Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.
Έκτακτη είδηση

Σλοβακία: Η εκπαίδευση το κλειδί για την ένταξη των Ρομά

Σλοβακία: Η εκπαίδευση το κλειδί για την ένταξη των Ρομά
Euronews logo
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Ιστορικά, οι Ρομά (Αθίγγανοι, Μανούς, Ασκάλι, Σίντι, κ.α.) αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Σήμερα, με συνολικό πληθυσμό που υπολογίζεται στα 10 με 12 εκατομμύρια στην Ευρώπη (εκ των οποίων 6 περίπου εκατομμύρια ζουν στην Ε.Ε.), οι Ρομά αποτελούν τη μεγαλύτερη μειονότητα στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Οι περισσότεροι είναι πολίτες της Ε.Ε.

Παρά τις στρατηγικές κοινωνικής ενσωμάτωσης και τα χρηματοδοτικά προγράμματα ωστόσο, οι Ρομά παραμένουν περιθωριοποιημένοι. Η εκπαίδευση αποτελεί το κλειδί για την αλλαγή. Αυτή την εβδομάδα η εκπομπή Right On ταξιδεύει στη Σλοβακία, αναζητώντας λύσεις στα προβλήματα.

Η Σλοβακία είναι μια από τις χώρες με το μεγαλύτερο ποσοστό Ρομά στην Ευρώπη. Το προσδόκιμο ζωής του πληθυσμού είναι δεκαπέντε χρόνια χαμηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο. Μόνο το 28% των παιδιών συνεχίζουν στο γυμνάσιο και μόλις το 20% των ανδρών έχουν δουλειά.

Σε έναν καταυλισμό, περίπου 25 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά από το Κόζιτσε, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Σλοβακίας, ζουν 750 άνθρωποι, εκ των οποίων οι 420 είναι ανήλικοι. Οι οικογένειες βασίζονται στο προνοιακό επίδομα, που φτάνει τα 22 ευρώ το μήνα για κάθε παιδί. Ελάχιστοι ζουν σε σπίτια με πρόσβαση σε νερό και ηλεκτρικό. Οι περισσότεροι μένουν σε παράνομες παράγκες, χωρίς υδροδότηση, ηλεκτροδότηση και αποχετευτικό σύστημα.

Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή της κοινότητας των Ρομά, το 2004, υπάρχουν περισσότεροι από 100 παρόμοιοι καταυλισμοί μόνο στην επαρχία του Κόζιτσε. Σε εθνικό επίπεδο ξεπερνούν τους 281.

Τα παιδιά αναγκάζονται να περπατάνε καθημερινά περίπου 2 χιλιόμετρα για να φτάσουν στο κοντινότερο σχολείο. Η παρουσία τους αποτελεί προαπαιτούμενο για την πρόσβαση των γονιών στα προνοιακά επιδόματα.

Το σύστημα εκπαίδευσης στη Σλοβακία ωστόσο, επιτείνει τις φυλετικές διακρίσεις. «Το πρόβλημα είναι ότι τα παιδιά δεν μπορούν να πάνε σε νηπιαγωγεία για να διδαχθούν τους βασικούς κανόνες υγιεινής και πειθαρχίας», τονίζει η Μιχαέλα Σάλοβα, υπεύθυνη του Κέντρου Βιώσιμης Ανάπτυξης στη Σλοβακία.

Το κέντρο οργανώνει προσχολικά μαθήματα με στόχο την ομαλότερη εισαγωγή των μικρών Ρομά στο δημοτικό. Σήμερα ένα μεγάλο ποσοστό κατατάσσεται σε σχολεία για παιδιά με νοητική υστέρηση ή σε σχολεία αποκλειστικά για Ρομά. Σύμφωνα με τους γονείς και τους εδικούς, το γεγονός αυτό, προκαλεί σημαντικές εκπαιδευτικές ανισότητες.

Ένα πρόγραμμα του 2008 αποδεικνύει ωστόσο, ότι η ενσωμάτωση είναι δυνατή. Για τους μαθητές στο σχολείο Ζέφιριν Χιμένεθ Μάλα κάτι τέτοιο αποτελεί κομμάτι της καθημερινότητας.

Στην Κρέμνιτσα, στην κεντρική Σλοβακία, η μειονότητα των Ρομά αριθμεί 300 άτομα, με τον συνολικό πληθυσμό της πόλης να φτάνει τους 5200 κατοίκους. Το ιδιωτικό σχολείο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Ζέφιριν Χιμένεθ Μάλα έχει ανοίξει τις πόρτες του για τους μικρούς Ρομά. Ειδικεύεται στην προετοιμασία των περιθωριοποιημένων μαθητών για την είσοδό τους στο πανεπιστήμιο.
Όλα τα παιδιά, είτε είναι Ρομά είτε όχι, μαθαίνουν την σλοβακική, την αγγλική και τη γλώσσα των Ρομά. Παράλληλα, και η ιστορία των Ρομά διδάσκεται ως μάθημα.

Για τους μεγαλύτερους μαθητές του σχολείου, η συμμετοχή σε μια μικτή τάξη αποτελεί μια εντελώς νέα εμπειρία. Ο 17χρονος Νίκολα πέρασε όλη την προηγούμενη μαθητική του ζωή σε σχολεία αποκλειστικά για Ρομά. Η μετάβαση και η προσαρμογή στις νέες συνθήκες δεν ήταν απλή υπόθεση.

Το σχολείο προσφέρει στα παιδιά την ευκαιρία να συνδυάζουν το μάθημα με το παιχνίδι. Οι δραστηριότητες περιλαμβάνουν ζωγραφική, τραγούδι και την ανάπτυξη των ατομικών δεξιοτήτων. Οι μαθητές έχουν πρόσβαση σε εκπαίδευση υψηλής ποιότητας.

Η βελτίωση της θέσης των Ρομά στην κοινωνία αποτελεί πρόκληση για ολόκληρη την Ευρώπη. Η ενσωμάτωση των νεαρών Ρομά αποτέλεσε το βασικό θέμα στην ατζέντα του ευρωπαϊκού συνεδρίου για την καταπολέμηση του κοινωνικού αποκλεισμού, που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Ιούνιο. Ταυτόχρονα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιοποίησε μια έκθεση προόδου σχετικά με την οδηγία για τις εθνικές στρατηγικές ένταξης των Ρομά στα κράτη μέλη, μέσω συγκεκριμένων μέτρων.

Το κλειδί είναι η εναρμόνιση των στρατηγικών σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Αυτό υποστηρίζει ο Γιαν Έρο, παλιός διευθυντής του σχολείου της Κρέμνιστα που τώρα εργάζεται στο κυβερνητικό πρόγραμμα για την κοινωνική ένταξη των Ρομά.

«Η εκπαίδευση μόνο δεν φτάνει. Για να επιλυθεί το πρόβλημα της εκπαίδευσης πρέπει πρώτα να λυθεί το ζήτημα της στέγασης, της απασχόλησης και της υγείας. Είναι σημαντικό να αρθούν τα εμπόδια στην πρόσβαση στην εκπαίδευση. Αυτά τα εμπόδια δημιουργούνται από την οικογένεια, από την κοινότητα των Ρομά και από την κοινωνία», τονίζει ο Γιαν Έρο.

Οι διακρίσεις και οι ανισότητες στην πρόσβαση στην εκπαίδευση επιφέρουν την διαιώνιση του φαύλου κύκλου της φτώχειας από την μια γενιά των Ρομά στην άλλη.