Το νέο όπλο της Leonardo και της IDV με πυροβόλο 155/52, 10 βολές το λεπτό, εμβέλεια έως 70 χλμ και αυτοματοποιημένο πύργο
Η Ιταλία ετοιμάζεται να παρατάξει μια νέα γενιά βαρέος τροχοφόρου πυροβολικού. Ονομάζεται VBM 155 SPH, ακρωνύμιο του Self Propelled Howitzer, και είναι το αποτέλεσμα της συνεργασίας της Leonardo και της Iveco Defence Vehicles (IDV) μέσω του CIO, του Consorzio Iveco-Oto Melara. Το σύστημα παρουσιάστηκε για πρώτη φορά δημόσια στην Eurosatory 2026, στο Παρίσι, ως μοντέλο κλίμακας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η ιδέα είναι απλή: να συνδυαστεί η κινητικότητα ενός τεθωρακισμένου οχήματος 10x10 με έναν πλήρως αυτοματοποιημένο πυργίσκο πυροβολικού και ένα πυροβόλο 155 mm/52 διαμετρημάτων. Το πλήρες πρωτότυπο βρίσκεται υπό ανάπτυξη και στόχος που έχει θέσει η βιομηχανία είναι να πραγματοποιηθούν οι πρώτες βολές έως το τέλος του 2026, με τις επόμενες δραστηριότητες πιστοποίησης να προβλέπονται για το διάστημα 2026-2027.
Δεν πρόκειται λοιπόν ακόμη για όχημα σε επιχειρησιακή υπηρεσία στον ιταλικό στρατό, αλλά για σύστημα σε φάση ανάπτυξης που προορίζεται επίσης να καλύψει μια διεθνή ζήτηση σε δυναμική άνοδο: εκείνη για τροχοφόρα αυτοκινούμενα οβιδοβόλα ικανά να μετακινούνται γρήγορα, να πλήττουν στόχους σε μεγάλες αποστάσεις και να αλλάζουν θέση πριν από την αντίδραση του αντιπάλου.
Το VBM μετατρέπεται σε πλατφόρμα 10x10
Η βάση του σχεδίου είναι το VBM NG, η νέα γενιά της οικογένειας τεθωρακισμένων οχημάτων της IDV. Για το VBM 155 SPH επιλέχθηκε διαμόρφωση 10x10, μεγαλύτερη σε σχέση με τα κλασικά 8x8 που συνδέονται παραδοσιακά με την οικογένεια VBM.
Πάνω σε αυτό το σκάφος εγκαθίσταται η HITFIRE 155 (πηγή στα Ιταλικά), ο νέος πύργος που έχει αναπτύξει η Leonardo. Πρόκειται για πύργο unmanned, δηλαδή χωρίς προσωπικό στο εσωτερικό του, σχεδιασμένο ώστε να αυτοματοποιεί τις διαδικασίες γόμωσης και πυρός.
Η επιλογή της τροχοφόρας διάταξης δεν είναι τυχαία. Η εμπειρία του πολέμου στην Ουκρανία έχει επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της επιβίωσης του πυροβολικού: μη επανδρωμένα αεροσκάφη και συστήματα αναγνώρισης μπορούν να εντοπίσουν γρήγορα μια πυροβολαρχία μετά το άνοιγμα πυρός. Από εδώ προκύπτει η σημασία της τακτικής «shoot and scoot»: βολή και άμεση μετακίνηση.
Το VBM 155 στηρίζεται ακριβώς σε αυτόν τον συνδυασμό κινητικότητας, αυτοματοποίησης και γρήγορης αντίδρασης.
Η καρδιά του συστήματος είναι ο πύργος HITFIRE 155
Το πιο καινοτόμο στοιχείο είναι η HITFIRE 155 της Leonardo. Το σύστημα χρησιμοποιεί σωλήνα πυροβόλου 155/52 mm, με θαλάμη 23 λίτρων και 48 δεξιόστροφες ραβδώσεις. Το σύστημα ανάκρουσης έχει σχεδιαστεί ώστε η δύναμη να παραμένει κάτω από τις 55 τόνους, ενώ η μέγιστη διαδρομή ανάκρουσης είναι μικρότερη από 950 χιλιοστά.
