Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπίστωσε ότι το TikTok δεν έχει περιορίσει επαρκώς «εθιστικές λειτουργίες», όπως η απεριόριστη κύλιση, η οποία ενθαρρύνει την συμπεριφορά της ασταμάτητης παραμονής στην εφαρμογή.
Ο εθιστικός σχεδιασμός του TikTok παραβιάζει την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις ψηφιακές υπηρεσίες και δεν προστατεύει επαρκώς τους χρήστες, ανέφερε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την Παρασκευή σε προκαταρκτικά πορίσματα.
Η Επιτροπή ανέφερε ότι η εφαρμογή βίντεο βασίζεται σε εθιστικά χαρακτηριστικά όπως η άπειρη κύλιση, η οποία τροφοδοτεί συνεχώς τους χρήστες με νέο περιεχόμενο κάθε φορά που ανανεώνουν την οθόνη τους.
Αυτά τα σχεδιαστικά χαρακτηριστικά θέτουν τον εγκέφαλο των χρηστών σε "αυτόματο πιλότο" και ενθαρρύνουν την ψυχαναγκαστική συμπεριφορά, όπως το επανειλημμένο άνοιγμα και κύλιση στην εφαρμογή, δήλωσαν οι ρυθμιστικές αρχές.
Τα προκαταρκτικά ευρήματα αντικατοπτρίζουν την αυξανόμενη πίεση στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης σχετικά με τον χρόνο οθόνης, ιδίως για τα παιδιά και τους εφήβους. Οι ρυθμιστικές αρχές παγκοσμίως αμφισβητούν όλο και περισσότερο κατά πόσον οι εταιρείες τεχνολογίας κάνουν αρκετά για να προστατεύσουν τους νεαρούς χρήστες από τα εθιστικά χαρακτηριστικά σχεδιασμού.
Η Επιτροπή πρόσθεσε ότι το TikTok φαίνεται να μην είναι σε θέση να εισαγάγει επαρκείς διασφαλίσεις έναντι των κινδύνων που ενέχουν τα εθιστικά χαρακτηριστικά του.
«Ο εθισμός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να έχει επιζήμιες επιπτώσεις στο αναπτυσσόμενο μυαλό των παιδιών και των εφήβων», δήλωσε η Χένα Βιρκούνεν, εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την τεχνολογική κυριαρχία, την ασφάλεια και τη δημοκρατία και υπογράμμισε: «Ο νόμος για τις ψηφιακές υπηρεσίες καθιστά τις πλατφόρμες υπεύθυνες για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν στους χρήστες τους. Στην Ευρώπη, εφαρμόζουμε τη νομοθεσία μας για την προστασία των παιδιών και των πολιτών μας στο διαδίκτυο».
Το TikTok πρέπει να «αλλάξει τον βασικό σχεδιασμό του»
Η Επιτροπή έθεσε ζήτημα για τη λειτουργία Daily Screen Time του TikTok, η οποία επιτρέπει στους χρήστες να ορίσουν ένα χρονικό όριο και να λάβουν ειδοποίηση όταν αυτό επιτευχθεί.
Για τους χρήστες ηλικίας 13 έως 17 ετών τίθεται αυτόματα χρονικό όριο μίας ώρας. Ωστόσο, η Επιτροπή δήλωσε ότι αυτή η δικλείδα ασφαλείας είναι αναποτελεσματική, επειδή οι προειδοποιήσεις είναι «εύκολο να απορριφθούν».
Οι ρυθμιστικές αρχές ανησυχούν επίσης για τους γονικούς ελέγχους του TikTok. Μέσω του εργαλείου "Family Pairing", οι γονείς μπορούν να προσαρμόσουν τις ρυθμίσεις ασφαλείας για τα παιδιά τους, να ορίσουν όρια χρόνου οθόνης, να λαμβάνουν αναφορές δραστηριότητας και να περιορίζουν ορισμένους όρους αναζήτησης ή hashtags.
Τα γονικά όρια δεν είναι επιτυχημένα επειδή «απαιτούν πρόσθετο χρόνο και δεξιότητες από τους γονείς για την εισαγωγή των ελέγχων», δήλωσε η Επιτροπή.
Για να συμμορφωθεί με την DSA, το TikTok πρέπει να «αλλάξει τον βασικό σχεδιασμό της υπηρεσίας, κατέληξε η Επιτροπή.
