Η νέα κυβερνητική παράταξη της Συρίας διέκοψε τους δεσμούς με την Αλ Κάιντα και δεσμεύτηκε να σεβαστεί τις θρησκευτικές μειονότητες. Αλλά το ιστορικό τους αφήνει πολλά ανοιχτά ερωτήματα σχετικά με το μέλλον της δημοκρατίας στη Συρία μετά τον Άσαντ.
Το μέλλον της Συρίας παραμένει αβέβαιο καθώς η χώρα μεταβαίνει από το καθεστώς Άσαντ σε μια νέα, ισλαμιστική κυβέρνηση.
Η χώρα παραμένει υπό πίεση, με τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς κατά των συριακών στρατιωτικών δυνατοτήτων στο νότο και τις επιθέσεις κατά των Κούρδων στα βορειοανατολικά, που υποστηρίζονται από την Τουρκία.
Το νέο μεταβατικό εκτελεστικό όργανο υπό την ηγεσία της φατρίας των ανταρτών που ανέτρεψε τον Άσαντ - Hayʼat Tahrir al-Sham (HTS) - προσπαθεί να εδραιώσει την εξουσία του και να ενοποιήσει τη χώρα, δημιουργώντας επαφές με τις ένοπλες ομάδες στο νότο, παρουσιάζοντας τον εαυτό του, ταυτόχρονα, ως μια μετριοπαθή δύναμη;
Τα ανθρώπινα δικαιώματα και τα δικαιώματα των γυναικών εξακολουθούν να απειλούνται στη Συρία;
Η HTS διέκοψε τους δεσμούς της με την Αλ Κάιντα το 2016 και μάλιστα αυτοπροβλήθηκε ως πιθανός εταίρος στον αγώνα κατά της τρομοκρατίας, δήλωσε στο Euronews ο Σύρος πολιτικός επιστήμονας Joseph Daher.
"Υπήρξε μια σαφής εξέλιξη του κόμματος από τότε που άρχισε να κυβερνά ορισμένα μέρη της Συρίας και να εγκαθιδρύει τη διοίκησή του".
Ωστόσο, λέει ότι "οι Σύριοι δεν πρέπει να τους εμπιστεύονται. Πρόκειται για μια αυταρχική οργάνωση με ισλαμική φονταμενταλιστική ιδεολογία".
"Προσπαθούν να μοιάζουν με έναν μετριοπαθή, ορθολογικό και νόμιμο παράγοντα. Αυτό σημαίνει ότι είναι μια δημοκρατική οργάνωση; Καθόλου".
"Η ανοχή για τις μειονότητες δεν σημαίνει πολιτικά δικαιώματα
Η ομάδα υποσχέθηκε ανοχή για τις θρησκευτικές μειονότητες, αλλά "αυτό δεν σημαίνει ότι τις αποδέχεται ως ίσες", λέει ο Daher.
"Δεν έχει να κάνει με το να μπορείς να προσεύχεσαι ή όχι, αλλά με το να συμμετέχεις στη διαδικασία λήψης αποφάσεων".
"Τα δικαιώματα των γυναικών αποτελούν επίσης μια πρόκληση. Η HTS δεν δίστασε να κλείσει ΜΚΟ ή οργανώσεις που προωθούν την ισότητα των φύλων".
"Οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τους -όπως οι συλλήψεις πολιτικών αντιπάλων- καταδικάστηκαν επίσης σε διαδηλώσεις πριν από μερικούς μήνες. Αλλά πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι και το καθεστώς του Άσαντ δεν υπερασπιζόταν τα ανθρώπινα δικαιώματα".
"Όλα θα εξαρτηθούν από την ικανότητα της συριακής κοινωνίας να υπερασπιστεί τα δικαιώματά της και να οργανωθεί ως δημοκρατικό μπλοκ σε συνδικάτα κ.ο.κ.".
