Το τελικό στάδιο των διαπραγματεύσεων σηματοδοτείται ως «ιστορική ευκαιρία», με ορίζοντα ένταξης το 2028
Το Μαυροβούνιο σημείωσε αυτή την εβδομάδα περαιτέρω πρόοδο στη διαδικασία ένταξής του στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς τα κράτη-μέλη του μπλοκ συμφώνησαν να ξεκινήσουν εργασίες για τη σύνταξη συνθήκης προσχώρησης για τη μικρή βαλκανική χώρα.
Την Τετάρτη, οι πρέσβεις όλων των κρατών-μελών της ΕΕ δήλωσαν ότι αποφάσισαν να συστήσουν μια «ad hoc ομάδα εργασίας» για τη σύνταξη της συμφωνίας προσχώρησης, η οποία χαρακτηρίστηκε ως «κομβικό ορόσημο» και «μεγάλο βήμα προς την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση» από τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.
Σε συνεδρίαση της Μικτής Συμβουλευτικής Επιτροπής (JCC) που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή στην πρωτεύουσα του Μαυροβουνίου, την Ποντγκόριτσα, η υπουργός Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Μάιντα Γκόρτσεβιτς δήλωσε ότι, παράλληλα με το κλείσιμο των διαπραγματευτικών κεφαλαίων, η σύνταξη της συνθήκης προσχώρησης σηματοδοτεί τον «τελικό γύρο ενός μαραθωνίου δεκατεσσάρων ετών» στην πορεία προς την ΕΕ. Πρόσθεσε ότι η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί την τελική φάση της διαπραγματευτικής διαδικασίας, με την ένταξη στην Ένωση να προγραμματίζεται για το 2028.
Η JCC, η οποία έχει συσταθεί μεταξύ της ΕΕ και της κοινωνίας των πολιτών του Μαυροβουνίου, αποτελεί πλατφόρμα που παρέχει τη σκοπιά της κοινωνίας των πολιτών στο θεσμικό πλαίσιο της ΕΕ, σε σχέση με τη Συμφωνία Σταθεροποίησης και Σύνδεσης μεταξύ των δύο πλευρών.
Η Γκόρτσεβιτς υπογράμμισε επίσης τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει η κοινωνία των πολιτών στη διαδικασία ένταξης του Μαυροβουνίου, μέσω της συμμετοχής της σε ομάδες εργασίας.
Μιλώντας στην ίδια εκδήλωση, ο αναπληρωτής επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της ΕΕ στο Μαυροβούνιο, Ρικάρντο Σέρι, δήλωσε ότι «το Μαυροβούνιο έχει μια ιστορική ευκαιρία να ολοκληρώσει τη διαδικασία ένταξής του στην Ευρωπαϊκή Ένωση».
«Αλλά δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο – η πρόοδος εξαρτάται από την εφαρμογή συγκεκριμένων μεταρρυθμίσεων τους επόμενους μήνες», πρόσθεσε ο Σέρι, σημειώνοντας ότι η διαδικασία αυτή πρέπει να καθοδηγείται από τους θεσμούς σε συνεργασία με την κοινωνία των πολιτών.
Το Μαυροβούνιο, μαζί με την Αλβανία, αποτελεί μία από τις πλέον προχωρημένες υποψήφιες χώρες για ένταξη στο μπλοκ από την ένταξη της Κροατίας το 2013. Διατηρεί μια ιδιότυπη σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς, παρότι δεν αποτελεί μέλος της Ευρωζώνης, έχει υιοθετήσει μονομερώς το ευρώ ως νόμισμα.
Οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις διαρκούν πλέον περίπου 14 χρόνια, αν και παραμένουν αρκετά βασικά εμπόδια, τα οποία το Μαυροβούνιο επιχειρεί τώρα να αντιμετωπίσει.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δημιουργήσει τα λεγόμενα «clusters», δηλαδή ομάδες κριτηρίων — από τη φορολογία έως την περιβαλλοντική πολιτική — με τα οποία το Μαυροβούνιο πρέπει να εναρμονιστεί προκειμένου να καταστεί μέλος της ΕΕ.
Η Ποντγκόριτσα έχει μέχρι στιγμής ολοκληρώσει διαπραγματεύσεις σε 14 από τα 35 clusters.
Την Τετάρτη, η Επίτροπος Διεύρυνσης της ΕΕ, Μάρτα Κος, επιβεβαίωσε ότι «η θέση του Μαυροβουνίου εντός της ΕΕ αρχίζει πλέον να διαμορφώνεται».
«Προσφέρει επίσης την ευκαιρία να αντληθούν διδάγματα από προηγούμενες διευρύνσεις και να ενσωματωθούν νέες και ισχυρότερες δικλείδες ασφαλείας στις μελλοντικές συνθήκες προσχώρησης, ώστε να αποτραπεί η οπισθοδρόμηση στο κράτος δικαίου και στις θεμελιώδεις αξίες», δήλωσε η Κος.