Ερευνητές καταγγέλλουν συντονισμένη εκστρατεία επιρροής, πιθανώς συνδεδεμένη με τη Μόσχα
Ένα ψεύτικο πρωτοσέλιδο εφημερίδας που ισχυρίζεται ότι «η Δύση μισεί την Ανατολή». Τηλεοπτικά ρεπορτάζ που έχουν παραχθεί με τεχνητή νοημοσύνη και αφήνουν να εννοηθεί ότι δυτικογερμανοί ιδιοκτήτες προτιμούν να νοικιάζουν σε ξένους παρά σε ανατολικογερμανούς, και βίντεο που ψευδώς υποστηρίζουν ότι οι περισσότεροι νέοι Γερμανοί θέλουν να επανέλθει η Ανατολική Γερμανία.
Οι εικόνες και τα βίντεο αντιγράφουν την εταιρική ταυτότητα ορισμένων από τα πιο γνωστά γερμανικά μέσα ενημέρωσης, όπως τα Spiegel TV, Bild και T-Online, καθώς και ερευνητικών οργανισμών όπως το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου (Institute for the Study of War).
Ωστόσο, δεν είναι αυθεντικά.
Ερευνητές από το συλλογικό σχήμα Antibot4Navalny, που παρακολουθεί επιχειρήσεις επιρροής στο διαδίκτυο, έχουν εντοπίσει τουλάχιστον 49 ψεύτικα βίντεο, 12 παραποιημένα πρωτοσέλιδα εφημερίδων και μία εικόνα που υποτίθεται ότι δείχνει ψεύτικα γκράφιτι, μέσα στην πρώτη εβδομάδα της εκστρατείας, η οποία προωθείται στις πλατφόρμες X, Bluesky και TikTok.
Η εκστρατεία αυτή προβάλλει διαρκώς το αφήγημα ότι η Γερμανία είναι ολοένα και πιο διχασμένη ανάμεσα στην Ανατολή και τη Δύση της.
Πολλές αναρτήσεις υποστηρίζουν ότι οι ανατολικογερμανοί αντιμετωπίζονται άδικα ή περιθωριοποιούνται πολιτικά, ενώ άλλες επικαλούνται ψεύτικα στατιστικά στοιχεία, σύμφωνα με τα οποία υπάρχει υποστήριξη για την αποκατάσταση της Ανατολικής Γερμανίας ή ότι οι δυτικογερμανοί κάνουν διακρίσεις σε βάρος των ανατολικογερμανών στη στέγαση και σε άλλους τομείς.
Το Antibot4Navalny αναφέρει ότι η εκστρατεία φέρει χαρακτηριστικά που παραπέμπουν στο «Matryoshka», ένα δίκτυο παραπληροφόρησης και επιρροής που οι ευρωπαϊκές αρχές έχουν κατά το παρελθόν συνδέσει με φιλορωσική δραστηριότητα επιρροής.
Οι εκστρατείες του Matryoshka είναι γνωστές γιατί μιμούνται και υποδύονται αξιόπιστες πηγές, όπως μέσα ενημέρωσης, δεξαμενές σκέψης και ερευνητικούς οργανισμούς, διαδίδοντας ψευδείς ισχυρισμούς που επιδιώκουν να φαίνονται αξιόπιστοι.
Οι ερευνητές λένε ότι η συγκεκριμένη εκστρατεία έχει εστιάσει σκόπιμα στην Ανατολική Γερμανία και επιδιώκει να εκμεταλλευτεί κοινωνικές και πολιτικές εντάσεις ενόψει δύο κρίσιμων περιφερειακών εκλογών τον Σεπτέμβριο.
Η χώρα παρακολουθεί στενά τις εκλογές στα ανατολικά κρατίδια Σαξονία-Άνχαλτ και Μεκλεμβούργο-Πομερανία, καθώς και οι δύο θεωρούνται σημαντικό τεστ για τη δημοφιλία του κυβερνητικού συνασπισμού του νυν καγκελάριου της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, ανάμεσα στην κεντροδεξιά Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU) και το κεντροαριστερό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD).
