Ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα στην Τσεχία προσφέρει ψυχοκοινωνική υποστήριξη στις μητέρες. Το πρώτο βήμα είναι ένα απλό ερωτηματολόγιο, το οποίο οι νοσοκόμες τους δίνουν μία ή δύο ημέρες μετά τον τοκετό. Όσες το επιθυμούν, έχουν στη διάθεσή τους δωρεάν επαγγελματική υποστήριξη
Στο μαιευτήριο του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Thomayer στην Πράγα, η ψυχολογική κατάσταση των μητέρων παρακολουθείται εδώ και έξι χρόνια. Μέχρι στιγμής, περισσότερες από 23.000 γυναίκες έχουν συμπληρώσει το ερωτηματολόγιο του ευρωπαϊκού προγράμματος «Πρώιμη βοήθεια για οικογένειες που διατρέχουν ψυχοκοινωνικό κίνδυνο» και το 18% έχει δεχτεί ψυχολογική παρακολούθηση ή κοινωνική υποστήριξη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Στο τέλος του εντύπου τους ζητείται να απαντήσουν εάν επιθυμούν υποστήριξη. Εάν απαντήσουν θετικά, μπορούν να βασιστούν στη βοήθεια επαγγελματιών, η οποία ξεκινά από τέσσερις συνεδρίες και μπορεί να διαρκέσει έως και ένα έτος παρακολούθησης.
Η Lenka Cejpková, επικεφαλής νοσηλευτικού προσωπικού στο μαιευτήριο του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Thomayer στην Πράγα, εξηγεί ότι «Σε κάθε μητέρα δίνεται ένα ερωτηματολόγιο με δώδεκα ερωτήσεις, το οποίο μας επιτρέπει να αξιολογήσουμε την ψυχική της υγεία. Τρία λεπτά μετά την αποστολή του, λαμβάνετε μια αξιολόγηση μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Λαμβάνετε επίσης σχόλια, τους αριθμούς τηλεφώνων και τις διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ψυχολόγων ή ψυχιάτρων».
Η Lucie Vostrovská, που γέννησε πρόσφατα, μπορεί να πάρει εξιτήριο σήμερα, αλλά πριν από αυτό η μαία της έδωσε ένα ερωτηματολόγιο με μια σειρά ερωτήσεων. Οι ερωτήσεις αφορούν «πώς νιώθω, ποια είναι τα συναισθήματά μου μετά τον τοκετό, πώς ένιωσα κατά τη διάρκεια του τοκετού και αν νιώθω καλά τώρα ή αν έχω κάποιο πρόβλημα και χρειάζομαι συμβουλές ή κάποια βοήθεια. Τώρα ξέρω ότι αν έχω κάποιο πρόβλημα, μπορώ να το πω σε κάποιον. Το πρόβλημα μπορεί να αφορά εμένα, το μωρό ή την ψυχική μας υγεία», εξηγεί.
Το tablet προσφέρεται σε όλες τις γυναίκες του ορόφου. Τριάντα επτά νοσοκομεία με μαιευτικές υπηρεσίες στην Τσεχική Δημοκρατία έχουν συμμετάσχει στο πρόγραμμα. Σε 15 από αυτά, όπως στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Thomayer, η παρέμβαση των συντονιστών ψυχικής υγείας ή των κοινωνικών λειτουργών μπορεί να είναι πρόσωπο με πρόσωπο. Ο συνολικός προϋπολογισμός για το πρόγραμμα αυτό ανέρχεται σε 97.301 ευρώ και έχει χρηματοδοτηθεί εξ ολοκλήρου από το πρόγραμμα «Employment Plus» της πολιτικής συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μεταγεννητική υποστήριξη, προσαρμοσμένη στις μητέρες
Η ιδέα γεννήθηκε στο NUDZ/NIMH, το Εθνικό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας στο Klecany. Οι γυναίκες που επιθυμούν να λάβουν παρακολούθηση έχουν δικαίωμα σε τέσσερις δωρεάν συμβουλευτικές συνεδρίες με επαγγελματίες όπως η Adéla Janovska, που είναι ψυχοκοινωνική συντονίστρια. Η υποστήριξη παρέχεται συνήθως μέσω τηλεφώνου, σε ώρα που είναι βολική για τη μητέρα. Η διάρκεια της συμβουλευτικής συνεδρίας ποικίλλει.
Η Adéla Janovska σχολιάζει: «Συνήθως αφορά το θηλασμό, τον τοκετό. Επίσης, τυχόν οικονομικά προβλήματα που μπορεί να έχουν. Ο τρόπος ζωής τους έχει αλλάξει και μπορεί να αντιμετωπίζουν δυσκολίες τώρα, μετά τον τοκετό». Προσθέτει ότι έχουν υπάρξει και περιπτώσεις «γυναικών που επικοινώνησαν μετά τον τοκετό και είχαν υποστεί από ενδοοικογενειακή βία».
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι συντονιστές μπορεί να παραπέμψουν την γυναίκα σε άλλους επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή όπου ζει, ιδίως εάν η παρακολούθηση πρέπει να συνεχιστεί. Οι συμβουλευτικές υπηρεσίες είναι διαθέσιμες μέχρι το τέλος του πρώτου έτους ζωής του μωρού.
Σύμφωνα με την Adéla Janovska, «Από τις κλήσεις που έχω χειριστεί προσωπικά, πιστεύω ότι οι μητέρες μπορεί να νιώθουν πολύ αμήχανες και δεν είναι πολύ ενημερωμένες για το πώς μπορεί να είναι η περίοδος μετά τον τοκετό. Δεν ξέρουν ότι είναι εξαντλητική, ότι μπορεί να έχουν μέρες που δεν μπορούν να σταματήσουν να κλαίνε, αλλά και μέρες που νιώθουν ευτυχισμένες, ότι είναι μια διαρκής εναλλαγή συναισθημάτων και διαθέσεων και ότι αυτό είναι φυσιολογικό. Θα έλεγα επίσης ότι υπάρχει μεγάλη κοινωνική πίεση για το πόσο ρομαντική και όμορφη πρέπει να είναι όλη αυτή η περίοδος, αλλά τις περισσότερες φορές δεν είναι. Μπορεί να είναι πολύ όμορφη, αλλά μπορεί επίσης να είναι πολύ δύσκολη και εξαντλητική, ανάλογα με διάφορους παράγοντες, όπως η έλλειψη ύπνου ή η έλλειψη οικογενειακής υποστήριξης που μπορεί να χρειάζονται».
Η Natália μπόρεσε να επωφεληθεί από αυτή την δωρεάν υπηρεσία. «Δεν αισθανόμουν καλά αμέσως μετά τον τοκετό και ένιωθα ότι δεν μπορούσα να τα βγάλω πέρα με όλα. Γι' αυτό συμπλήρωσα το ερωτηματολόγιο, ήταν η σωτηρία μου. Δεν βλέπω κανένα λόγο για τον οποίο κάποιος να ντρέπεται ή να μην χρησιμοποιεί αυτή την υπηρεσία αν τη χρειάζεται», καταλήγει.
Το πρότζεκτ έχει τιμηθεί με το βραβείο REGIOSTARS, το ευρωπαϊκό σήμα αριστείας για έργα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ.