Ιστορικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που ζητά απόδοση ευθυνών για τη σεξουαλική βία κατά γυναικών στην τουρκική εισβολή του 1974
Με συντριπτική πλειοψηφία 575 ψήφων υπέρ και μόλις 33 κατά, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε το ψήφισμα της Επιτροπής FEMM, με εισηγήτρια την Ελληνίδα ευρωβουλευτή Ελεονώρα Μελέτη.
Με την απόφαση αυτή, οι γυναίκες και τα κορίτσια της Κύπρου αναγνωρίζονται για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκό επίπεδο ως θύματα των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν κατά την τουρκική εισβολή του 1974. Μια διάσταση της κυπριακής τραγωδίας που παρέμενε επί δεκαετίες αποσιωπημένη εντάσσεται πλέον επίσημα στην ευρωπαϊκή ιστορική μνήμη.
Το ψήφισμα καταδικάζει την τουρκική εισβολή και τη συνεχιζόμενη κατοχή της Κύπρου, αναγνωρίζει τη σεξουαλική βία ως μέσο πολέμου και ζητά την πλήρη αποκατάσταση και αναγνώριση των θυμάτων. Παράλληλα, καλεί για την καταβολή αποζημιώσεων, την ενίσχυση της στήριξης προς τις επιζήσασες και την ανάληψη ευθύνης από την Τουρκία, στη βάση του διεθνούς δικαίου.
Κατά την ομιλία της στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, η Ελεονώρα Μελέτη αναφέρθηκε στις συγκλονιστικές μαρτυρίες των γυναικών που συνάντησε κατά την αποστολή της Επιτροπής FEMM στην Κύπρο, υπογραμμίζοντας τη σημασία της αναγνώρισης του τραύματος που βίωσαν. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά: «Δώσαμε μία υπόσχεση πως ο πόνος αυτών των γυναικών, το συλλογικό τραύμα των Κυπρίων, δεν θα παραμείνει ούτε βουβό ούτε αόρατο. Γιατί ο βιασμός τους δεν τελείωσε τότε. Συνεχίστηκε από το στίγμα, την απομόνωση, την περιθωριοποίηση, την απόρριψη, τη μοναξιά.»
Σύμφωνα με την Ελεονώρα Μελέτη, ευρωβουλευτή του ΕΛΚ και εισηγήτρια του ψηφίσματος, ο αριθμός των θυμάτων σεξουαλικής βίας κατά την τουρκική εισβολή του 1974 εκτιμάται σε περίπου 1.500 άτομα, μεταξύ των οποίων άνδρες, γυναίκες και παιδιά.
Ο ευρωβουλευτής της Ομάδας της Αριστεράς (GUE/NGL), Γιώργος Γεωργίου, δήλωσε: «Η Κύπρος και η Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν υποχρέωση να διασφαλίσουν τα δικαιώματα, την αξιοπρέπεια και την ιστορική μνήμη όλων των γυναικών της Κύπρου».
Σε ανακοίνωσή του, ο ευρωβουλευτής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Λουκάς Φουρλάς, τόνισε: «Είναι μια νίκη των ίδιων των γυναικών που βρήκαν τη δύναμη να μιλήσουν. Και είναι ταυτόχρονα ένα ισχυρό μήνυμα ότι τα εγκλήματα πολέμου και η σεξουαλική βία δεν παραγράφονται, δεν ξεχνιούνται και δεν συγκαλύπτονται.»
Στην ίδια ανακοίνωση, ο Λουκάς Φουρλάς ανέφερε επίσης ότι «το ψήφισμα συνιστά ιστορική αναγνώριση των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν εις βάρος των γυναικών της Κύπρου, ενώ παράλληλα δημιουργεί σημαντικό προηγούμενο και για άλλες περιπτώσεις έμφυλης και σεξουαλικής βίας σε ένοπλες συγκρούσεις διεθνώς».
Η έγκριση του ψηφίσματος αποτελεί μια σημαντική πολιτική και ηθική αναγνώριση για τις γυναίκες της Κύπρου, ενώ παράλληλα σηματοδοτεί μια σημαντική κοινοβουλευτική επιτυχία για την Ελεονώρα Μελέτη. Η πρωτοβουλία αυτή ανέδειξε σε ευρωπαϊκό επίπεδο μια μέχρι σήμερα παραμελημένη πτυχή της κυπριακής ιστορίας, συμβάλλοντας στη διατήρηση της μνήμης, στην αναγνώριση των θυμάτων και στην προώθηση της δικαιοσύνης.