Οι προτεινόμενες αλλαγές περιλαμβάνουν την απενεργοποίηση της απεριόριστης κύλισης, πιο αποτελεσματικά «διαλείμματα για τον χρόνο στην οθόνη» και αλλαγές στις συστάσεις βίντεο της εφαρμογής.
Οργισμένη απάντηση του TikTok
Σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που απέστειλε στο Euronews Next, το TikTok δήλωσε ότι τα προκαταρκτικά πορίσματα της Επιτροπής «παρουσιάζουν μια κατηγορηματικά ψευδή και εντελώς αβάσιμη απεικόνιση της πλατφόρμας μας. Θα λάβουμε όλα τα απαραίτητα μέτρα για να αμφισβητήσουμε αυτά τα ευρήματα με κάθε μέσο που έχουμε στη διάθεσή μας», πρόσθεσε η εταιρεία.
Το TikTok δήλωσε ότι δεν υπάρχει μια ενιαία προσέγγιση από τους ειδικούς για τη ρύθμιση του χρόνου οθόνης, οπότε η πλατφόρμα προσφέρει πολλά εργαλεία για να βοηθήσει τους ανθρώπους να πάρουν τις δικές τους αποφάσεις σχετικά με το πόσο χρόνο θα ξοδέψουν σε αυτήν.
Μαζί με τα όρια του χρόνου οθόνης, η εταιρεία δήλωσε ότι διαθέτει επίσης χαρακτηριστικά όπως οι ώρες ύπνου που προτρέπουν τους ανθρώπους να κλείσουν την εφαρμογή για τη νύχτα και νέες αποστολές ευημερίας, ένα σύστημα ανταμοιβών που δίνει στους χρήστες σήματα για την τήρηση των ορίων τους.
Τι μέλλει γενέσθαι
Η έρευνα, που ξεκίνησε το 2024, εξετάζει κατά πόσον το TikTok συμμορφώνεται με την Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), τον νόμο της ΕΕ που θεσπίζει υποχρεώσεις για τις διαδικτυακές πλατφόρμες να διαχειρίζονται τους κινδύνους, να μετριάζουν το περιεχόμενο και να προωθούν τη διαφάνεια.
Η έρευνα εξέτασε τις εσωτερικές εκτιμήσεις κινδύνου της εταιρείας, τα δεδομένα της εταιρείας και την επιστημονική έρευνα σχετικά με τον εθισμό στη συμπεριφορά.
Η Επιτροπή δήλωσε τον περασμένο Οκτώβριο ότι το TikTok και ο κολοσσός των social media, Meta, παραβίασαν την DSA επειδή δυσχεραίνουν την πρόσβαση των ερευνητών σε δημόσια δεδομένα.
Μια άλλη έρευνα σχετικά με τους κανόνες διαφήμισης toy TikTok έχει ήδη ολοκληρωθεί.Τα ευρήματα είναι προκαταρκτικά, δηλαδή δεν έχουν επιβληθεί ακόμη πρόστιμα ή κυρώσεις, και η έρευνα συνεχίζεται.
To TikTok έχει τώρα το δικαίωμα να εξετάσει τα πορίσματα της Επιτροπής και να απαντήσει γραπτώς, μεταξύ άλλων με τις δικές του προτάσεις. Η Επιτροπή θα ζητήσει επίσης τη γνώμη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ψηφιακών Υπηρεσιών, μιας ανεξάρτητης συμβουλευτικής ομάδας που εφαρμόζει τους κανόνες και τους κανονισμούς DSA.
Η διαδικασία θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει σε απόφαση μη συμμόρφωσης, η οποία θα μπορούσε να συνοδεύεται από πρόστιμο ύψους έως και 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών του TikTok.
Στο πλαίσιο της έρευνας της DSA, το TikTok απέστειλε συστάσεις στην Επιτροπή σχετικά με τον τρόπο βελτίωσης της εφαρμογής της. Η εταιρεία συμφώνησε να δημοσιεύει το πλήρες περιεχόμενο όλων των διαφημίσεων που εκτελούνται στην πλατφόρμα της σε ένα ηλεκτρονικό αποθετήριο διαφημίσεων το οποίο θα ενημερώνει κάθε 24 ώρες.