Η συμφωνία ειρήνης με το Ιράν βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο: κολοσσοί της τεχνητής νοημοσύνης δίπλα στους παγκόσμιους ηγέτες, η άφιξη Τραμπ στη G7 καθυστερεί λόγω αγώνα MMA γενεθλίων
Το ορεινό θέρετρο των Άλπεων Εβιάν-λε-Μπαν, γνωστό περισσότερο για το μεταλλικό του νερό παρά για τη γεωπολιτική του θέση, θα μετατραπεί από τη Δευτέρα σε προσωρινό κέντρο της παγκόσμιας διπλωματίας, καθώς οι ηγέτες των επτά πιο ανεπτυγμένων οικονομιών του κόσμου συγκεντρώνονται για την ετήσια σύνοδό τους.
Η 52η σύνοδος κορυφής της G7 διαρκεί έως την Τετάρτη, στη γαλλική όχθη της λίμνης της Γενεύης. Κατά γενική ομολογία, ξεκινά σε μία από τις πιο τεταμένες συνόδους των τελευταίων ετών.
Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να ταξιδέψει για τη Γαλλία το βράδυ της Κυριακής, αφού παρακολουθήσει έναν αγώνα πολεμικών τεχνών (MMA) στο νότιο κήπο του Λευκού Οίκου – έναν αγώνα που συμπίπτει με τα 80ά του γενέθλια. Η καθυστερημένη αναχώρησή του ανάγκασε τους διοργανωτές να μεταθέσουν τη σύνοδο κατά μία ημέρα.
Σύμφωνα με το πρόγραμμα του Ελιζέ, ο Εμανουέλ Μακρόν θα δεχθεί κατ’ ιδίαν τον Αμερικανό πρόεδρο στις 17:00 τη Δευτέρα, πριν από το επίσημο δείπνο υποδοχής το βράδυ, με θέμα «Αντιδρώντας από κοινού στις μεγάλες διεθνείς προκλήσεις».
Μετά τη σύνοδο της G7, ο Αμερικανός πρόεδρος θα μεταβεί στα Ανάκτορα των Βερσαλλιών για δείπνο με τον Εμανουέλ Μακρόν. Σύμφωνα με το Ελιζέ, η δεξίωση αυτή θα σηματοδοτήσει τα 250 χρόνια από την ανεξαρτησία των Ηνωμένων Πολιτειών, σε έναν «κομβικό χώρο της γαλλοαμερικανικής φιλίας, όπου υπογράφηκε το 1783 η συνθήκη που κατοχύρωσε την ανεξαρτησία» των ΗΠΑ.
Η συμφωνία για το Ιράν που μπορεί – ή και όχι – να κλείσει
Καθώς οι ηγέτες των μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου φτάνουν στο Εβιάν, όλα τα βλέμματα στρέφονται στην πολυαναμενόμενη ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, με μια συμφωνία να μοιάζει πιο κοντά από ποτέ, τρεις και πλέον μήνες αφότου ο Ντόναλντ Τραμπ εξαπέλυσε επιθέσεις κατά του Ιράν, τον Φεβρουάριο.
Ανώτατος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης δήλωσε ότι μια συμφωνία θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσα σε λίγες ημέρες, αν και αυτό «δεν είναι 100%» βέβαιο. Το Πακιστάν, βασικός μεσολαβητής, περιέγραψε την κατάσταση ως πιο κοντά σε λύση από «ποτέ άλλοτε».
Το οικονομικό διακύβευμα δύσκολα θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερο. Μέχρι την έναρξη της σύρραξης, περίπου το ένα τέταρτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου περνούσε από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία το Ιράν έκλεισε για τις «εχθρικές χώρες» στις αρχές Μαρτίου, προκαλώντας απότομη άνοδο στις τιμές της ενέργειας.
Ακόμη και με συμφωνία, η αποναρκοθέτηση θα αποτελέσει μια εξαιρετικά απαιτητική στρατιωτική επιχείρηση. Η Βρετανία και η Γαλλία έχουν ετοιμάσει μια πρόταση αποναρκοθέτησης, που έχει την υποστήριξη στρατιωτικών επιτελών από περισσότερες από 15 χώρες και έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να αναπτυχθεί μέσα σε λίγες ημέρες μετά την επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας. Η εξασφάλιση της έγκρισης Τραμπ αναμένεται να είναι ένας από τους βασικούς στόχους της συνόδου – παρότι ο Αμερικανός πρόεδρος, την περασμένη εβδομάδα, υποβάθμισε την απειλή που συνιστούν οι ιρανικές νάρκες, την ώρα που ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο αναγνώριζε ότι μεγάλα τμήματα του θαλασσίου διαύλου παραμένουν ναρκοθετημένα.
