Το μέσο ύψος αυξάνεται στη Βρετανία, με την τάση να επιταχύνεται στην πανδημία· ερευνητές τη συνδέουν με την άνοδο της παιδικής παχυσαρκίας, όπου το Ηνωμένο Βασίλειο προηγείται στις μεγάλες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Το μέσο ύψος των παιδιών στη Μεγάλη Βρετανία έχει αυξηθεί τις τελευταίες δύο δεκαετίες, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη. Ωστόσο, οι λόγοι πίσω από αυτή την τάση προκαλούν ανησυχία. Αυτές οι αυξήσεις δεν συνδέονται με βελτίωση της υγείας των παιδιών. Αντίθετα, οι ερευνητές λένε ότι η άνοδος του μέσου ύψους συνδέεται στενά με την αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας μεταξύ των πιο φτωχών παιδιών και τη διεύρυνση των κοινωνικοοικονομικών ανισοτήτων.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Αυξάνεται το ποσοστό παχυσαρκίας μεταξύ παιδιών και εφήβων στο Ηνωμένο Βασίλειο; Ποιες χώρες καταγράφουν τη μεγαλύτερη συχνότητα παχυσαρκίας στις ηλικίες 5–19 ετών στην Ευρώπη;
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και το University College London διαπίστωσαν ότι τα παιδιά στην Αγγλία, τη Σκωτία και την Ουαλία ψηλώνουν. Η μελέτη (πηγή στα Αγγλικά) του Andrew Moscrop και των συνεργατών του, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Journal of Epidemiology & Community Health, επισημαίνει ότι τα ευρήματα αυτά αμφισβητούν πρόσφατα δημοσιεύματα στα βρετανικά μέσα ενημέρωσης.
Η μελέτη δείχνει ότι το μέσο, προσαρμοσμένο ως προς την ηλικία, ύψος των αγοριών 11 ετών στην Αγγλία αυξήθηκε από 145 εκ. τη σχολική χρονιά 2009/10 σε 145,7 εκ. το 2019/20. Στη συνέχεια ανέβηκε πιο απότομα στα 146,5 εκ. το 2020/21, κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, προτού υποχωρήσει ελαφρά στα 146,4 εκ. το 2023/24.
Το μέσο ύψος είναι μεγαλύτερο στα κορίτσια της ίδιας ηλικιακής ομάδας, αλλά η τάση είναι πολύ παρόμοια. Αυξήθηκε από 145,8 εκ. το 2009/10 σε 146,6 εκ. το 2019/20. Στη συνέχεια έφτασε τα 148 εκ. στη διάρκεια της πανδημίας και διαμορφώθηκε στα 147,5 εκ. το 2023/24.
Ωστόσο, αυτές οι αυξήσεις δεν συνδέονται με βελτίωση της υγείας των παιδιών. Αντιθέτως, η άνοδος του μέσου ύψους σχετίζεται με την αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας μεταξύ των φτωχότερων παιδιών και τη διεύρυνση των κοινωνικοοικονομικών ανισοτήτων.
Η έρευνα υπογραμμίζει ότι τα κλειστά σχολεία και ο εγκλεισμός στο σπίτι κατά την πανδημία COVID-19 περιόρισαν τις ευκαιρίες για σωματική άσκηση και οδήγησαν σε λιγότερο υγιεινή διατροφή στα βρετανικά παιδιά, ιδίως σε εκείνα από πιο υποβαθμισμένα περιβάλλοντα.
Το αποτέλεσμα είναι η αύξηση της παιδικής παχυσαρκίας στις υποβαθμισμένες περιοχές. Τα παιδιά σε πιο φτωχές κοινότητες ψηλώνουν κατά μέσο όρο, και οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτό συνδέεται με την άνοδο των ποσοστών παχυσαρκίας.
