Κυπριακή Προεδρία: Συμφωνίες-ορόσημα σε άμυνα, διεύρυνση και ανταγωνιστικότητα

Η Κύπρος παρέδωσε τη σκυτάλη της προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην Ιρλανδία μετά από έξι μήνες στην κεφαλή της ΕΕ.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Από την έναρξη της θητείας της, η Κυπριακή Προεδρία καθόρισε πέντε στρατηγικούς άξονες δράσης και εργάστηκε με συνέπεια, προσήλωση και σαφή προσανατολισμό στα αποτελέσματα, επιτυγχάνοντας ουσιαστική πρόοδο σε κάθε έναν από αυτούς.

Οι προτεραιότητες κάλυψαν κρίσιμους τομείς για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από την άμυνα και την ασφάλεια μέχρι την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, τη διεύρυνση, την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών και το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.

Μέσα από στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη, η Κυπριακή Προεδρία κατόρθωσε να οικοδομήσει ευρείες συναινέσεις και να επιτύχει σημαντικές συμφωνίες σε ζητήματα υψηλής πολιτικής σημασίας. Παράλληλα, συνέβαλε καθοριστικά στην άρση μακροχρόνιων αδιεξόδων, ξεμπλοκάροντας νομοθετικούς φακέλους που παρέμεναν στάσιμοι επί σειρά ετών, ενώ προώθησε σύνθετες αλλά στρατηγικής σημασίας πρωτοβουλίες για το μέλλον της Ευρώπης.

Το αποτύπωμα της Κυπριακής Προεδρίας μεταφράστηκε σε συγκεκριμένα και μετρήσιμα αποτελέσματα για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τους πολίτες της, ενισχύοντας το κοινό ευρωπαϊκό εγχείρημα και υπηρετώντας το όραμα μιας «Αυτόνομης Ένωσης, Ανοιχτής στον Κόσμο».

Άμυνα και Ασφάλεια

Η Κυπριακή Προεδρία έθεσε στο επίκεντρο την ευρωπαϊκή αμυντική ετοιμότητα, προωθώντας μέτρα για την επιτάχυνση αδειοδοτήσεων στρατηγικών αμυντικών έργων, τη διευκόλυνση επενδύσεων στην αμυντική βιομηχανία και την απλούστευση των διαδικασιών μεταφοράς αμυντικού υλικού εντός της ΕΕ. Παράλληλα, προχώρησαν οι πρωτοβουλίες για τη στρατιωτική κινητικότητα και την αμυντική καινοτομία.

• Προώθηση του πακέτου Αμυντικής Ετοιμότητας (Defence Readiness Omnibus V), το οποίο επιταχύνει τις αδειοδοτήσεις για αμυντικά έργα και διευκολύνει τις επενδύσεις στην ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.

Διεύρυνση

Η Κυπριακή Προεδρία κατέγραψε ουσιαστική πρόοδο στη διεύρυνση της Ένωσης, με την έναρξη διαπραγματεύσεων για το πρώτο θεματικό σύμπλεγμα με την Ουκρανία και τη Μολδαβία, ενώ επιτάχυνε και την πορεία της Αλβανίας και του Μαυροβουνίου προς την ένταξη.

• Αν και ο τομέας βασίστηκε κυρίως σε πολιτικές αποφάσεις, η Κυπριακή Προεδρία προώθησε παράλληλα τον νέο μηχανισμό «Παγκόσμια Ευρώπη» (Global Europe), που αποτελεί το βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο για την εξωτερική δράση και τη στήριξη των υποψήφιων προς ένταξη χωρών.

Ανταγωνιστικότητα και Οικονομία

Σημαντικό μέρος του έργου της Προεδρίας επικεντρώθηκε στη μείωση της γραφειοκρατίας και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων μέσω σειράς νομοθετικών παρεμβάσεων απλούστευσης για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, την τεχνητή νοημοσύνη, τη βιομηχανία και την ενιαία αγορά. Παράλληλα, προχώρησαν οι διαπραγματεύσεις για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034 και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας.

• Συμφωνία για τον νέο Ενωσιακό Τελωνειακό Κώδικα και τη δημιουργία της Τελωνειακής Αρχής της ΕΕ, τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση των ευρωπαϊκών τελωνείων των τελευταίων δεκαετιών.

