Η τεχνητή νοημοσύνη ήταν κεντρικό θέμα στο Νταβός. Ο επικεφαλής τεχνητής νοημοσύνης του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ μιλά στο Euronews Next για τα επείγοντα ζητήματα.
Παρότι η γεωπολιτική κυριάρχησε στο οικονομικό φόρουμ του Νταβός αυτή την εβδομάδα, η τεχνητή νοημοσύνη (AI) αναδείχθηκε σε εξίσου πιεστικό θέμα για τους ηγέτες που καλούνται να απαντήσουν σε ερωτήματα τεχνολογικής κυριαρχίας και στρατηγικής ισχύος.
Η τεχνολογία δεν ανασχηματίζει μόνο τις οικονομίες, αλλά παίζει ολοένα και σημαντικότερο ρόλο στον τρόπο με τον οποίο οι χώρες τοποθετούνται διεθνώς, σύμφωνα με την Cathy Li, επικεφαλής του Centre for AI Excellence στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, που διοργανώνει την ετήσια σύνοδο.
«Όχι μόνο είναι εφικτό, συμβαίνει ήδη», είπε η Li στο Euronews Next, περιγράφοντας την παγκόσμια κούρσα για την εξασφάλιση τεχνολογικής ανεξαρτησίας. «Μέσα σε αυτό το γεωπολιτικό περιβάλλον, κάθε χώρα κάνει τον δικό της σχεδιασμό. Φυσικά, οι άνθρωποι ανησυχούν και προβληματίζονται για το ενδεχόμενο να μην έχουν τη λεγόμενη κυριαρχία».
Η αυξανόμενη γεωπολιτική ένταση έχει μετατρέψει την κυριαρχία στην τεχνητή νοημοσύνη, δηλαδή την ικανότητα ενός κράτους να ελέγχει και να διοικεί αυτόνομα τα δικά του συστήματα AI, σε ύψιστη προτεραιότητα για πολλές χώρες. Το πώς θα μοιάζει αυτό στην πράξη μένει πάντως να αποσαφηνιστεί.
Για τη Li, η κυριαρχία στην τεχνητή νοημοσύνη δεν πρέπει να σημαίνει απομόνωση, καθώς δεν είναι πρακτικό ούτε πραγματικά εφικτό για τις περισσότερες χώρες να αναπτύξουν κάθε στρώμα της τεχνολογίας μέσα σε ένα μόνο κράτος. Επιπλέον, δεν θα ήταν βιώσιμο για τον πλανήτη.
«Προσπαθούμε να απομακρυνθούμε από την αντίληψη ότι απαιτείται πλήρης εθνική ιδιοκτησία της AI και να πάμε περισσότερο προς τη στρατηγική αλληλεξάρτηση», είπε.
Με αυτή την προσέγγιση, οι χώρες θα αξιοποιούν τα ιδιαίτερα πλεονεκτήματά τους μέσω στοχευμένων εγχώριων επενδύσεων και διεθνών συνεργασιών, ενώ θα προχωρούν σε στρατηγικές επιλογές για να εντοπίσουν τους κατάλληλους εταίρους.
Η Li έφερε την Ευρώπη ως παράδειγμα, επαινώντας τις διασυνοριακές συνεργασίες AI μεταξύ των κρατών-μελών. Τάχθηκε υπέρ μιας πολυεπίπεδης συνεργασίας ώστε «όλοι να μπορούν να επωφεληθούν από αυτή την ισχυρή τεχνολογία».
Μπορεί η Ευρώπη να ηγηθεί στην τεχνητή νοημοσύνη;
Παρά το ότι οι ΗΠΑ και η Κίνα κυριαρχούν στην κούρσα της τεχνητής νοημοσύνης, τεχνολογικοί ηγέτες στο Νταβός υποστήριξαν ότι η τεχνολογία αποτελεί σημαντική ευκαιρία για την Ευρώπη.
Ο Jensen Huang, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος του κολοσσού των τσιπ Nvidia, είπε στο φόρουμ ότι η AI είναι «συναρπαστική για την Ευρώπη» λόγω της «απίστευτα ισχυρής παραγωγικής βάσης» της για την οικοδόμηση υποδομών AI.
Ο Huang περιέγραψε αυτό ως τη στιγμή της Ευρώπης να «υπερκεράσει» την εποχή του λογισμικού, χαρακτηρίζοντας τη ρομποτική «ευκαιρία που εμφανίζεται μια φορά στη ζωή» για την ήπειρο.
Η Li συμμερίστηκε αυτή την αισιοδοξία, επικαλούμενη τα πλεονεκτήματα της Ευρώπης: εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό, στέρεο ρυθμιστικό πλαίσιο, «μια σταθερή κοινωνία που ενθαρρύνει επίσης την καινοτομία» και ισχυρές βιομηχανικές βάσεις.
