Οι υγειονομικές αρχές εκτιμούν ότι ο κίνδυνος μετάδοσης του ιού hantavirus στον γενικό πληθυσμό είναι «πολύ χαμηλός».
Εννέα κρούσματα hantavirus που συνδέονται με την επιδημική έξαρση στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius έχουν πλέον επιβεβαιωθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), ο οποίος προειδοποίησε ότι ενδέχεται να εμφανιστούν και άλλα, καθώς ο ιός μπορεί να έχει περίοδο επώασης έως και έξι εβδομάδες.
Τι είναι ο hantavirus;
Οι hantavirus είναι ιοί που μολύνουν φυσιολογικά τρωκτικά. Η ονομασία προέρχεται από τον ποταμό Hantan στη Νότια Κορέα, όπου ο ιός εντοπίστηκε για πρώτη φορά το 1976.
Παρότι έχουν αναγνωριστεί πολλά είδη hantavirus παγκοσμίως, μόνο λίγα είναι γνωστό ότι μολύνουν ανθρώπους.
Ανάλογα με το στέλεχος, η λοίμωξη μπορεί να οδηγήσει σε καρδιοπνευμονικό σύνδρομο από hantavirus (HCPS), μια ταχέως εξελισσόμενη πάθηση που επηρεάζει τους πνεύμονες και την καρδιά· σε αιμορραγικό πυρετό με νεφρικό σύνδρομο (HFRS) ή σε nephropathia epidemica, μια πάθηση που προσβάλλει τα νεφρά.
Οι hantavirus στη Βόρεια, Κεντρική και Νότια Αμερική είναι γνωστό ότι προκαλούν HCPS, ενώ εκείνοι που εντοπίζονται στην Ευρώπη και την Ασία μπορούν να προκαλέσουν HFRS.
Τι είναι το στέλεχος Andes του hantavirus;
Ο ιός Andes ανήκει στην οικογένεια των hantavirus και είναι το μόνο γνωστό στέλεχος που μπορεί, σε περιορισμένο βαθμό, να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω στενής και παρατεταμένης επαφής.
Δεν έχουν καταγραφεί μεταδόσεις μεταξύ ανθρώπων με άλλους τύπους hantavirus, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που εντοπίζονται στην Ευρώπη και την Ασία.
Πώς μεταδίδεται ο hantavirus;
Οι άνθρωποι μπορούν να μολυνθούν από hantavirus μέσω επαφής με ούρα, περιττώματα ή σάλιο μολυσμένων τρωκτικών.
Δραστηριότητες που συνεπάγονται επαφή με τρωκτικά, όπως ο καθαρισμός κλειστών ή κακώς αεριζόμενων χώρων, οι γεωργικές εργασίες, η δασοκομία ή ο ύπνος σε χώρους με προσβολή από τρωκτικά, αυξάνουν τον κίνδυνο.
Η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι σπάνια και έχει καταγραφεί μεταξύ μελών του ίδιου νοικοκυριού ή στενών συντρόφων, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
Ο οργανισμός σημειώνει επίσης ότι η μετάδοση μεταξύ ανθρώπων φαίνεται πιθανότερη κατά την αρχική φάση της νόσου, όταν ο ιός είναι πιο μεταδοτικός.
Ποιος είναι ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό?
Από την έναρξη της επιδημίας, τόσο ο ΠΟΥ όσο και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων θεωρούν ότι ο κίνδυνος μετάδοσης για τον γενικό πληθυσμό είναι «πολύ χαμηλός».
Σύμφωνα με το ECDC, επιβάλλεται άμεση ιατρική απομόνωση, διαγνωστικός έλεγχος και ιατρική φροντίδα για επιβάτες και μέλη πληρώματος με συμπτώματα, ενώ όσοι δεν έχουν συμπτώματα καλούνται να τεθούν σε καραντίνα και να παρακολουθούν την υγεία τους για έως και έξι εβδομάδες, ανέφερε ο οργανισμός τη Δευτέρα.
Το ECDC πρόσθεσε ότι η πρόσφατη γενετική ανάλυση της αλληλουχίας του ιού δείχνει με μεγάλη βεβαιότητα πως τα θετικά δείγματα επιβατών συνδέονται με την ίδια πηγή μόλυνσης και ότι δεν πρόκειται για νέο στέλεχος.
«Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι αυτό το στέλεχος μεταδίδεται ευκολότερα ή προκαλεί βαρύτερη νόσο σε σχέση με άλλους ιούς Andes», ανέφεραν.
Πόσο θανατηφόρος είναι;
Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, οι λοιμώξεις από hantavirus είναι σχετικά σπάνιες σε παγκόσμιο επίπεδο. Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία ή ίαση και η αντιμετώπιση επικεντρώνεται συνήθως στην ανακούφιση των συμπτωμάτων.
Το ποσοστό θνησιμότητας μεταξύ των κρουσμάτων είναι κάτω από 1–15% στην Ασία και την Ευρώπη και φτάνει έως και το 50% στην αμερικανική ήπειρο.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Στον άνθρωπο, τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως από μία έως οκτώ εβδομάδες μετά την έκθεση, ανάλογα με τον τύπο του ιού.
Τυπικά περιλαμβάνουν πυρετό, πονοκέφαλο, μυαλγίες και γαστρεντερικά συμπτώματα όπως κοιλιακό άλγος, ναυτία ή έμετο.
Πόσο συχνός είναι ο hantavirus στην Ευρώπη;
Οι λοιμώξεις από hantavirus είναι ασυνήθιστες στην Ευρώπη. Το 2023, το ECDC κατέγραψε 1.885 κρούσματα, από 2.185 το 2022.
Παγκοσμίως, ο ΠΟΥ εκτιμά ότι καταγράφονται περίπου από 10.000 έως πάνω από 100.000 λοιμώξεις ετησίως, με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση σε Ασία και Ευρώπη.
Έχουν υπάρξει άλλα ξεσπάσματα;
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά αναφερόμενα ξεσπάσματα hantavirus καταγράφηκε στην Αργεντινή την περίοδο 2018-2019.
Μεταξύ 28 Οκτωβρίου 2018 και 20 Ιανουαρίου 2019 αναφέρθηκαν συνολικά 34 επιβεβαιωμένες λοιμώξεις, μεταξύ των οποίων 11 θάνατοι, στην πόλη Epuyén, στην επαρχία Chubut.
Σε εκείνη την επιδημία, τρία συμπτωματικά άτομα συμμετείχαν σε πολυσύχναστες κοινωνικές εκδηλώσεις, από τις οποίες προέκυψε περαιτέρω μετάδοση. Αφού επιβεβαιώθηκαν 18 κρούσματα, οι υγειονομικές αρχές επέβαλαν απομόνωση στα επιβεβαιωμένα κρούσματα και αυτοπεριορισμό στις επαφές υψηλού κινδύνου.