Εξωτερικές Σχέσεις και Εμπόριο

Η Προεδρία συνέβαλε στην προώθηση σημαντικών εμπορικών συμφωνιών της ΕΕ με τη Mercosur, το Μεξικό και την Ελβετία, ενώ παράλληλα επιτεύχθηκε η συμφωνία για το Γιβραλτάρ και προχώρησαν οι ρυθμίσεις για τη συμμετοχή του Ηνωμένου Βασιλείου στο Erasmus+ και στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

• Προώθηση της αναθεώρησης του Κανονισμού για τον έλεγχο των ξένων άμεσων επενδύσεων (FDI Screening Regulation), ενισχύοντας την οικονομική ασφάλεια της Ένωσης.

Μετανάστευση, Δικαιοσύνη και Δικαιώματα Πολιτών

Μεταξύ των σημαντικότερων επιτευγμάτων συγκαταλέγεται η συμφωνία για τη δημιουργία κοινού ευρωπαϊκού συστήματος επιστροφών παράτυπων μεταναστών, καθώς και η προώθηση μέτρων για την προστασία των ενηλίκων και την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.

• Συμφωνία για τον νέο Κανονισμό για το κοινό ευρωπαϊκό σύστημα επιστροφών παράτυπων μεταναστών, έναν από τους πλέον σύνθετους φακέλους του μεταναστευτικού.

Υγεία και Κοινωνική Πολιτική

Η συμφωνία για την Ευρωπαϊκή Πράξη για τα Κρίσιμα Φάρμακα αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες κοινωνικές και υγειονομικές πρωτοβουλίες της Προεδρίας, ενισχύοντας την ασφάλεια εφοδιασμού και την πρόσβαση των πολιτών σε βασικά φαρμακευτικά προϊόντα. Παράλληλα, προωθήθηκαν μέτρα για την προστασία των εργαζομένων και τη στήριξη όσων πλήττονται από αναδιαρθρώσεις επιχειρήσεων.

• Έγκριση της Πράξης για τα Κρίσιμα Φάρμακα (Critical Medicines Act), με στόχο την ενίσχυση της παραγωγής και της ασφάλειας εφοδιασμού φαρμάκων στην Ευρώπη.

Ενέργεια και Μεταφορές

Η Κυπριακή Προεδρία ολοκλήρωσε τις διαπραγματεύσεις για την αναθεώρηση των δικαιωμάτων των επιβατών αεροπορικών μεταφορών, ενώ προώθησε και κρίσιμους φακέλους για τα ευρωπαϊκά ενεργειακά δίκτυα και την επιτάχυνση αδειοδοτήσεων ενεργειακών έργων.

• Ολοκλήρωση της συμφωνίας για τον νέο Κανονισμό για τα Δικαιώματα των Επιβατών Αεροπορικών Μεταφορών, που επικαιροποιεί τους κανόνες αποζημίωσης και προστασίας των επιβατών.

Γεωργία και Περιβάλλον

Στον αγροτικό τομέα εγκρίθηκαν μέτρα στήριξης των γεωργών απέναντι στις αυξημένες τιμές λιπασμάτων και ενισχύθηκε η θέση τους στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων. Παράλληλα, προωθήθηκαν σημαντικές παρεμβάσεις για το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών και τη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για τη βιοοικονομία.

• Έγκριση του κανονισμού για την ενίσχυση της θέσης των γεωργών στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων, με στόχο δικαιότερες τιμές και μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ για τους παραγωγούς.
• Συμφωνία για την τροποποίηση του κανονισμού σχετικά με τις πιστώσεις εκπομπών βαρέων οχημάτων, ενισχύοντας την πορεία προς την πράσινη μετάβαση των μεταφορών.

Οι σημαντικότερες νομοθετικές επιτυχίες της Κυπριακής Προεδρίας

• Η Πράξη για τα Κρίσιμα Φάρμακα (Critical Medicines Act), που ενισχύει την ευρωπαϊκή παραγωγή και την ασφάλεια εφοδιασμού σε βασικά φάρμακα.

• Ο νέος Κανονισμός για το κοινό ευρωπαϊκό σύστημα επιστροφών παράτυπων μεταναστών, ένας από τους πιο σύνθετους και πολιτικά ευαίσθητους φακέλους της μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ.

• Η αναθεωρημένη Οδηγία για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και εκμετάλλευσης παιδιών, η οποία ενισχύει σημαντικά την προστασία των ανηλίκων στην ψηφιακή εποχή.

• Η προώθηση του νέου Κανονισμού Erasmus+ 2028-2034, ο οποίος θέτει τις βάσεις για την επόμενη γενιά ευρωπαϊκών εκπαιδευτικών και φοιτητικών ανταλλαγών.