Ωστόσο, αναγνώρισε ότι μπροστά υπάρχουν σοβαρές προκλήσεις. Ο κατακερματισμός της αγοράς σε όλη την ήπειρο δυσκολεύει τη διασυνοριακή επέκταση των νεοφυών επιχειρήσεων και εμποδίζει την κινητικότητα του ταλέντου.
«Πολλές νεοφυείς επιχειρήσεις που γεννιούνται στην Ευρώπη εξακολουθούν να βλέπουν ότι είναι πολύ ευκολότερο να εισέλθουν σε μια μεγάλη αγορά όπως οι ΗΠΑ, παρά να επιχειρήσουν να αντιμετωπίσουν τις κατακερματισμένες εγχώριες αγορές εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης», είπε η Li.
Η ενεργειακή πρόκληση
Μία ακόμη από τις μεγάλες προκλήσεις για την AI, και όχι μόνο για την Ευρώπη, θα είναι η ενέργεια. Τα κέντρα δεδομένων που τροφοδοτούν τα συστήματα AI απαιτούν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας για να λειτουργήσουν.
Η συγκεκριμένη υποδομή είναι τόσο κρίσιμη, ώστε ο διευθύνων σύμβουλος της Microsoft, Satya Nadella, δήλωσε στο Νταβός ότι το κόστος της ενέργειας θα είναι ο βασικός παράγοντας που θα κρίνει ποια χώρα θα κερδίσει την κούρσα της AI.
Η Li πρόσθεσε ότι η ενεργειακή πρόκληση συνιστά επίσης ευκαιρία για αναβάθμιση των «παρωχημένων» ενεργειακών συστημάτων.
«Τα συστήματα που αρχίζουν να χρησιμοποιούν καθαρή ενέργεια θα ωφελήσουν συνολικά την κοινωνία, αλλά πρέπει να σκεφτούμε μακροπρόθεσμα πώς μπορούμε να αναπτύξουμε ολόκληρο το οικοσύστημα», είπε.
Τα ερωτήματα που έχουμε μπροστά μας για την AI
Με την AI να εξελίσσεται με ταχύτερους ρυθμούς από ποτέ, η Li είπε ότι «είναι σχεδόν σαν ένας χρόνος στη ζωή μας να αντιστοιχεί πλέον σε 100 χρόνια στην AI». Οι εφαρμογές που συζητούνται σήμερα μπορεί εύκολα να είναι ξεπερασμένες αύριο.
Για παράδειγμα, η φετινή συνάντηση στο Νταβός έδειξε πώς η ανάπτυξη της AI μετακινείται από τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs) προς τη φυσική AI, όπως η ρομποτική, καθώς και τις αποφάσεις που λαμβάνουν οι χώρες για το πώς θα επενδύσουν στην AI και θα τη ρυθμίσουν, είπε η Li.
Όταν ρωτήθηκε ποια θεωρεί ότι θα είναι τα βασικά θέματα στο Νταβός την επόμενη χρονιά, είπε ότι πολλά θα παραμείνουν ίδια, όπως το πώς η AI μπορεί να υπηρετεί την ανθρωπότητα και όχι μόνο τα εταιρικά κέρδη.
«Πώς προστατεύουμε το μέλλον των παιδιών μας και όχι μόνο το δικό μας;» αναρωτήθηκε η Li. Άσκησε κριτική σε εταιρικούς ηγέτες που σχεδιάζουν περικοπές θέσεων εισαγωγικού επιπέδου λόγω της AI, χαρακτηρίζοντάς το «το μεγαλύτερο λάθος που θα κάνετε».
Αντί να αποκλείουν τους νεότερους εργαζομένους με αυτόν τον τρόπο, κάλεσε τις εταιρείες να τους πλαισιώσουν με έμπειρα ανώτερα στελέχη για να μεγιστοποιήσουν τις αποδόσεις, υποστηρίζοντας ότι οι νεότεροι είναι «AI-native» και έχουν φυσική ευχέρεια με την τεχνολογία.
Η Li είπε επίσης ότι η AI δεν πρέπει να διευρύνει το ψηφιακό χάσμα μεταξύ του Παγκόσμιου Βορρά και του Παγκόσμιου Νότου και ότι πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες ώστε τα συστήματα AI να τροφοδοτούνται από καθαρή ενέργεια.
«Βλέπουμε πραγματικά την τεχνολογία ως μια δύναμη που μπορεί να ανυψώσει ολόκληρη την ανθρωπότητα. Είμαστε άνθρωποι, είμαστε μοναδικοί γιατί φροντίζουμε ο ένας τον άλλον, και αυτό πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο της ατζέντας μας», είπε.