Πάνω από μισός αιώνας έχει περάσει από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο που παραμένει η μοναδική χώρα της ΕΕ υπό κατοχή
Στις 5:30 το πρωί, οι σειρήνες αεροπορικού συναγερμού ήχησαν σε όλες τις πόλεις της ελεύθερης Κύπρου, σηματοδοτώντας την επέτειο της 20ής Ιουλίου 1974, όταν η Τουρκία εξαπέλυσε τη στρατιωτική επιχείρηση στο νησί, γεγονός που η Κυπριακή Δημοκρατία και η Ελλάδα χαρακτηρίζουν ως παραβίαση του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Με αφορμή την επέτειο, πραγματοποιούνται σε ολόκληρη την ελεύθερη Κύπρο τελετές μνήμης προς τιμήν όσων έχασαν τη ζωή τους κατά τα γεγονότα του 1974, καθώς και επιμνημόσυνες δεήσεις για τη διακρίβωση της τύχης των αγνοουμένων. Παράλληλα, πολιτικά κόμματα, φορείς και οργανώσεις πολιτών εξέδωσαν ανακοινώσεις για την επέτειο, καταδικάζοντας την τουρκική στρατιωτική επέμβαση και συμμετέχοντας σε εκδηλώσεις αφιερωμένες στη μνήμη των θυμάτων της κυπριακής τραγωδίας.
Το χρονικό της τουρκικής εισβολής
Η 20ή Ιουλίου 1974 αποτελεί μία από τις πιο τραγικές ημερομηνίες στη σύγχρονη ιστορία της Κύπρου. Τις πρώτες πρωινές ώρες εκείνης της ημέρας, οι σειρήνες ήχησαν σε ολόκληρο το νησί, σηματοδοτώντας την έναρξη της τουρκικής στρατιωτικής εισβολής.
Τα γεγονότα που ακολούθησαν οδήγησαν, λίγες εβδομάδες αργότερα, στην κατάληψη περίπου του 36% της κυπριακής επικράτειας, μια κατάσταση που εξακολουθεί να υφίσταται μέχρι σήμερα.Η Κυπριακή Δημοκρατία παραμένει το μοναδικό κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τμήμα του εδάφους του υπό τουρκικό έλεγχο.
Η επιχείρηση ξεκίνησε με αποβατικές δυνάμεις στην περιοχή της Κερύνειας, ενώ παράλληλα η τουρκική αεροπορία πραγματοποίησε βομβαρδισμούς σε διάφορους στόχους του νησιού. Την ίδια στιγμή, χιλιάδες αλεξιπτωτιστές αποβιβάζονταν στην Κύπρο, προκαλώντας φόβο, απώλειες και εκτεταμένη αναστάτωση στον άμαχο πληθυσμό.
Η Τουρκία υποστηρίζει διαχρονικά ότι οι στρατιωτικές της ενέργειες αποτέλεσαν επέμβαση με σκοπό την αποκατάσταση της συνταγματικής τάξης και την προστασία των Τουρκοκυπρίων, απορρίπτοντας τον χαρακτηρισμό της εισβολής.
Από την άλλη πλευρά, οι ελληνικές και ελληνοκυπριακές δυνάμεις βρέθηκαν ανέτοιμες να αντιμετωπίσουν την επίθεση, γεγονός που επέτρεψε στις τουρκικές δυνάμεις να προωθηθούν γρήγορα. Η επιχείρηση διεξήχθη υπό τη διοίκηση του στρατηγού Νουρετίν Ερσίν, με τη συμμετοχή περισσότερων από 40.000 στρατιωτών.
Οι μονάδες της Εθνικής Φρουράς και της ΕΛΔΥΚ κινητοποιήθηκαν αρκετές ώρες μετά την έναρξη της επιχείρησης «Αττίλας». Παρά τις σοβαρές ελλείψεις σε αεροπορική υποστήριξη και σύγχρονο εξοπλισμό, αντιστάθηκαν με αποφασιστικότητα.
Οι δυνάμεις τους, που υπολογίζονταν σε περίπου 12.000 άνδρες, τελούσαν υπό τη διοίκηση του ταξιάρχου Μιχαήλ Γεωργίτση. Παράλληλα, πολλοί Ελληνοκύπριοι πολίτες συμμετείχαν αυθόρμητα στην άμυνα του νησιού, χρησιμοποιώντας τα ελάχιστα μέσα που διέθεταν. Ωστόσο, η αριθμητική και επιχειρησιακή υπεροχή των τουρκικών δυνάμεων ήταν καθοριστική.
Η εκεχειρία που συμφωνήθηκε λίγες ημέρες αργότερα αποδείχθηκε προσωρινή, ενώ τότε η Τουρκία είχε ήδη θέσει υπό τον έλεγχό της περίπου το 3% της κυπριακής επικράτειας.
Τον Αύγουστο του 1974 ακολούθησε η δεύτερη φάση της επιχείρησης, γνωστή ως «Αττίλας ΙΙ», κατά την οποία οι τουρκικές δυνάμεις επέκτειναν τον έλεγχό τους στο βόρειο τμήμα του νησιού. Η προέλαση αυτή πραγματοποιήθηκε παρά τις εκκλήσεις και τα σχετικά ψηφίσματα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
Διεθνείς οργανισμοί, μεταξύ των οποίων τα Ηνωμένα Έθνη και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, έχουν κατά καιρούς επισημάνει παραβιάσεις που σχετίζονται με τον εκτοπισμό πληθυσμών, τους εποικισμούς και την παρεμπόδιση της επιστροφής εκτοπισμένων Ελληνοκυπρίων στις περιουσίες τους.
Παράλληλα, έχουν καταγραφεί και εγκλήματα σε βάρος Τουρκοκυπρίων από ελληνοκυπριακές παραστρατιωτικές ομάδες κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν οι σφαγές στη Μαράθα, το Σανταλάρη και την Αλόα τον Αύγουστο του 1974, γεγονότα που έχουν επίσης καταδικαστεί διεθνώς.
