Οι Ευρωπαίοι ηγέτες διαμηνύουν ότι θα απαντήσουν συντονισμένα στις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή νέων δασμών σε ευρωπαϊκά προϊόντα, οι οποίες συνδέονται με τις πιέσεις προς τη Δανία για την πώληση της Γροιλανδίας
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες δεσμεύτηκαν να δώσουν ενιαία απάντηση, αφού ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, απείλησε με την επιβολή νέων δασμών έως ότου η Δανία συμφωνήσει να πουλήσει τη Γροιλανδία. Πρόκειται για μια άνευ προηγουμένου κλιμάκωση, η οποία θα μπορούσε να πυροδοτήσει νέο εμπορικό πόλεμο και να κλονίσει τη διατλαντική συμμαχία.
Από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έως τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, οι ηγέτες της ΕΕ δήλωσαν ότι θα παραμείνουν «ενωμένοι, συντονισμένοι και προσηλωμένοι» στην προάσπιση της ευρωπαϊκής κυριαρχίας. Οι δηλώσεις αυτές ακολούθησαν την ανακοίνωση της κυβέρνησης Τραμπ ότι από την 1η Φεβρουαρίου θα επιβληθούν πρόσθετοι δασμοί 10% σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες.
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το Σάββατο, ο Τραμπ ανέφερε ότι όλα τα προϊόντα που προέρχονται από τη Δανία, τη Σουηδία, τη Νορβηγία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, τις Κάτω Χώρες, τη Φινλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο θα υπόκεινται σε πρόσθετο δασμό 10%, ο οποίος ενδέχεται να αυξηθεί στο 25% έως τον Ιούνιο. Οι δασμοί αυτοί, σύμφωνα με τον ίδιο, θα παραμείνουν σε ισχύ έως ότου «επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη και ολοκληρωτική αγορά της Γροιλανδίας».
Η Γροιλανδία αποτελεί ημιαυτόνομο έδαφος του Βασιλείου της Δανίας. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, οι ίδιες χώρες ανακοίνωσαν την ανάπτυξη κοινής αποστολής στο νησί, γεγονός που προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Λευκού Οίκου και οδήγησε στην επιβολή των νέων δασμών.
Το περασμένο καλοκαίρι, η ΕΕ και οι ΗΠΑ υπέγραψαν συμφωνία που αύξησε τους δασμούς στα ευρωπαϊκά προϊόντα στο 15%, ενώ παράλληλα μηδένισε τους δασμούς στα αμερικανικά βιομηχανικά προϊόντα. Τότε, οι Βρυξέλλες είχαν δηλώσει ότι οι σημαντικές παραχωρήσεις της ΕΕ προς την Ουάσινγκτον αποτελούσαν το τίμημα για τη διατήρηση της αμερικανικής εμπλοκής στην Ουκρανία και για τη διεθνή σταθερότητα.
Παρότι δεν είναι ακόμη σαφές πώς θα συνδυαστούν οι νέοι δασμοί με τους υφιστάμενους, η απειλή περαιτέρω μέτρων εντείνει τον κίνδυνο ενός νέου εμπορικού πολέμου μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, δήλωσε ότι θα συντονίσει τις αντιδράσεις των Ευρωπαίων ηγετών. Στο ίδιο πνεύμα, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προειδοποίησε ότι «οι δασμοί θα υπονομεύσουν τις διατλαντικές σχέσεις και θα οδηγήσουν σε ένα επικίνδυνο καθοδικό σπιράλ», προσθέτοντας ότι η Ευρώπη θα παραμείνει ενωμένη και προσηλωμένη στη διασφάλιση της κυριαρχίας της.
Παρότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα για την εμπορική πολιτική των 27 κρατών-μελών, ο Λευκός Οίκος θα μπορούσε να στοχεύσει μεμονωμένες χώρες, επιβάλλοντας δασμούς σε συγκεκριμένα προϊόντα και βιομηχανικούς κλάδους.