Τι θα συμβεί με τους Σύρους πρόσφυγες στην Ευρώπη;
Η ανατροπή της κυβέρνησης Άσαντ θα μπορούσε να αλλάξει τη μοίρα χιλιάδων Σύρων αιτούντων άσυλο στην Ευρώπη
Από τότε που ξέσπασε ο εμφύλιος πόλεμος το 2011, εκατοντάδες χιλιάδες Σύροι αναζήτησαν προστασία στην Ευρώπη και σε άλλες γειτονικές χώρες.
Μόνο η Τουρκία εκτιμάται ότι φιλοξενεί τρία εκατομμύρια Σύρους αιτούντες άσυλο, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, αλλά τα πραγματικά νούμερα μπορεί να είναι πολύ υψηλότερα
Στην ΕΕ, οι Σύροι ήταν η μεγαλύτερη ομάδα που θα λάμβανε καθεστώς προστασίας το 2023 (32%), αριθμώντας περίπου 130.000 άτομα.
Οι Σύροι και οι κάτοικοι της Βενεζουέλας ήταν η ομάδα με το υψηλότερο ποσοστό αναγνώρισης μετά από αίτηση, πάνω από 90%.
Τα μέλη της ΕΕ ενέκριναν 51.250 αιτήσεις Σύρων πολιτών πέρυσι, το ήμισυ του αριθμού που επιτεύχθηκε με την κορύφωση του 2018 (103.365). Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι ο αριθμός μειώνεται από τότε.
Το 2023, η Γερμανία ενέκρινε τις περισσότερες αιτήσεις (16.230), ακολουθούμενη από τη Γαλλία (13.605), την Ιταλία (11.315), την Αυστρία (3.645) και τις Κάτω Χώρες (1.660).
Εντός του μπλοκ, η Γερμανία φιλοξενεί τον μεγαλύτερο συριακό πληθυσμό, με περισσότερους από 1,2 εκατομμύρια ανθρώπους. Αλλά το τέλος της "τυραννίας του Άσαντ", όπως την αποκάλεσε το Βερολίνο, ώθησε τη Γερμανία να παγώσει σχεδόν 50.000 αιτήσεις ασύλου.
Η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιταλία, το Βέλγιο, η Νορβηγία, η Δανία και η Σουηδία ανακοίνωσαν παρόμοια μέτρα. Η Αυστρία - η οποία φιλοξενεί περίπου 95.000 Σύρους πρόσφυγες, προχώρησε ακόμη περισσότερο, δηλώνοντας την προετοιμασία σχεδίων απέλασης.
Οι Σύροι "δεν πρέπει να αναγκαστούν να επιστρέψουν πίσω
"Η Συρία δεν είναι μια ασφαλής χώρα ακόμη και αν φύγει ο Άσαντ" λέει ο Ντάχερ.
"Οι Σύροι πρόσφυγες θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα να μείνουν ή να επιστρέψουν πίσω αν το επιθυμούν. Αλλά δεν θα πρέπει να τους πιέζουν".
"Η κατάσταση στη χώρα είναι πολύ άσχημη: το 90% του πληθυσμού ζει σε συνθήκες φτώχειας. Υπάρχει μαζική καταστροφή των υποδομών, πολύ εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό έχει εγκαταλείψει τη χώρα και οι συγκοινωνιακές συνδέσεις είναι πολύ κακές".
"Ο γεωργικός τομέας έχει υποστεί μεγάλη καταστροφή και οι μισθοί είναι πολύ χαμηλοί. Και ακόμη και αν οι άνθρωποι επιστρέψουν, δεν ξέρουμε αν τα σπίτια τους έχουν καταστραφεί ή όχι".
"Η Συρία θα εξακολουθήσει να χρειάζεται διεθνή και ανθρωπιστική βοήθεια για την ανάπτυξή της τα επόμενα χρόνια. Η επόμενη κυβέρνηση δεν πρέπει να επαναλάβει τα λάθη της προηγούμενης, επιλέγοντας μια ανάπτυξη που ωφελεί μόνο μια μικρή μειοψηφία αντί για την πλειοψηφία των Σύρων".
"Υπάρχει ακόμη πολλή αβεβαιότητα τώρα, αλλά και ελπίδα για ανοικοδόμηση".