Οι Σοσιαλδημοκράτες της Λιθουανίας σχηματίζουν τρίτο κυβερνητικό συνασπισμό σε ενάμισι χρόνο, ανοίγοντας τον δρόμο για νέα κυβέρνηση υπό τον Μινντάουγκας Σινκεβίτσιους.
Τα πολιτικά κόμματα στη Λιθουανία κατέληξαν την Πέμπτη σε συμφωνία για σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού: οι Σοσιαλδημοκράτες, το κόμμα «Δημοκράτες Για τη Λιθουανία» και η Ένωση Αγροτών και Πρασίνων, μαζί με τους εταίρους τους, την Εκλογική Δράση των Πολωνών στη Λιθουανία – Συμμαχία Χριστιανικών Οικογενειών, υπέγραψαν σχετική συμφωνία.
«Τρίτη και φαρμακερή», δήλωσε ο Μιντάουγκας Σινκεβίτσιους σε συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη.
Η συμφωνία συνασπισμού επικεντρώνεται στην άμυνα και την κοινωνική ασφάλιση. Οι εταίροι δεσμεύονται να διαθέτουν τουλάχιστον 5% του ΑΕΠ για την άμυνα, δίνοντας προτεραιότητα στα συστήματα ανίχνευσης και αντιμετώπισης εναέριων απειλών και στην ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας.
Η συμφωνία προβλέπει επίσης ότι οι εσωτερικές διαφορές θα επιλύονται κατ’ ιδίαν και όχι δημόσια.
Θέτει ακόμη ως στόχο την «εξομάλυνση των διπλωματικών σχέσεων με την Κίνα» στο επίπεδο που διατηρούν τα υπόλοιπα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Η Πολωνία, η Γερμανία, όλες οι χώρες έχουν [διπλωματικές σχέσεις με την Κίνα], εκτός από εμάς», είπε ο Σινκεβίτσιους σε συνέντευξη Τύπου.
«Μερικές φορές είμαστε μοναδικοί, [όμως] ξαναγυρίζουμε στην ιδέα ότι ίσως δεν θα έπρεπε να ξεχωρίζουμε και να είμαστε μοναδικοί».
Σε εξέλιξη ο καταμερισμός των υπουργείων
Ο νέος συνασπισμός διαθέτει 75 από τις 141 έδρες στο κοινοβούλιο, εξασφαλίζοντας οριακή πλειοψηφία. «Δεν θα είναι εύκολο… δεν θα είναι περίπατος», δήλωσε ο υπηρεσιακός επικεφαλής των «Δημοκρατών Για τη Λιθουανία», Βιργκίνιους Σινκεβίτσιους, προσθέτοντας ότι πρέπει να διασφαλιστεί η σταθερότητα.
Τα ονόματα των υπουργών αναμένεται να ανακοινωθούν την επόμενη εβδομάδα. Μέχρι τότε, η σημερινή κυβέρνηση με επικεφαλής την Ίνγκα Ρουγκινιένε θα παραμείνει στην εξουσία, σημείωσε ο Σινκεβίτσιους. Την Τρίτη επιβεβαίωσε επίσης ότι είναι έτοιμος να ηγηθεί της νέας κυβέρνησης.
Οι Σοσιαλδημοκράτες, το μεγαλύτερο κόμμα στο Σέιμας, το κοινοβούλιο της χώρας, θα διατηρήσουν εννέα υπουργεία: Περιβάλλοντος, Οικονομικών, Άμυνας, Πολιτισμού, Κοινωνικής Ασφάλισης, Μεταφορών, Παιδείας και Αθλητισμού, Εξωτερικών και Εσωτερικών. Οι Δημοκράτες «Για τη Λιθουανία» θα αναλάβουν τρία υπουργεία: Υγείας, Γεωργίας και Ενέργειας. Η Ένωση Αγροτών και Πρασίνων, μαζί με τους συμμάχους της, θα ηγηθεί των χαρτοφυλακίων Οικονομίας και Δικαιοσύνης.
Παραμένει ασαφές ποιον ρόλο θα αναλάβει η Ρουγκινιένε στο νέο πολιτικό σχήμα. Ο Σινκεβίτσιους είπε ότι θα παραμείνει «σημαντικό μέλος της ομάδας».
Ο σοσιαλδημοκράτης Γιούοζας Ολέκας αναμένεται να παραμείνει πρόεδρος της Βουλής.
Οι δύο ηγέτες κομμάτων του συνασπισμού, ο Β. Σινκεβίτσιους και ο επικεφαλής της Ένωσης Αγροτών και Πρασίνων Αουρελίγιους Βερίγκα, είναι σήμερα ευρωβουλευτές. Σε ερώτηση αν αυτό θα μπορούσε να δυσκολέψει το έργο τους, ο Μ. Σινκεβίτσιους δήλωσε ότι πιστεύει πως δεν θα επηρεάσει τη λειτουργία του συνασπισμού.
Η λαϊκιστική "Αυγή του Νέμαντα" απομακρύνεται από την κυβέρνηση
Η αναδιάρθρωση του συνασπισμού έρχεται αφού οι Σοσιαλδημοκράτες απομάκρυναν το λαϊκιστικό κόμμα "Αυγή του Νέμαντα" από το κυβερνητικό σχήμα, με τους «Δημοκράτες Για τη Λιθουανία» να συμφωνούν να επιστρέψουν.
Η απόφαση ελήφθη καθώς «ο ηγέτης του κόμματος ίσως γίνεται ακόμη πιο ριζοσπαστικός», δήλωσε ο Σινκεβίτσιους. «Πιστεύουμε ότι αυτό που χρειάζεται σήμερα η κοινωνία είναι σταθερότητα, σαφής κατεύθυνση, λήψη αποφάσεων και όχι πολιτικός θόρυβος».
Το 2024, οι Σοσιαλδημοκράτες σχημάτισαν κυβερνητικό συνασπισμό με την "Αυγή του Νέμαντα" και το κόμμα «Δημοκράτες Για τη Λιθουανία». Στα τέλη Αυγούστου πέρυσι, οι «Δημοκράτες Για τη Λιθουανία» δήλωσαν ότι δεν θα συνέχιζαν να συμμετέχουν στην κυβέρνηση μαζί με την "Αυγή του Νέμαντα", της οποίας ο ηγέτης, Ρεμίγκιους Ζεμαϊτάιτις, έχει αποκλειστεί από την πρόσβαση σε διαβαθμισμένες πληροφορίες και κρίθηκε ένοχος για αντισημιτικές δηλώσεις.
Όμως τότε, αντί να απομακρύνουν την "Αυγή του Νέμαντα", οι σοσιαλδημοκράτες έθεσαν εκτός κυβέρνησης τους Δημοκράτες. Τη θέση τους πήραν η Ένωση Αγροτών και Πρασίνων μαζί με τους προβληματικούς εταίρους της, την Εκλογική Δράση των Πολωνών στη Λιθουανία – Συμμαχία Χριστιανικών Οικογενειών, με επικεφαλής τον Βάλντεμαρ Τομασέφσκι.