, το σάλιο ή τα περιττώματά τους, ιδίως όταν αυτά διαταράσσονται και αιωρούνται στον αέρα, είναι ο κύριος τρόπος με τον οποίο μεταδίδεται ο ιός hantavirus.
Οι άνθρωποι συνήθως εκτίθενται στον ιό σε κλειστούς ή κακώς αεριζόμενους χώρους, όπως σπίτια, καλύβες ή αποθήκες, όπου υπάρχει δραστηριότητα τρωκτικών.
Αν και σπάνια, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι οι ιοί hantavirus μπορούν επίσης να μεταδοθούν άμεσα από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Ο Αυστραλός ερευνητής ιών Πολ Γκρίφιν δήλωσε στο Αυστραλιανό Πρακτορείο Ειδήσεων ότι κάθε χρόνο εντοπίζονται παγκοσμίως περίπου 150.000 έως 200.000 λοιμώξεις από hantavirus.
«Είναι πολύ σπάνιο να μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο», είπε.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Η έγκαιρη ανίχνευση του ιού είναι δύσκολη, καθώς συχνά ξεκινά με συνηθισμένα συμπτώματα που μοιάζουν με γρίπη.
«Στα αρχικά στάδια της νόσου μπορεί στην πραγματικότητα να μην μπορείτε να διακρίνετε τη διαφορά ανάμεσα σε λοίμωξη από hantavirus και μια απλή γρίπη», αναφέρει η δρ Σόνια Μπαρτολόμε από το Ιατρικό Κέντρο UT Southwestern στο Ντάλας.
Στην αρχή, τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πυρετό, ρίγη, μυαλγίες και πονοκέφαλο. Ωστόσο, ο ιός δεν αργεί να εξελιχθεί σε πιο σοβαρή μορφή.
Στο πνευμονικό σύνδρομο από hantavirus, τα συμπτώματα εμφανίζονται μία έως οκτώ εβδομάδες μετά την έκθεση στον ιό και μπορεί να εξελιχθούν σε σοβαρά αναπνευστικά προβλήματα, όταν οι πνεύμονες αρχίσουν να γεμίζουν με υγρό.
Ο αιμορραγικός πυρετός με νεφρικό σύνδρομο προσβάλλει κυρίως τα νεφρά και μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλή αρτηριακή πίεση, εσωτερική αιμορραγία και οξεία νεφρική ανεπάρκεια.
Πόσο επικίνδυνος είναι;
Τα ποσοστά θνησιμότητας διαφέρουν ανάλογα με το στέλεχος του ιού.
Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, το πνευμονικό σύνδρομο από hantavirus είναι θανατηφόρο περίπου στο 35% των περιπτώσεων, ενώ για τον αιμορραγικό πυρετό με νεφρικό σύνδρομο το ποσοστό κυμαίνεται μεταξύ 1% και 15%.
Υπάρχει θεραπεία;
Προς το παρόν δεν υπάρχει ειδική θεραπεία ή ίαση για τις λοιμώξεις από hantavirus.
Οι ασθενείς λαμβάνουν συνήθως υποστηρικτική αγωγή, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει οξυγονοθεραπεία, μηχανικό αερισμό και, σε σοβαρές περιπτώσεις, αιμοκάθαρση. Η έγκαιρη ιατρική φροντίδα βελτιώνει σημαντικά τις πιθανότητες επιβίωσης.
Παρά τις δεκαετίες έρευνας, πολλές πτυχές της νόσου παραμένουν ασαφείς.
Ο καλύτερος τρόπος αποφυγής του ιού είναι ο περιορισμός της επαφής με τρωκτικά και τα περιττώματά τους. Κατά τον καθαρισμό περιττωμάτων τρωκτικών, συνιστάται η χρήση προστατευτικών γαντιών και χλωρίνης.
Οι ειδικοί στη δημόσια υγεία συμβουλεύουν επίσης να αποφεύγεται το σκούπισμα ή το ηλεκτρικό σκούπισμα των περιττωμάτων, καθώς αυτό μπορεί να διασπείρει τον ιό στον αέρα.
Έχουν καταγραφεί άλλα πρόσφατα κρούσματα hantavirus;
Ενώ το πιο πρόσφατο ύποπτο ξέσπασμα έχει σημειωθεί στο πλοίο MV Hondius, πέρυσι υπήρξε μια πολύ προβεβλημένη υπόθεση που αφορούσε την Μπέτσι Αρακάουα, τη σύζυγο του Τζιν Χάκμαν, η οποία πέθανε τον Φεβρουάριο του 2025 στο σπίτι τους στη Σάντα Φε, στο Νέο Μεξικό.
Η νεκροψία επιβεβαίωσε ότι πέθανε από πνευμονικό σύνδρομο λόγω hantavirus. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, τις ημέρες πριν από τον θάνατό της αναζητούσε πληροφορίες για συμπτώματα που έμοιαζαν με γρίπη.
Αργότερα εντοπίστηκαν ίχνη δραστηριότητας τρωκτικών στην ιδιοκτησία, τα οποία ενδέχεται να αποτέλεσαν την πηγή έκθεσης στον ιό.