Η πράσινη επανάσταση έρχεται στη βαριά βιομηχανία. Η SSAB, η κορυφαία χαλυβουργία της Σουηδίας, σύντομα θα παράγει χάλυβα χωρίς CO₂. Το νέο συμπαγές ηλεκτρικό χαλυβουργείο υποστηρίζεται από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης της ΕΕ και αναμένεται να παράγει πράσινο χάλυβα μέχρι το τέλος του 2029.
Οι υψικάμινοι της Λουλέα, στη βορειοανατολική Σουηδία, αποχαιρετούν τα ορυκτά καύσιμα. Η SSAB , η κορυφαία χαλυβουργία της χώρας, αναδιαμορφώνει το μοντέλο παραγωγής της για να παράγει φιλικό προς το περιβάλλον, τον λεγόμενο «πράσινο χάλυβα» απαλλαγμένο από ορυκτά καύσιμα.
Η παραγωγή χάλυβα είναι εξαιρετικά ρυπογόνα και η πρόκληση είναι κολοσσιαία τόσο από οικονομικής όσο και από τεχνολογικής άποψης. Σύμφωνα με τον Jonas Lövgren, επικεφαλής του τμήματος παραγωγής και επεξεργασίας της SSAB, «Σήμερα στην SSAB στη Λουλέα, έχουμε μια παραγωγή χάλυβα σε υψικάμινο. Όταν κατασκευάζουμε αυτό το νέο εργοστάσιο στη Λουλέα, θα αφαιρέσουμε όλο αυτόν τον άνθρακα και θα χρησιμοποιήσουμε ηλεκτρική ενέργεια χωρίς ορυκτά καύσιμα για να λιώσουμε αυτά τα απορρίμματα που εισέρχονται στο εργοστάσιο. Θα μειώσουμε τη συνολική ποσότητα CO2 που εκπέμπεται στην ατμόσφαιρα κατά 7% στη Σουηδία».
Ουδετερότητα άνθρακα: Η Σουηδία, ένας κορυφαίος μαθητής
Παραδοσιακά, στην παραγωγή χάλυβα, η κύρια πηγή εκπομπών CO₂ προέρχεται από τον άνθρακα και το κωκ, κατά την αφαίρεση οξυγόνου από το σιδηρομετάλλευμα. Το χαλυβουργείο σχεδιάζει να καταργήσει σταδιακά την τρέχουσα παραγωγή με καύση άνθρακα, καθώς και τις υψικάμινους στη Λουλέα, αντικαθιστώντας τες με ένα συμπαγές ηλεκτρικό χαλυβουργείο που χρησιμοποιεί ηλεκτρικό κλίβανο τόξου.
Η απόφαση για την κατασκευή του νέου εργοστασίου ελήφθη το 2023 και αναμένεται να παράγει πράσινο χάλυβα έως το 2030. Στόχος που συνάδει με τον στόχο της επίτευξης ουδετερότητας άνθρακα στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2050.
Σύμφωνα με την Tillväxtverket, τον Σουηδικό Οργανισμό Οικονομικής και Περιφερειακής Ανάπτυξης, ο οποίος διαχειρίζεται, μεταξύ άλλων, την υποστήριξη του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης, η Σουηδία αποτελεί παράδειγμα πρασίνου της βαριάς βιομηχανίας της Ευρώπης. Η Kristin Hedstöm, Διευθύντρια Προγράμματος στην Tillväxtverket, λέει: «Η πράσινη μετάβαση στη Σουηδία συμβαίνει με πολλούς, πολλούς τρόπους και έχουμε μειώσει τις εκπομπές CO2 κατά σχεδόν 30% από το 2010. Έτσι, ο σουηδικός στόχος που έχει συμφωνηθεί στο Κοινοβούλιο είναι να είναι η Σουηδία ουδέτερη ως προς τον άνθρακα έως το 2045, δηλαδή πέντε χρόνια νωρίτερα από την ΕΕ».
Στην SSAB, αυτή η μετάβαση σε χάλυβα χωρίς ορυκτά καύσιμα έχει εκτιμηθεί σε 4,5 δισεκατομμύρια ευρώ, τα περισσότερα από τα οποία προέρχονται από ίδια κεφάλαια. Το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης της Ευρωπαϊκής Ένωσης το υποστηρίζει με 71 εκατομμύρια ευρώ, μέρος των οποίων χρησιμοποιείται για την εκπαίδευση του προσωπικού.
Πιο βιώσιμη και αποτελεσματική παραγωγή, διαφυλάσσοντας το εργατικό δυναμικό
Το χαλυβουργείο παράγει περίπου 6.500 τόνους χάλυβα την ημέρα, το ισοδύναμο ενός Πύργου του Άιφελ. Το 2029, το νέο συμπαγές ηλεκτρικό χαλυβουργείο θα παράγει περισσότερο χάλυβα χωρίς τη χρήση ορυκτής ενέργειας. Μια τεχνολογική πρόκληση που συμβαδίζει με μια στρατηγική: την εκπαίδευση του εργατικού δυναμικού σε νέες δεξιότητες. «Από σήμερα και μέχρι να θέσουμε σε λειτουργία το νέο εργοστάσιο, όλοι αυτοί οι 1.100 άνθρωποι πρέπει με κάποιο τρόπο να εκπαιδευτούν. Έτσι, πρώτα απ 'όλα, ξεκινήσαμε με ηλεκτρολόγους», σχολιάζει ο Jonas Lövgren.
Η Victoria Blom ήταν μηχανολόγος στα χαλυβουργεία, αλλά πριν από ενάμιση χρόνο υπέβαλε αίτηση για ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης ηλεκτρολόγων στην Ακαδημία SSAB και ήταν μία από τους δέκα που επιλέχθηκαν από εξήντα υποψηφίους. Η εκπαίδευση διήρκεσε επτά μήνες, με θεωρητικά και πρακτικά μαθήματα. Πριν από την εκπαίδευση, δεν είχε καμία γνώση του ηλεκτρισμού. Λέει ότι τώρα αγαπά τη δουλειά της: «Χρησιμοποιείς και το σώμα και το μυαλό, καθώς η επίλυση προβλημάτων ξεκινά με την ανάγνωση των σχεδίων, πριν βγεις να μετρήσεις, να ελέγξεις και να παρατηρήσεις με τα ίδια σου τα μάτια».
Το σουηδικό χαλυβουργείο είναι ένα από τα πρώτα στην Ευρώπη που ανέπτυξε χάλυβα χωρίς ορυκτά καύσιμα.