Η σύνοδος κορυφής θα πραγματοποιηθεί στην πόλη της Πάφου, ενώ ανακοινώθηκε πως πέρα από τους εννέα ηγέτες θα συμμετέχουν η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάϊεν και ο βασιλιάς της Ιορδανίας Αμπντάλα Β'.
Στις 19 Ιουνίου 2024, ο Χασάν Νασράλα έστρεψε τα πυρά του κατά της Κύπρου. Ο τότε ηγέτης της Χεζμπολά υποστήριξε πως η μικρή χώρα της νοτιοανατολικής Μεσογείου θα βρεθεί στο στόχαστρο της οργάνωσης, εάν συνέχιζε να επιτρέπει στο Ισραήλ να χρησιμοποιεί τα αεροδρόμια και τις βάσεις που βρίσκονται στο έδαφος της.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε τηλεοπτικό του διάγγελμα και δίχως περιστροφές, ο Νασράλα υποστήριξε πως η Κύπρος έχει ταχθεί στο πλευρό του Τελ Αβίβ και πως παρέχει διευκολύνσεις στις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά της Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας.
Άμεση ήταν η αντίδραση της Λευκωσίας που έκανε λόγο για «αβάσιμους ισχυρισμούς», ενώ ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας δήλωσε ότι η Κύπρος δεν συμμετέχει σε πολεμικές συρράξεις. Ο Νίκος Χριστοδουλίδης σημείωσε πως η χώρα είναι μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος.
Περίπου τέσσερις μήνες μετά την απειλητική δήλωση Νασράλα, πολλά έχουν αλλάξει.
Στις 28 Σεπτεμβρίου, ο ηγέτης της Χεζμπολά σκοτώθηκε κατά την διάρκεια ισραηλινής επίθεσης στη Βηρυτό.
Η ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση που ξεκίνησε μετά την επίθεση που εξαπέλυσε η Χαμάς κατά αμάχων στις 7 Οκτωβρίου 2023 έχει πλέον επεκταθεί στον Λίβανο. Κατά τις επιθέσεις της Χαμάς σκοτώθηκαν 1.200 Ισραηλινοί και ακόμη 250 κρατήθηκαν όμηροι.
Η Κύπρος ετοιμάζεται να φιλοξενήσει την MED 9 και να υποδεχθεί τους εννέα ηγέτες των χώρων της Μεσογείου που είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συγκροτούν την συγκεκριμένη πρωτοβουλία.
Η σύνοδος κορυφής θα πραγματοποιηθεί στην πόλη της Πάφου, ενώ ανακοινώθηκε πως πέρα από τους εννέα ηγέτες θα συμμετέχουν η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο βασιλιάς της Ιορδανίας Αμπντάλα Β'.
Βρυξέλλες, Λευκωσία, Βηρυτός
Η συμπλήρωση ενός χρόνου από την έναρξη του πολέμου Ισραήλ-Χαμάς και η επέκταση των συγκρούσεων στον Λίβανο θα βρεθούν στην κορυφή της ατζέντας της MED 9. Η κυπριακή κυβέρνηση εκτιμά πως οι 27 δεν έχουν κατορθώσει να αποκτήσουν κοινή θέση και μέχρι στιγμής αδυνατούν να παρέμβουν ουσιαστικά με στόχο την κατάπαυση του πυρός.
Ο Κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος εκτιμά πως η συνάντηση των εννέα ηγετών μπορεί να γίνει το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.
Η κυπριακή κυβέρνηση εκτιμά πως η χώρα δεν βρίσκεται σε άμεσο κίνδυνο, όμως τον υπουργό άμυνας προβληματίζει η διάρκεια του πολέμου και η επέκταση του μετώπου.
«Η κατάσταση είναι κρίσιμη διότι έχουμε μια παρατεταμένη κρίση. Στην αρχή είχαμε τις επιχειρήσεις του Ισραήλ στη Γάζα, όμως οι συγκρούσεις επεκτάθηκαν στον Λίβανο. Πλέον, υπάρχει και εμπλοκή του Ιράν σε αυτήν τη διαμάχη και αντιλαμβάνεστε πως κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πως θα εξελιχθεί η κατάσταση. Ως εκ τούτου, η Κύπρος εξαιτίας της γεωγραφικής της θέσης διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο σε ό,τι αφορά την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας, αλλά και στην προσπάθεια για τερματισμό του πολέμου. Αισθανόμαστε την ένταση που επικρατεί στην περιοχή και βρισκόμαστε σε εγρήγορση» δήλωσε στο euronews o Βασίλης Πάλμας.
Ο φόβος ενός νέου μεταναστευτικού κύματος
Η επέκταση του πολέμου στον Λίβανο προβληματίζει την Λευκωσία, αλλά και την Αθήνα. Μια χώρα που έτσι και αλλιώς βρισκόταν στα όρια της κατάρρευσης εξαιτίας της διαφθοράς και της κατεστραμμένης οικονομίας, πλέον βυθίζεται στο χάος του πολέμου.
