Υποβαθμίζεται η συζήτηση για διορισμό ειδικού απεσταλμένου της ΕΕ στη Ρωσία - «Η δυναμική του πολέμου αλλάζει υπέρ της Ουκρανίας» επισημαίνει η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας από την Κύπρο και την άτυπη σύνοδο των Υπ, Εξωτερικών της ΕΕ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν προτίθεται να μεσολαβήσει ανάμεσα στην Ουκρανία και τη Ρωσία ούτε να επιχειρήσει να υποκαταστήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες στη διαδικασία ειρήνευσης, δήλωσε η Ύπατη Εκπρόσωπος Κάγια Κάλας, τη στιγμή που συνεχίζεται η συζήτηση για το αν οι Ευρωπαίοι πρέπει να ορίσουν ειδικό απεσταλμένο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το επίμαχο ζήτημα, που έχει βαθιά διχάσει τα κράτη μέλη και τροφοδοτήσει έντονες εικασίες για πιθανούς υποψηφίους, βρέθηκε στην κορυφή της ατζέντας κατά την άτυπη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών την Πέμπτη στη Λεμεσό, στην Κύπρο.
«Ένα πράγμα είναι απολύτως σαφές: η Ευρώπη δεν πρόκειται ποτέ να είναι ουδέτερος μεσολαβητής μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, γιατί είμαστε στο πλευρό της Ουκρανίας και υπερασπιζόμαστε τα δικά μας συμφέροντα ασφαλείας», τόνισε η Κάγια Κάλας μετά το τέλος της συνάντησης.
«Δεν μπορούμε να είμαστε ουδέτεροι και να τους αντιμετωπίζουμε ισότιμα, αφού έχουμε σταθεί ξεκάθαρα στο πλευρό της Ουκρανίας.», επισήμανε χαρακτηριστικά η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας.
Η Ουκρανία, υποστήριξε, χρειάζεται την ΕΕ για να εξισορροπήσει τις διαπραγματεύσεις και να αποσπάσει παραχωρήσεις από τη ρωσική πλευρά.
Η διαδικασία ειρήνευσης με πρωτοβουλία των ΗΠΑ έχει παγώσει από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η οποία έχει απορροφήσει πλήρως τη διπλωματική προσοχή του Λευκού Οίκου και έχει αφήσει την Ουκρανία στο περιθώριο. Η στασιμότητα, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η ΕΕ θα έρθει απλώς να πάρει τη θέση των ΗΠΑ.
«Όλες οι προσπάθειές μας πρέπει να συμπληρώνουν τις προσπάθειες των ΗΠΑ. Και οι υπουργοί ήταν επίσης πολύ σαφείς ως προς αυτό», εξήγησε η Κάγια Κάλας. «Δεν ερχόμαστε να αντικαταστήσουμε τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά να ασχοληθούμε με ζητήματα που δεν έχουν καλυφθεί σε αυτές τις συνομιλίες.»
Το Κίεβο εμφανίζεται όλο και πιο απογοητευμένο από το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις και έχει καλέσει δημόσια τους Ευρωπαίους να υιοθετήσουν πιο ενεργό ρόλο.
Ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σίμπιχα, που ταξίδεψε στην Κύπρο για τη συνάντηση, δήλωσε ότι η ΕΕ θα πρέπει να επικεντρωθεί σε «συγκεκριμένα, ρεαλιστικά βήματα», όπως η αποστρατιωτικοποίηση του πυρηνικού εργοστασίου στη Ζαπορίζια και η δημιουργία ανθρωπιστικών διαδρόμων.
«Δεν χρειάζεται να ξεκινήσουμε επιλέγοντας ένα πρόσωπο ή μια ομάδα για να ηγηθεί της προσπάθειας», είπε. «Πρέπει να ξεκαθαρίσουμε την εντολή, και αυτή πρέπει να εκφράζει μία ενιαία ευρωπαϊκή φωνή.»
Μέσα σε αυτό το κλίμα δυσφορίας, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο άφησε να εννοηθεί ότι η ειρηνευτική διαδικασία ίσως επανεκκινήσει σύντομα, έπειτα από εβδομάδες αδράνειας.
«Οι ΗΠΑ είναι έτοιμες και προετοιμασμένες να κάνουν ό,τι μπορούν για να συμβάλουν στον τερματισμό αυτού του πολέμου, και ελπίζουμε ότι κάποια στιγμή θα παρουσιαστεί η ευκαιρία», είπε ο Ρούμπιο.
Παραχωρήσεις και κόκκινες γραμμές
Η συνάντηση της Πέμπτης στην Κύπρο μείωσε αισθητά τον θόρυβο γύρω από το ενδεχόμενο ορισμού ειδικού απεσταλμένου της ΕΕ για απευθείας συνομιλίες με τη Ρωσία.
