ΕΕ και οι χώρες της Λατινικής Αμερικής υπέγραψαν επισήμως την πολυαναμενόμενη συμφωνία, μετά από διαπραγματεύσεις 25 ετών, το Σάββατο σε τελετή στην Παραγουάη
Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε το Σάββατο την επιλογή του "δίκαιου εμπορίου έναντι των δασμών", καθώς η ΕΕ υπέγραψε την σημαντική εμπορική συμφωνία με τις χώρες Mercosur της Νότιας Αμερικής, μετά από διαπραγματεύσεις 25 ετών.
"Επιλέγουμε το δίκαιο εμπόριο έναντι των δασμών, επιλέγουμε μια παραγωγική μακροπρόθεσμη εταιρική σχέση έναντι της απομόνωσης", δήλωσε η Ούρσουλα ΦΟν ντερ Λάιεν κατά την τελετή στην Ασουνσιόν της Παραγουάης.
Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα δήλωσε ότι η συμφωνία στέλνει "ένα μήνυμα υπεράσπισης του ελεύθερου εμπορίου, που βασίζεται σε κανόνες, της πολυμέρειας και του διεθνούς δικαίου ως βάση για τις σχέσεις μεταξύ χωρών και περιοχών".
Είπε ότι έρχεται σε αντίθεση με "τη χρήση του εμπορίου ως γεωπολιτικού όπλου".
Η συμφωνία Mercosur στοχεύει στη δημιουργία ζώνης ελεύθερου εμπορίου με περίπου 700 εκατομμύρια καταναλωτές, καταργώντας σταδιακά περίπου το 90% των δασμών σε όλους τους τομείς της βιομηχανίας, των υπηρεσιών και της γεωργίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι οι εταιρείες της ΕΕ θα εξοικονομούσαν περισσότερα από 4 δισ. ευρώ ετησίως από τελωνειακούς δασμούς. Οι χώρες της Mercosur έχουν επίσης δεσμευτεί να ανοίξουν τις αγορές δημόσιων προμηθειών τους στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις με τους ίδιους όρους που ισχύουν για τους εγχώριους ανταγωνιστές.
Η συμφωνία προβλέπει την αναγνώριση 344 "γεωγραφικών ενδείξεων", που προστατεύουν τα ευρωπαϊκά προϊόντα από απομιμήσεις, και έχει επίσης ως στόχο να εξασφαλίσει τον εφοδιασμό με κρίσιμα ορυκτά, μειώνοντας την εξάρτηση της ΕΕ από την Κίνα.
Η συμφωνία έχει προκαλέσει νέες διαιρέσεις στο εσωτερικό του μπλοκ.
Οι υποστηρικτές -με επικεφαλής τη Γερμανία και την Ισπανία- υποστηρίζουν ότι η ΕΕ χρειάζεται νέους εμπορικούς δεσμούς, καθώς οι ΗΠΑ κλείνουν την αγορά τους και η Κίνα ακολουθεί μια ολοένα και πιο επιθετική εμπορική πολιτική. Οι επικριτές, με επικεφαλής τη Γαλλία, λένε ότι η συμφωνία απειλεί τους ευρωπαίους αγρότες, καθώς τους εκθέτει στον αθέμιτο ανταγωνισμό από τις εισαγωγές της Λατινικής Αμερικής.
Η μπάλα στο γήπεδο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Το Παρίσι απέτυχε τελικά να συγκεντρώσει μια μειοψηφία βέτο για να σταματήσει την υπογραφή της συμφωνίας, χάνοντας την τελευταία στιγμή την αποφασιστική υποστήριξη της Ιταλίας. Η Ρώμη υποστήριξε τη συμφωνία αφού εξασφάλισε χρηματοδότηση για τους αγρότες της από το 2028 και εξαίρεση από τον συνοριακό φόρο άνθρακα της ΕΕ στα λιπάσματα.
Παρά την αντίθεσή της στη συμφωνία, η Γαλλία εξασφάλισε ρήτρα διασφάλισης που επιτρέπει την επαναφορά δασμών εάν οι εισαγωγές από τη Mercosur αυξηθούν κατά περισσότερο από 5% σε ευαίσθητους τομείς.
Η συμφωνία περιορίζει επίσης την αφορολόγητη πρόσβαση σε βασικά γεωργικά προϊόντα. Οι ετήσιες εισαγωγές βοείου κρέατος θα περιοριστούν σε 99.000 τόνους με μειωμένο δασμό 7,5%, που αντιστοιχεί στο 1,5% της παραγωγής της ΕΕ. Οι εισαγωγές πουλερικών θα περιοριστούν σε 180.000 τόνους ετησίως, που αντιστοιχεί στο 1,3% της παραγωγής της ΕΕ.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, οι εξαγωγές της ΕΕ προς τις χώρες της Mercosur αναμένεται να αυξηθούν κατά 39% (48,7 δισ. ευρώ) έως το 2040, ενώ οι εισαγωγές από τη Λατινική Αμερική θα αυξηθούν κατά 16,9% (8,9 δισ. ευρώ).
Ωστόσο, όπως έγραψε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν στο Χ την περασμένη εβδομάδα, "η υπογραφή της συμφωνίας δεν σηματοδοτεί το τέλος της ιστορίας".
Με την υπογραφή της συμφωνίας τώρα, η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Η επικύρωση απαιτεί τη συγκατάθεση των ευρωβουλευτών, οι οποίοι παραμένουν διχασμένοι.
Η συμφωνία ΕΕ - Mercosur θα τεθεί σε δοκιμασία ήδη την επόμενη εβδομάδα, όταν οι ευρωβουλευτές θα κληθούν να εγκρίνουν ψήφισμα που ζητά να προσβληθεί η συμφωνία ενώπιον του ανώτατου δικαστηρίου της ΕΕ.