Έχοντας την εμπειρία της περασμένης άνοιξης, η Κύπρος έχει λόγους να ανησυχεί. Τον Απρίλιο του 2024, περίπου 25.500 αιτούντες άσυλο ανέμεναν από τις αρχές να εξετάσουν το αίτημα που είχαν υποβάλλει. Η μεγάλη αύξηση στα αιτήματα ασύλου, οφειλόταν στις δεκάδες βάρκες που ξεκινούσαν από τον Λίβανο με προορισμό τις κυπριακές ακτές. Η πλειοψηφία ήταν Σύροι πρόσφυγες. Το κέντρο πρώτης υποδοχής «Πουρνάρα» κατέστη υπερπλήρες με περίπου 1500 μετανάστες.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης δήλωσε πως «η Κύπρος βρίσκεται στα όρια της» και πως αδυνατεί να φιλοξενήσει περισσότερους αιτούντες άσυλο. Οι Βρυξέλλες ανακοίνωσαν πως χρηματοδοτούν με 60 εκατομμύρια ευρώ την κατασκευή νέου προαναχωρησιακού κέντρου.
Η κατάσταση άρχισε να βελτιώνεται τον Μάιο του 2024, μετά την επίσκεψη του Κύπριου προέδρου και της Ούρσουλας Φον Ντερ Λάιεν στη Βηρυτό. Η πρόεδρος της Κομισιόν ανακοίνωσε την παροχή οικονομικής βοήθειας στον Λίβανο ύψους ενός δισεκατομμυρίου ευρώ. Βεβαίως έγιναν δηλώσεις για την οικονομική ανάπτυξη που πρέπει να πετύχει ο Λίβανος, όμως ήταν ξεκάθαρο πως τα χρήματα δίνονται με στόχο την συγκράτηση των μεταναστευτικών ροών.
Πράγματι κατά την διάρκεια του περασμένου καλοκαιριού, οι ροές από τον Λίβανο μειώθηκαν σημαντικά. Όμως ο πόλεμος που ξεκίνησε ως μια σύγκρουση του Ισραήλ με τη Χαμάς, έχει πλέον εξαπλωθεί στον Λίβανο. Το γεγονός μπορεί σύντομα να αλλάξει τα δεδομένα εις βάρος της Κύπρου.
Ο πληθυσμός της Κύπρου δεν ξεπερνά τις 800.000, ενώ οι αιτούντες άσυλο ανέρχονται στο 6%, σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις ξεπερνούν το 7%. Η κυβέρνηση ζητεί την στήριξη των Βρυξελλών, ειδικά στην περίπτωση που σημειωθεί αύξηση των μεταναστευτικών ροών με αφετηρία τον Λίβανο.
«Πάντα έτοιμοι να βοηθήσουμε»
Η Λευκωσία θεωρεί πως η φιλοξενία της MED 9 αναβαθμίζει την διπλωματική της θέση και υπογραμμίζει τον σταθεροποιητικό ρόλο που παίζει σε μια περιοχή που μαστίζεται από πολεμικές συγκρούσεις. Άλλωστε η Κύπρος είναι μια χώρα που γνωρίζει τι σημαίνει πόλεμος και προσφυγιά, αφού 50 χρόνια μετά την τουρκική εισβολή το 37% του εδάφους της παραμένει υπό κατοχή.
Σε σχέση με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, μιλώντας στο euronews, υπογραμμίζει την ετοιμότητα της Κύπρου να βοηθήσει στην ασφαλή μεταφορά όσων Ευρωπαίων επιθυμούν να εγκαταλείψουν την περιοχή.
«Ως Κυπριακή Δημοκρατία, με την πρωτοβουλία "Αμάλθεια", είναι γνωστό ότι συμβάλαμε σε ένα πολύ μεγάλο βαθμό στην αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης στη Γάζα, αλλά και με την ενεργοποίηση του σχεδίου ΕΣΤΙΑ, την προηγούμενη Τρίτη, πετύχαμε τον επαναπατρισμό - μέχρι στιγμής - 2.000 πολιτών από 20 κράτη, μέσα από την συνεργασία επτά κρατών που χρησιμοποίησαν τις υποδομές της κυπριακής δημοκρατίας» δήλωσε στο euronews o Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης.
Τι είναι η MED 9
Η EU Med, EuroMed 9 ή MED9 είναι μια συμμαχία εννέα μεσογειακών και κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης: (Κροατία, Κύπρος, Γαλλία, Ελλάδα, Ιταλία, Μάλτα, Πορτογαλία , Σλοβενία και Ισπανία). Οι εννέα χώρες είναι κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέλη της Ευρωζώνης και όλες, εκτός από την Κύπρο, συμμετέχουν στη Ζώνη Σένγκεν.
Η Ομάδα ιδρύθηκε ανεπίσημα στις 17 Δεκεμβρίου 2013 στις Βρυξέλλες με πρωτοβουλία των Υπουργών Εξωτερικών της Κύπρου και της Ισπανίας με σκοπό τον συντονισμό σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος εντός της ΕΕ.