Ο Φινλανδός πρόεδρος Αλεξάντερ Στουμπ, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, ο πρώην Ιταλός πρωθυπουργός Μάριο Ντράγκι και η πρώην καγκελάριος της Γερμανίας Άγκελα Μέρκελ είναι ανάμεσα στα ονόματα που έχουν προταθεί για αυτήν την υψηλού ρίσκου θέση.
Αντί γι’ αυτό, η Κάλας υποστήριξε ότι η ΕΕ θα πρέπει να επικεντρωθεί στη διαμόρφωση κοινής θέσης, η οποία θα καθορίζει τις παραχωρήσεις που οφείλει να κάνει η Ρωσία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, τις προϋποθέσεις που πρέπει να πληρωθούν και τις κόκκινες γραμμές που δεν πρέπει να παραβιαστούν.
Σε αυτές περιλαμβάνονται η μη αναγνώριση των εδαφών που κατέχει η Ρωσία, η παύση των δολιοφθορών, των κυβερνοεπιθέσεων, της ανάμιξης σε εκλογές και των παραβιάσεων εναέριου χώρου, η καταβολή αποζημιώσεων, η επιστροφή των απαχθέντων παιδιών από την Ουκρανία, η απελευθέρωση δημοσιογράφων και η απόσυρση των ρωσικών στρατευμάτων από τη Γεωργία και τη Μολδαβία.
Θα πρέπει επίσης να εξεταστούν περιορισμοί στην ικανότητα της Ρωσίας να επανεξοπλιστεί, είπε η Κάγια Κάλας, ιδίως εάν η ειρηνευτική συμφωνία θέτει ανώτατο όριο στο μέγεθος του ουκρανικού στρατού, όπως άφηναν να εννοηθεί προηγούμενα σχέδια.
Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ έχει συγκεντρώσει τις παραχωρήσεις σε εμπιστευτικό έγγραφο, το οποίο συζητείται από τον Φεβρουάριο και συνεχίζει να επικαιροποιείται. Παραμένει ασαφές εάν τα 27 κράτη μέλη θα εγκρίνουν ποτέ ομόφωνα το έγγραφο.
Κάθε συζήτηση επισκιάζει η πραγματικότητα του πολέμου με τους ρωσικούς βομβαρδισμούς κατοικημένων περιοχών της Ουκρανίας να εντείνονται. Το περασμένο Σαββατοκύριακο, η Ρωσία εξαπέλυσε μεγάλη επίθεση εναντίον του Κιέβου, καταστρέφοντας πολυκατοικίες, σούπερ μάρκετ, ενεργειακές εγκαταστάσεις και ακόμη και το Μουσείο Τσερνόμπιλ.
Τη φονική αυτή επίθεση διαδέχθηκε μια προειδοποίηση από το Κρεμλίνο ότι ξένοι πολίτες, διπλωμάτες και διεθνείς οργανισμοί θα πρέπει να εγκαταλείψουν το Κίεβο «το συντομότερο δυνατό». Οι χώρες της ΕΕ προχώρησαν σε διαβήματα διαμαρτυρίας, καταγγέλλοντας εκφοβισμό.
«Η δυναμική του πολέμου αλλάζει προς όφελος της Ουκρανίας. Η Ρωσία βρίσκεται σε μειονεκτική θέση στρατιωτικά, οικονομικά αλλά και διπλωματικά. Ωστόσο, όπως έδειξαν οι τελευταίες επιθέσεις στο Κίεβο, η Ρωσία εξακολουθεί να μην δείχνει πραγματικό ενδιαφέρον για την ειρήνη», τόνισε η Κάγια Κάλας.
«Η άμεση απειλή της Μόσχας να σκοτώσει ξένους διπλωμάτες στο Κίεβο συνιστά δημόσια εξαγγελία εγκλήματος πολέμου.» κατέληξε.
Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών τόνισε ότι είναι κρίσιμης σημασίας για την Ευρώπη να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας, δεδομένου ότι διακυβεύονται τα δικά της συμφέροντα, αλλά η Ευρώπη πρέπει να εστιάσει περισσότερο στην ουσία της διαπραγμάτευσης με τη Ρωσία και λιγότερο στον διαμεσολαβητή.
"Είναι κρίσιμης σημασίας η Ευρώπη να μπορεί μόνο να συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις, δεδομένου ότι, τελικά, τα δικά της συμφέροντα διακυβεύονται και ότι διαθέτει διάφορα μέσα πίεσης σε αυτές τις συνομιλίες", δήλωσε ο Πασκάλ Κονφαβρέ.
"Θα πρέπει να αποφύγουμε να εστιάσουμε στον διαμεσολαβητή και αντ' αυτού να δούμε την ουσία της ίδιας της διαπραγμάτευσης".