Για παράδειγμα, το μέσο ύψος των αγοριών 11 ετών στις πιο υποβαθμισμένες περιοχές της Αγγλίας αυξήθηκε κατά 1,7 εκ. μεταξύ 2009/10 και 2023/24. Στην ίδια περίοδο, το ποσοστό των παιδιών που ήταν υπέρβαρα ή παχύσαρκα ανέβηκε από 37,7% σε 43,3%.
Οι ανισότητες στο ύψος μειώνονται
Η έρευνα δείχνει επίσης ότι οι ανισότητες στο ύψος περιορίζονται και, στα κορίτσια, αντιστρέφονται. Στα αγόρια, η διαφορά ύψους ανάμεσα στο πιο εύπορο και το λιγότερο υποβαθμισμένο δεκατημόριο μειώνετα. Τα παιδιά στις λιγότερο υποβαθμισμένες περιοχές παραμένουν πάντως ψηλότερα, κατά μέσο όρο.
Η μεταβολή είναι πιο έντονη στα κορίτσια. Παρότι το χάσμα στέρησης ήταν ιστορικά μικρότερο στα κορίτσια σε σχέση με τα αγόρια, έκλεισε πλήρως στη διάρκεια της πανδημίας και, για λίγο, αντιστράφηκε, με τα κορίτσια στο πιο υποβαθμισμένο δεκατημόριο να ξεπερνούν εκείνα στο λιγότερο υποβαθμισμένο.
Τι είναι το δεκατημόριο στέρησης;
Ο όρος «στέρηση» αναφέρεται στις ανικανοποίητες ανάγκες των ανθρώπων. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν τον Δείκτη Πολλαπλής Στέρησης (Index of Multiple Deprivation), ένα κυβερνητικό εργαλείο που συνδυάζει παράγοντες όπως εισόδημα, απασχόληση, εκπαίδευση, υγεία, εγκληματικότητα και στέγαση σε μία συνολική βαθμολογία για κάθε μικρή περιοχή. Η κατάταξή τους σε δέκα ίσες ομάδες – δεκατημόρια – επιτρέπει τη σύγκριση ανάμεσα στο πιο και το λιγότερο στερημένο 10% των γειτονιών.
Ο Moscrop, μιλώντας στο ιστολόγιο του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, τις περιγράφει απλά ως «πιο φτωχές» και «πιο εύπορες» περιοχές.
«Τα παιδιά στις πιο φτωχές περιοχές εκτίθενται σε περισσότερα καταστήματα με ανθυγιεινά τρόφιμα και σε λιγότερες πηγές υγιεινής διατροφής», σημείωσε.
Η παιδική παχυσαρκία αποτελεί αυξανόμενο πρόβλημα
Τα στοιχεία του ΠΟΥ δείχνουν ότι η παιδική παχυσαρκία αυξάνεται σταθερά σε όλη την Ευρώπη.
Το ποσοστό εμφάνισης στις ηλικίες 5 έως 19 ετών στην ευρωπαϊκή περιφέρεια του ΠΟΥ — που καλύπτει περίπου 50 χώρες, μεταξύ των οποίων η Ρωσία, η Τουρκία και αρκετά κράτη της Κεντρικής Ασίας — διπλασιάστηκε από 3,8% το 1990 σε 8% το 2022.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο η αύξηση ήταν ακόμη πιο έντονη, από 4,5% σε 11,3% στην ίδια περίοδο.
Το 2022, αυτό ήταν το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των πέντε μεγαλύτερων οικονομιών της Ευρώπης, μπροστά από την Ισπανία (10,5%), την Ιταλία (9,6%) και τη Γερμανία (8,5%). Η Γαλλία είχε το χαμηλότερο ποσοστό από τις πέντε, μόλις 4,1%.
Μεταξύ των περίπου 40 ευρωπαϊκών χωρών στα στοιχεία του ΠΟΥ, η Ουγγαρία κατέγραψε το 2022 το υψηλότερο ποσοστό παιδικής παχυσαρκίας στο 14,8%, ακολούθησαν η Κύπρος (14,1%) και η Φινλανδία (12,7%).