Μια «τσαλακωμένη σχέση» στο επίκεντρο της συνόδου
Ο Μακρόν φιλοξενεί τη σύνοδο και η σχέση του με τον Τραμπ – που κάποτε σφραγίστηκε με τη διάσημη, σφιχτή χειραψία στην παρέλαση της 14ης Ιουλίου το 2018 – θα βρεθεί στο προσκήνιο. Η θερμότητα εκείνων των πρώτων ημερών έχει δώσει τη θέση της σε μια πιο ψυχρή σχέση, αν και ένα προσωπικό κανάλι επικοινωνίας, με τηλεφωνήματα και μηνύματα, υπάρχει ακόμα.
«Ο ρομαντισμός έχει τελειώσει, αλλά στο ίδιο δωμάτιο υπάρχει ένα είδος απρόθυμου αμοιβαίου σεβασμού», δήλωσε ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος, σύμφωνα με τους Financial Times (πηγή στα Αγγλικά).
Οι Ευρωπαίοι προσέρχονται με νέα παράπονα: τους αμερικανικούς δασμούς στα ευρωπαϊκά προϊόντα, την ασάφεια του Τραμπ ως προς το ΝΑΤΟ και τις οικονομικές επιπτώσεις από το κλείσιμο των στενών του Ορμούζ. «Το 2025 οι Ευρωπαίοι ήταν διατεθειμένοι να αποδεχθούν τη στρατηγική της «γονυκλισίας»», δήλωσε ο Μαξ Μπέργκμαν, από το Centre for Strategic and International Studies, σύμφωνα με τους FT. «Το 2026 τη δέχονται πολύ λιγότερο πρόθυμα».
Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ φτάνει έχοντας περάσει το Σάββατό του στο Δουβλίνο, όπου εκφώνησε μια αιχμηρή ομιλία παραμονή της συνόδου. «Η Ιρλανδία και ο Καναδάς κινούνται προς μια παγκόσμια ρήξη, όχι σε μια ήσυχη μετάβαση», είπε στο Τρίνιτι Κόλετζ (πηγή στα Αγγλικά). «Η διεθνής τάξη που βασίζεται σε κανόνες και διαμορφώθηκε μετά τον Ψυχρό Πόλεμο καταρρέει».
Ουκρανία και τεχνητή νοημοσύνη: οι άλλες γραμμές ρήξης
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα συμμετάσχει σε συνεδρία εργασίας της G7 την Τρίτη, με τίτλο «Οικοδομώντας την ειρήνη και την ασφάλεια για την Ουκρανία και την Ευρώπη», αλλά δεν θα έχει κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Τραμπ, κάτι που ερμηνεύεται ως ένδειξη της υποβαθμισμένης θέσης του Κιέβου στην Ουάσινγκτον.
Το πρόγραμμα του Ελιζέ προβλέπει την άφιξη του Ζελένσκι στις 08:55 την Τρίτη και την έναρξη της συνεδρίασης στις 09:00. Ξεχωριστό γεύμα εργασίας το μεσημέρι θα φέρει στο ίδιο τραπέζι τους ηγέτες της Αιγύπτου, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Κατάρ για συνομιλίες σχετικά με το «πώς αντιμετωπίζουμε τις κρίσεις και εγγυόμαστε τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή». Ο Τραμπ έχει προγραμματίσει διμερείς συναντήσεις με τους ηγέτες της Γαλλίας, του Κατάρ, των ΗΑΕ, της Αιγύπτου και της Ινδίας.
Σε ό,τι αφορά την τεχνητή νοημοσύνη, η σύνοδος θα φιλοξενήσει μια πρωτοφανή συγκέντρωση επικεφαλής της βιομηχανίας. Οι διευθύνοντες σύμβουλοι της OpenAI, της Google DeepMind και της Anthropic – ο Σαμ Όλτμαν, ο Ντέμις Χασάμπις και ο Ντάριο Αμοντέι – έχουν όλοι επιβεβαιώσει την παρουσία τους, σηματοδοτώντας την πρώτη σύνοδο G7 στην οποία εκπροσωπούνται και οι τρεις κορυφαίες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης. Ο Μακρόν προσκάλεσε προσωπικά τον Όλτμαν, για τον οποίο αυτή θα είναι η πρώτη εμφάνιση σε G7. Το Ελιζέ έχει προγραμματίσει για την Τετάρτη ένα ειδικό γεύμα εργασίας με επιχειρηματικούς ηγέτες, με θέμα «εξασφαλίζοντας μια ασφαλή, ταχεία και αποτελεσματική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης» – την πιο συγκεκριμένη θεσμική παρέμβαση της συνόδου για την τεχνολογία.