Ο πύργος, πλήρως εξοπλισμένος, ζυγίζει λιγότερο από 13 τόνους. Στο εσωτερικό του μπορούν να αποθηκευτούν έως 30 βλήματα και 180 αρθρωτές γομώσεις, επιτρέποντας τη χρήση όλου του φορτίου πυρομαχικών ακόμη και στη μέγιστη γόμωση χωρίς άμεση ανάγκη ανεφοδιασμού.
Η γόμωση είναι πλήρως αυτόματη και εξασφαλίζει μέγιστο ρυθμό βολής 10 βλημάτων το λεπτό. Ο πύργος μπορεί επίσης να ανυψώσει τη κάννη έως περίπου 70 μοίρες.
Έως 70 χιλιόμετρα: Ο ρόλος των πυρομαχικών Vulcano
Το βεληνεκές εξαρτάται φυσικά από τον τύπο των πυρομαχικών.
Με εξελιγμένα συμβατικά βλήματα και τεχνολογία base-bleed, το σύστημα μπορεί να φτάσει περίπου τα 42 χιλιόμετρα. Η ουσιαστική άνοδος των επιδόσεων έρχεται με την οικογένεια Vulcano 155 της Leonardo: με τις κατευθυνόμενες εκδόσεις η εμβέλεια μπορεί να φτάσει περίπου τα 70 χιλιόμετρα.
Πρόκειται για σημαντική παράμετρο, καθώς το VBM 155 δεν σχεδιάστηκε απλώς ως «κανόνι σε τροχούς», αλλά ως κόμβος πυρός που μπορεί να ενταχθεί στα σύγχρονα ψηφιακά δίκτυα διοίκησης και ελέγχου.
Ο πύργος χρησιμοποιεί ηλεκτρονική αρχιτεκτονική NGVA, σχεδιασμένη για ενσωμάτωση με συστήματα διοίκησης και ελέγχου και με άλλες πλατφόρμες στο πεδίο της μάχης. Στόχος είναι το όχημα να λαμβάνει γρήγορα πληροφορίες για τον στόχο, να υπολογίζει τη λύση βολής και να ανοίγει πυρ, μειώνοντας στο ελάχιστο τον χρόνο παραμονής στη θέση.
Μπορεί να βάλλει ακόμη και σε κίνηση
Ένας από τους πιο φιλόδοξους τεχνολογικούς στόχους είναι η δυνατότητα βολής σε κίνηση, με τον πύργο ικανό να επιχειρεί σε τόξο 360 μοιρών.
Πρόκειται για ικανότητα που φέρνει στα άκρα τη φιλοσοφία του «shoot and scoot»: όχι μόνο γρήγορη προσέγγιση στη θέση, βολή και αποχώρηση, αλλά περαιτέρω μείωση του χρόνου κατά τον οποίο το μέσο πρέπει να σταματήσει και να παραμείνει εκτεθειμένο.
Το σύστημα έχει επίσης σχεδιαστεί ώστε να ανεφοδιάζεται μέσω μελλοντικού ειδικού υλικοτεχνικού οχήματος, με αυτοματοποιημένους βραχίονες που θα μεταφέρουν βλήματα και γομώσεις απευθείας στις αντίστοιχες αποθήκες.
Όχημα περίπου 40 τόνων και 720 ίππων
Οι διαθέσιμες πληροφορίες για το όχημα δείχνουν συνολική μάζα της τάξης των 37-40 τόνων και μήκος περίπου 11,1 μέτρων. Ο πετρελαιοκινητήρας της Iveco αναφέρεται γύρω στους 720 ίππους, ενώ η ταχύτητα στο δρόμο καταγράφεται πάνω από 100 χλμ./ώρα σε ορισμένες από τις προδιαγραφές που έχουν δημοσιοποιηθεί για το σύστημα.
Το μεγάλο σκάφος 10x10 δεν χρησιμεύει μόνο για τη μεταφορά του βαρέος πύργου. Η πλατφόρμα έχει σχεδιαστεί ως κοινή βάση για επιπλέον συστήματα. Το ίδιο concept VBM NG 10x10 συνδέεται με την ανάπτυξη άλλων δυνατοτήτων, μεταξύ των οποίων μια μελλοντική έκδοση για αντιαεροπορική άμυνα.
