Ο επίτροπος Άμυνας της ΕΕ στο Euronews: οι ΗΠΑ είναι αναντικατάστατες στην ασφάλεια. «Με IRIS² θα είναι καλύτερο από το Starlink», όμως η ΕΕ δεν είναι ακόμη εκεί.
Το Πρόγραμμα Κυβερνητικών Δορυφορικών Επικοινωνιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (GOVSATCOM) αποτελεί ένα πολυαναμενόμενο τμήμα μιας ευρύτερης στρατηγικής της ΕΕ και το πρώτο βήμα στη δορυφορική συνδεσιμότητα, δήλωσε στο Euronews ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Άμυνα και το Διάστημα, Άντριους Κουμπίλιους.
Σημείωσε ότι, ρεαλιστικά, το IRIS² (Infrastructure for Resilience, Interconnectivity and Security by Satellite), το πιο φιλόδοξο εγχείρημα της ΕΕ, ένας πολυτροχιακός αστερισμός 290 δορυφόρων, θα είναι επιχειρησιακό μόλις «περί το 2029».
«Για να μη δημιουργηθεί κενό για αρκετά χρόνια, ιδίως όταν οι γεωπολιτικές προκλήσεις και απειλές έρχονται από πολλές πλευρές, χρειαζόμαστε οπωσδήποτε να αναπτύξουμε προδρομικές δυνατότητες για ασφαλείς δορυφορικές επικοινωνίες, και αυτό ακριβώς κάναμε με το GOVSATCOM», είπε την Τετάρτη στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Διαστήματος στις Βρυξέλλες.
Ο Κουμπίλιους υπογράμμισε ότι η ΕΕ οφείλει να έχει μια «πολύ ορθολογική» προσέγγιση ως προς την εξάρτησή της από τις ΗΠΑ για την άμυνα και την ασφάλειά της, τόσο στη Γη όσο και στο Διάστημα.
«Οι ΗΠΑ (πρόσφατα) ανακοίνωσαν τη στρατηγική τους εθνικής άμυνας, η οποία μιλάει πολύ καθαρά: προτεραιότητα θα είναι ο Ινδο-Ειρηνικός και το Δυτικό Ημισφαίριο», είπε, προσθέτοντας ότι η Ουάσιγκτον πιθανότατα «θα ζητήσει από τους Ευρωπαίους να αναλάβουν περισσότερη ευθύνη» για την άμυνα της Ένωσης, ώστε «να μειώσει την παρουσία της εδώ για να είναι πολύ ισχυρότερη σε εκείνες τις περιοχές προτεραιότητας».
«Πρέπει να αναπτύξουμε τις δικές μας δυνατότητες»
Σύμφωνα με τον Κουμπίλιους, το μεγαλύτερο ζήτημα και η μεγαλύτερη πρόκληση όσον αφορά την εξάρτηση από τρίτους είναι οι λεγόμενες «στρατηγικές δυνατότητες υποστήριξης», που σε μεγάλο βαθμό παρέχονται από τις ΗΠΑ.
«Είμαστε αρκετά βαριά εξαρτημένοι, πρωτίστως από διαστημικές υπηρεσίες, αλλά και από αυτό που θα λέγαμε υλικές υπηρεσίες, όπως ο ανεφοδιασμός εν πτήσει, για παράδειγμα, ή οι δυνατότητες βαριάς αερομεταφοράς και ούτω καθεξής.»
Κατά συνέπεια, το να παρέχει η ίδια η Ένωση αυτές τις δυνατότητες έχει υψίστη σημασία και επείγει.
«Όταν αποκτήσουμε το IRIS², θα είναι καλύτερο από το Starlink», είπε ο Κουμπίλιους, αναφερόμενος στον προηγμένο δορυφορικό αστερισμό της SpaceX του Ίλον Μασκ. Ωστόσο, παραδέχθηκε ότι προς το παρόν η ΕΕ δεν έχει φτάσει εκεί.
«Πρέπει να αναπτύξουμε δυνατότητες, ώστε να διασφαλίσουμε ότι δεν θα μείνουμε εντελώς χωρίς δυνατότητες», είπε ο επίτροπος.
«Γι’ αυτό το GOVSATCOM είναι το πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Βεβαίως, η ποιότητα της υπηρεσίας, ή ας πούμε ο όγκος της υπηρεσίας, είναι χαμηλότερος από αυτόν που θα έχουμε με το IRIS², αλλά κινούμαστε προς τη σωστή κατεύθυνση.»
Οι «στρατοί μπονσάι» της ΕΕ
Ο Κουμπίλιους τόνισε ότι η ΕΕ, επί του παρόντος, δεν μπορεί να υποκαταστήσει τις ΗΠΑ σε διάφορους τομείς που άπτονται της άμυνας, από την πυρηνική ομπρέλα μέχρι την παρουσία χερσαίων δυνάμεων, εάν η Ουάσιγκτον αποσύρει στρατεύματα.
Οι ΗΠΑ έχουν έως και 100.000 στρατιώτες ανεπτυγμένους στην Ευρώπη, είπε ο Κουμπίλιους, επιμένοντας ότι διαδραματίζουν «πολύ κρίσιμο ρόλο» και μπορούν να μετακινηθούν ταχύτατα σε όλη την Ευρώπη.
«Είναι αυτό που οι ειδικοί αποκαλούν ραχοκοκαλιά της στρατιωτικής ισχύος στην Ευρώπη. Το ερώτημα είναι πώς θα αντικαταστήσουμε αυτή τη δυνατότητα.»
Η ΕΕ, αντιθέτως, διαθέτει 27 ξεχωριστούς στρατούς, είπε ο Κουμπίλιους, υπενθυμίζοντας ότι ο πρώην ύπατος εκπρόσωπος της ΕΕ, Ζοζέπ Μπορέλ, είχε χαρακτηρίσει ορισμένους από αυτούς «στρατούς μπονσάι»: «πολύ ωραίοι, πολύ δαπανηροί, αλλά μικροί».
Αναρωτήθηκε αν η Ένωση μπορεί να αντικαταστήσει τα αμερικανικά στρατεύματα, «που είναι πραγματικά εκπαιδευμένα ως ένας μόνιμος και συνεκτικός στρατός, με έναν συνδυασμό 27;», προσθέτοντας ότι υπάρχει αμφιβολία αν ένας ευρωπαϊκός στρατός θα είχε το ίδιο αποτέλεσμα.
Ο Κουμπίλιους επισήμανε επίσης ότι αυτά τα στρατεύματα θα πρέπει να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τη Ρωσία, την οποία χαρακτήρισε «τη μεγαλύτερη απειλή με συμβατικούς όρους για την ευρωπαϊκή ασφάλεια».
«Αν (η Ρωσία) ξεκινήσει επιθετικές ενέργειες κατά κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα έρθει με στρατιωτική δύναμη δοκιμασμένη στη μάχη», είπε, εξηγώντας ότι από ευρωπαϊκής πλευράς «δεν έχουμε τέτοια εμπειρία».
«Από τη δική μας πλευρά, μπορούμε να πούμε ότι μόνο οι Ουκρανοί έχουν τέτοια εμπειρία. Γι’ αυτό, για εμάς, το ερώτημα δεν είναι μόνο πώς θα οικοδομήσουμε ικανότητες, πώς θα δαπανήσουμε περισσότερα χρήματα για την άμυνα ως Ευρωπαίοι, αλλά και πώς θα εντάξουμε τις ουκρανικές, δοκιμασμένες στη μάχη, δυνατότητες με τις δικές μας.»