Κύπρος, το φυλάκιο της Ευρώπης στην εμπόλεμη Μέση Ανατολή

Η Κύπρος, η οποία θεωρείται επί μακρόν ως μια σταθερή χώρα, αναδεικνύεται τώρα σε στρατηγική πρώτη γραμμή — παγιδευμένη μεταξύ περιφερειακών εντάσεων, παγκόσμιων δυνάμεων και της δικής της άλυτης διχοτόμησης μεταξύ Βορρά και Νότου.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Η ζωή δίπλα σε στρατιωτική βάση

Οι βρετανικές κυρίαρχες περιοχές των βάσεων του Ακρωτηρίου και της Δεκέλειας καλύπτουν περίπου το 3% της Κυπριακής Δημοκρατίας, στο νότιο τμήμα του νησιού. Ξεπερνούν κατά πολύ την περίμετρο των βάσεων, καλύπτοντας σχεδόν το 60% του δήμου Κουρίου, όπου κατοικούν 40.000 άνθρωποι.

Στο χωριό Ακρωτήρι, που βρίσκεται ακριβώς έξω από τη βάση, οι κάτοικοι είναι συνηθισμένοι στη συνεχή παρουσία αεροσκαφών και στις περιπολίες και περίπου το ένα τρίτο του πληθυσμού εργάζεται στη βάση.

Όταν χτύπησε το drone, ακολούθησε σύγχυση.

«Υπήρχαν σειρήνες, αλλά δεν υπήρχαν σαφείς οδηγίες», δήλωσε ο αντιδήμαρχος Ακρωτηρίου Γιώργος Κωνσταντίνου. Η εντολή εκκένωσης δόθηκε μόλις την επόμενη ημέρα. Περίπου 1.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν προσωρινά και βασίστηκαν σε συγγενείς, ξενοδοχεία και ένα κοντινό μοναστήρι.

Το περιστατικό αποκάλυψε μια νομική γκρίζα ζώνη: οι κυπριακές αρχές δεν έχουν δικαιοδοσία επί των βρετανικών κυρίαρχων περιοχών των βάσεων, κάτι που περιορίζει τη δυνατότητά τους να ενεργούν σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.

Στρατηγικό πλεονέκτημα ή αυξανόμενη απειλή;

Οι βάσεις αποτελούν εδώ και καιρό ένα ευαίσθητο ζήτημα στην Κύπρο. Διατηρήθηκαν από το Ηνωμένο Βασίλειο μετά την ανεξαρτησία του νησιού το 1960 και θεωρούνται από ορισμένους ως κατάλοιπο της αποικιοκρατίας.

Η δεξιά κυβέρνηση της Κύπρου έχει θέσει ερωτήματα σχετικά με το μέλλον των βάσεων μετά το χτύπημα του drone, με το θέμα να παραμένει μια μακροχρόνια πηγή πολιτικής τριβής.

«Για πολλούς ανθρώπους, η βάση γίνεται απειλή», δήλωσε ο Παντελής Γεωργίου, δήμαρχος του δήμου Κουρίου. «Χρειαζόμαστε σαφήνεια σχετικά με το ποιος είναι υπεύθυνος, ιδίως για την προστασία των πολιτών.»

Η Κύπρος, η οποία ασκεί επί του παρόντος την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν είναι μέλος του ΝΑΤΟ και βασίζεται στους Ευρωπαίους συμμάχους της και στο Ηνωμένο Βασίλειο για την άμυνά της. Μετά την επίθεση, πολλές ευρωπαϊκές χώρες ανέπτυξαν στρατιωτικά μέσα στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο επέτρεψε στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τις βάσεις του για «αμυντικές επιχειρήσεις».

Συνέπειες στον τουρισμό

Παρά τις ανησυχίες για την ασφάλεια, οι αρχές επιδιώκουν να δείξουν ότι υπάρχει ηρεμία. Ο τουρισμός — ο οποίος αντιπροσωπεύει περίπου το 12% του κυπριακού ΑΕΠ — παραμένει προτεραιότητα.

Οι εκπρόσωποι του κλάδου υποβάθμισαν το περιστατικό, αλλά ο αντίκτυπος ήταν άμεσος. Οι κρατήσεις στα ξενοδοχεία μειώθηκαν κατά σχεδόν 40% τον Μάρτιο, ακριβώς όταν ξεκινούσε η σεζόν.

Οι αξιωματούχοι επιμένουν ότι ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπος θα εξαρτηθεί από το πώς θα εξελιχθεί η σύγκρουση.

Ένα διχοτομημένο νησί υπό πίεση

Η κρίση στη Μέση Ανατολή αντανακλάται επίσης μέσω του μόνιμου πολιτικού διχασμού της Κύπρου.

Το νησί είναι διχοτομημένο από το 1974 μεταξύ της διεθνώς αναγνωρισμένης Κυπριακής Δημοκρατίας και της αυτοανακηρυχθείσας «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου» που αναγνωρίζεται μόνο από την Τουρκία. Η στρατιωτική επίδειξη ισχύος έχει ενταθεί και από τις δύο πλευρές, με την Τουρκία να ενισχύει την παρουσία της στον βορρά μετά την ανάπτυξη ευρωπαϊκών δυνάμεων στον νότο.

Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα μπορούσε να διευρύνει τις διαφορές και να καθυστερήσει περαιτέρω τις προσπάθειες επανένωσης.

Η Κύπρος και ο αντίκτυπος της σύγκρουσης

Προς το παρόν, η καθημερινότητα συνεχίζεται όπως και πριν. Όμως, κάτω από την επιφάνεια, ο πόλεμος αναδιαμορφώνει το νησί — πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά.

Η Κύπρος παραμένει φυσικά μακριά από την πρώτη γραμμή, αλλά εκτίθεται όλο και περισσότερο στις συνέπειές της. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν η σύγκρουση επηρεάζει το νησί, αλλά πόσο μακριά θα φτάσουν αυτές οι επιπτώσεις.