Πόσοι στρατιώτες χρειάζονται;
Ο υψηλός βαθμός αυτοματοποίησης είναι από τα στοιχεία που διαφοροποιούν το σχέδιο. Οι διαθέσιμες πληροφορίες κάνουν λόγο για προβλεπόμενο πλήρωμα δύο ατόμων, με το σύστημα να συγκεντρώνει στον μη επανδρωμένο πύργο τις διαδικασίες γόμωσης και χειρισμού του όπλου.
Πρόκειται για αλλαγή παραδείγματος σε σχέση με τα παραδοσιακά συστήματα πυροβολικού: λιγότερο προσωπικό εκτεθειμένο, περισσότερη αυτοματοποίηση και δυνατότητα διατήρησης υψηλού ρυθμού βολής.
Η άλλη όψη του νομίσματος είναι η αυξημένη τεχνολογική πολυπλοκότητα, που καθιστά ιδιαίτερα κρίσιμες την αξιοπιστία, τη συντήρηση και τη λογιστική υποστήριξη κατά την επιχειρησιακή χρήση.
Πόσο κοστίζει το VBM 155;
Εδώ υπάρχει ένα σημείο που πρέπει να διευκρινιστεί: δεν έχει δημοσιοποιηθεί τιμή μονάδας για το VBM 155 SPH. Το σύστημα βρίσκεται ακόμη σε πρωτοτυπικό στάδιο και ως εκ τούτου δεν υπάρχει συμβόλαιο σειριακής παραγωγής από το οποίο να προκύπτει κόστος ανά τεμάχιο.
Υπάρχει όμως ένα σημαντικό οικονομικό σημείο αναφοράς για να γίνει κατανοητή η αγορά στην οποία το νέο ιταλικό σύστημα θέλει να ενταχθεί. Το πρόγραμμα του Στρατού για τροχοφόρο αυτοκινούμενο οβιδοβόλο 155/52 mm έχει υπολογιστεί σε συνολικά 1,81 δισ. ευρώ, με πρώτη φάση 637 εκατ. ευρώ που έχει ήδη χρηματοδοτηθεί, σύμφωνα με την κοινοβουλευτική τεκμηρίωση που αναφέρεται στις πληροφορίες για το πρόγραμμα.
Προσοχή όμως: αυτό το ποσό δεν αντιστοιχεί στο κόστος του VBM 155 SPH. Το πρόγραμμα του Στρατού είναι ευρύτερο και περιλαμβάνει την απαίτηση για νέο τροχοφόρο αυτοκινούμενο πυροβόλο, ενώ το VBM 155 είναι μία από τις βιομηχανικές λύσεις που μπορούν να διεκδικήσουν αυτόν τον χώρο.
Η βιομηχανική διάσταση: Ιταλικό προϊόν με εξαγωγικές φιλοδοξίες
Η πραγματική αξία του VBM 155, επομένως, θα μπορούσε να είναι και βιομηχανική. Η Leonardo φέρνει την τεχνολογία της HITFIRE 155, την τεχνογνωσία στα πυροβόλα και στα πυρομαχικά Vulcano, ενώ η IDV προσφέρει την τεθωρακισμένη πλατφόρμα και την εμπειρία στα τροχοφόρα στρατιωτικά οχήματα.
Το αποτέλεσμα είναι ένα σύστημα που έχει σχεδιαστεί στην Ιταλία και δομήθηκε γύρω από τεχνολογίες που είχαν ήδη αναπτυχθεί από τις δύο εταιρείες, αλλά συνενώνονται σε νέα διαμόρφωση. Πρόκειται για φιλοσοφία που επιτρέπει τη μείωση του χρόνου ανάπτυξης: η HITFIRE είχε ήδη υποβληθεί σε δοκιμές στο Nettuno και το σύστημα αυτόματης γόμωσης είχε αναπτυχθεί σε περίπου 18 μήνες.
Το επόμενο βήμα θα είναι καθοριστικό: η μετατροπή του μοντέλου που παρουσιάστηκε στο Παρίσι σε όχημα ικανό να περάσει τις δοκιμές πεδίου. Αν το χρονοδιάγραμμα τηρηθεί, το VBM 155 SPH θα εισέλθει στη φάση δοκιμαστικών βολών μεταξύ τέλους 2026 και αρχών 2027. Μόνο στη συνέχεια θα ακολουθήσουν η πιστοποίηση, ενδεχόμενη ιταλική παραγγελία και η πραγματική πρόκληση: η προώθηση αυτού του νέου «made in Italy» στο πυροβολικό στις διεθνείς αγορές.