«Απαράδεκτες» οι απειλές, λένε οι Ευρωπαίοι ηγέτες
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει εντείνει τις τελευταίες εβδομάδες τη ρητορική της γύρω από τη Γροιλανδία, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή θα πρέπει να περιέλθει στον έλεγχο των ΗΠΑ για λόγους εθνικής ασφάλειας, «με τον εύκολο ή τον δύσκολο τρόπο». Παράλληλα, απέρριψε τους ισχυρισμούς ότι η Δανία, με τη στήριξη των Ευρωπαίων συμμάχων της, είναι σε θέση να διασφαλίσει την ασφάλεια της περιοχής και της Αρκτικής.
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, Δανοί αξιωματούχοι είχαν συνομιλίες με Αμερικανούς ομολόγους τους, απαντώντας στους ισχυρισμούς περί ελεύθερης παρουσίας ρωσικών και κινεζικών πολεμικών πλοίων στη Γροιλανδία. Σύμφωνα με τις δανικές μυστικές υπηρεσίες, δεν έχει καταγραφεί παρουσία κινεζικού πλοίου στην περιοχή εδώ και μία δεκαετία.
Σε ένδειξη στήριξης προς τη Δανία, ομάδα ευρωπαϊκών χωρών συμμετείχε σε αποστολή εξερεύνησης στη Γροιλανδία οι ίδιες χώρες που πλέον βρίσκονται στο στόχαστρο των αμερικανικών δασμών.
Ο Δανός υπουργός Εξωτερικών, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, δήλωσε «έκπληκτος» από την αντίδραση του Λευκού Οίκου, υπογραμμίζοντας ότι στόχος της ευρωπαϊκής αποστολής είναι ακριβώς η ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική, όπως ζητούν και οι ΗΠΑ.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ξεκαθάρισε ότι η ΕΕ δεν πρόκειται να υποκύψει σε πιέσεις. «Καμία απειλή ή εκφοβισμός δεν θα μας επηρεάσει ούτε στην Ουκρανία, ούτε στη Γροιλανδία, ούτε οπουδήποτε αλλού στον κόσμο», έγραψε σε ανάρτησή του στο Χ. Πρόσθεσε ότι οι δασμολογικές απειλές είναι «απαράδεκτες» και ότι η Ευρώπη θα απαντήσει ενωμένα και συντονισμένα, εφόσον επιβεβαιωθούν.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρωθυπουργός της Σουηδίας, Ουλφ Κρίστερσον, δήλωσε ότι η χώρα του «δεν θα επιτρέψει να εκβιαστεί», σε μία από τις αυστηρότερες τοποθετήσεις μέχρι σήμερα.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ζητά την ενεργοποίηση του «εμπορικού μπαζούκα»
Η κρίση αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο τη στρατηγική κατευνασμού της ΕΕ απέναντι στον Τραμπ και ενισχύει τις φωνές που ζητούν την ενεργοποίηση του λεγόμενου «εμπορικού μπαζούκα», δηλαδή του μηχανισμού κατά του εξαναγκασμού.
Το εργαλείο αυτό, που εγκρίθηκε το 2023 για την αντιμετώπιση πολιτικού εκβιασμού μέσω του εμπορίου, επιτρέπει στην ΕΕ να περιορίζει τη συμμετοχή τρίτων χωρών σε δημόσιους διαγωνισμούς, να αναστέλλει εμπορικές άδειες και να αποκλείει την πρόσβαση στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά.
Ο Γερμανός ευρωβουλευτής και πρόεδρος της Επιτροπής Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μπέρντ Λάνγκε, δήλωσε ότι «δεν μπορούμε να συνεχίσουμε ως συνήθως», κατηγορώντας τον Τραμπ ότι χρησιμοποιεί το εμπόριο ως εργαλείο πολιτικού εκβιασμού απέναντι στους Ευρωπαίους συμμάχους. Ζήτησε, μάλιστα, την αναστολή της μείωσης των δασμών στα αμερικανικά προϊόντα και την άμεση ενεργοποίηση του μηχανισμού κατά του εξαναγκασμού, τονίζοντας ότι «έχει ξεπεραστεί μια νέα κόκκινη γραμμή».
Τέλος, ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Μάνφρεντ Βέμπερ, κάλεσε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να παγώσει τη συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ. «Υπό το φως των απειλών του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία, η έγκριση της συμφωνίας δεν είναι δυνατή σε αυτό το στάδιο. Οι μηδενικοί δασμοί στα αμερικανικά προϊόντα πρέπει να ανασταλούν», δήλωσε.