Και στα δύο, πρόσφατες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) προηγείται. Το ίδιο το κόμμα ελπίζει να συγκεντρώσει πάνω από 40% των ψήφων, ένα αποτέλεσμα που θα το έφερνε κοντά στην απόλυτη πλειοψηφία και θα ενίσχυε τις πιθανότητές του να ηγηθεί για πρώτη φορά μιας περιφερειακής κυβέρνησης.
Γιατί Δύση εναντίον Ανατολής;
Η Λέα Φρύβιρτ, ανώτερη ερευνήτρια στον γερμανικό μη κερδοσκοπικό φορέα παρακολούθησης εξτρεμισμού Centre for Monitoring, Analysis and Strategy (CeMAS), λέει ότι οι ξένες εκστρατείες επιρροής συχνά επιδιώκουν να μεγεθύνουν υπάρχουσες κοινωνικές διαιρέσεις αντί να επινοούν εντελώς νέες.
«Οι ξένες εκστρατείες επιρροής στοχεύουν να αποσταθεροποιήσουν τις κοινωνίες που βάζουν στο στόχαστρο», είπε στην ομάδα επαλήθευσης του Euronews, The Cube. «Συνηθίζεται να επιχειρείται αυτό μέσω της τροφοδότησης πολωμένων συζητήσεων σε ευαίσθητα θέματα και ζητήματα που προκαλούν έντονες αντιδράσεις.»
Παρότι η Γερμανία έχει επανενωθεί εδώ και περισσότερες από τρεις δεκαετίες, η Φρύβιρτ λέει ότι οι διαφορές στην ταυτότητα και τα διαρκή παράπονα σημαίνουν πως οι διαιρέσεις Ανατολής-Δύσης παραμένουν πολιτικά ευαίσθητες.
«Η επανένωση δεν έγινε επί ίσοις όροις και πολλοί άνθρωποι στην Ανατολή αναφέρουν βαθιά παράπονα από τη συμπεριφορά δυτικογερμανών», είπε. «Διαρθρωτικές διαφορές παραμένουν μέχρι σήμερα.»
«Υπάρχει και η πολιτική διάσταση: η ρωσική και φιλορωσική επικοινωνία γύρω από τις γερμανικές εκλογές ευνοεί φιλορωσικά κόμματα, όπως το ακροδεξιό AfD, και τείνει να δυσφημεί τα υπόλοιπα», πρόσθεσε.
Η Φρύβιρτ λέει ότι εκστρατείες όπως αυτή επιδιώκουν να εκμεταλλευτούν υπάρχοντα παράπονα, στρέφοντας ομάδες τη μία εναντίον της άλλης και βαθαίνοντας την πολιτική πόλωση.
Το αν εκστρατείες σαν κι αυτή επηρεάζουν τελικά τη συμπεριφορά των ψηφοφόρων είναι δύσκολο να μετρηθεί, όπως και η πραγματική τους απήχηση, με αναφορές να υποστηρίζουν ότι η εκστρατεία «φουσκώνει» τα νούμερα προβολών σε αναρτήσεις ώστε να φαίνεται πως έχουν μεγαλύτερη αλληλεπίδραση απ’ ό,τι στην πραγματικότητα.
Δεν είναι η πρώτη φορά που γερμανικές εκλογές γίνονται στόχος εκστρατειών επιρροής που συνδέονται με τη Ρωσία. Κατά τις ομοσπονδιακές εκλογές του 2025, οι αρχές και οι ερευνητές κατέγραψαν αρκετές εκστρατείες, μεταξύ των οποίων οι Doppelgänger, Storm-1516 και Matryoshka, που επιδίωκαν να διασπείρουν ψευδή αφηγήματα και να υποδύονται έγκυρους ειδησεογραφικούς οργανισμούς.