Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.
Έκτακτη είδηση

Τρόποι ανάπτυξης των αστικών κέντρων στην Ευρώπη

Τρόποι ανάπτυξης των αστικών κέντρων στην Ευρώπη
Euronews logo
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Μέχρι το 2025 το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού θα ζει σε μόλις 37 πόλεις. Το 70% του πληθυσμού ζει σε πόλεις και κωμοπόλεις με περισσότερους από 5.000 κατοίκους.

Στην Ευρώπη υπάρχουν 23 πόλεις με περισσότερους από ένα εκατομμύριο κατοίκους. Υπάρχουν 345 πόλεις με πληθυσμό που ανέρχεται στις 100.000. Μόλις το 7% ζει σε μεγάλα αστικά κέντρα με πληθυσμό μεγαλύτερο από 5 εκατομμύρια κατοίκους. Αν συνθέσουμε αυτά τα στοιχεία, θα διαπιστώσουμε, ότι η αστική οικονομική ανάπτυξη είναι ένα σημαντικό θέμα.

Τον τελευταίο αιώνα η Ευρώπη απέκτησε κυρίως αστικό χαρακτήρα. Τα δύο τρίτα του πληθυσμού χρησιμοποιούν εντατικά το μετρό και παράγουν το 67% του ΑΕΠ της Ευρώπης. Στις πόλεις συνυπάρχουν καταναλωτές, εργαζόμενοι και επιχειρήσεις.

Αυτό το συνονθύλευμα των ανθρώπων οδηγεί στην εξειδίκευση. Στις πόλεις δρουν εργαζόμενοι με υψηλό μορφωτικό επίπεδο. Αυτό συμβαίνει επειδή οι επιχειρήσεις λειτουργούν κοντά η μία στην άλλη. Αν μία εταιρία ειδικεύεται στην κατασκευή αυτοκινήτων, θα έχει δίπλα της άλλες εταιρίες που θα εξειδικεύονται σε παραπλήσιους τομείς, όπως για παράδειγμα τα μικροτσίπ που λειτουργούν στο αυτοκίνητο.

Αυτό οδηγεί σε μείωση του κόστους, χάρη στην τεχνολογία που προσφέρεται από εξειδικευμένους εργαζομένους.

Για την υποστήριξη της εισροής αυτών των εργαζομένων και των επιχειρήσεων, μία πόλη πρέπει να παρέχει ισχυρές υποδομές και υψηλό βιοτικό επίπεδο.

Οι πόλεις είναι την ίδια ώρα ένα φυτώριο προβλημάτων λόγω των υψηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, που οφείλονται στις μεταφορές, τη στέγαση ή στα υψηλά ποσοστά ανεργίας.

Η έξυπνη ανάπτυξη συνεπάγεται καινοτομίες. Οι οικονομικά αποδοτικές λύσεις σε αυτά τα προβλήματα εντοπίζονται στις μεγάλες πόλεις.

Οι πόλεις αντιμετωπίζουν δύσκολους καιρούς οικονομικά. Για να φτάσουν στην ανάπτυξη, πρέπει να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας και όχι οποιεσδήποτε θέσεις. Πρέπει να ανταποκριθούν στον ανταγωνισμό σε σύγκριση με άλλες πόλεις, προκειμένου να προσελκύσουν τα σωστά ταλέντα. Ο τρόπος είναι οι σωστές υποδομές και αυτό συνεπάγεται καινοτομίες.

Πώς μπορούν οι πόλεις να ανεβούν επίπεδο; Ο Μάρτιν Πάουελ, επικεφαλής αστικής ανάπτυξης των μηχανικών και ηλεκτρονικών δραστηριοτήτων της Siemens μας περιγράφει τη δική του οπτική.

euronews: «Πόσο σημαντική είναι για την ανάπτυξη των πόλεων η συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού φορέα;»

Μάρτιν Πάουελ: «Προχωρώντας σε υψηλότερα ποσοστά αστικοποίησης και λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους που θέτει το αστικό περιβάλλον για το μέλλον, διαπιστώνουμε ότι τέτοιου είδους συνεργασίες αποκτούν όλο και μεγαλύτερη σημασία. Οι δικαιούχοι κάποιων έργων χρειάζεται να κάνουν μακροπρόθεσμες επενδύσεις στην ενέργεια».

euronews: «Αναφορικά με τη χρηματοδότηση είμαστε σε σωστή πορεία στρατηγικά; Υπάρχουν κάποια μελανά σημεία σε αυτήν την προοπτική;»

Μάρτιν Πάουελ: «Πάντα πίστευα ότι οι κυβερνήσεις μιλούν και οι πόλεις ενεργούν. Οι πόλεις έχουν πάρει πολλά μαθήματα και κατανοούν τα πρότυπα χρηματοδότησης που μπορούν να λειτουργήσουν. Ένα εξαιρετικό παράδειγμα είναι το JESSICA fund, οι διαρθρωτικές και ευρωπαϊκές επενδύσεις. Σε αντίθεση με τον παραδοσιακό τρόπο παροχής επιχορηγήσεων, προβλέπουν δάνεια και χρηματοδοτήσεις κεφαλαίων. Με τέτοιου είδους κεφάλαια θα βρούμε τον βηματισμό και τον ρυθμό στην τεχνολογία των πόλεων μας, επιφέροντας την αλλαγή που αναζητούσαμε».

euronews: «Πόσο βιώσιμος είναι αυτός ο ρυθμός ανάπτυξης που χρειαζόμαστε;»

Μάρτιν Πάουελ: «Σε πόλεις όπως το Λονδίνο αλλά και σε άλλες μεγάλες πόλεις οι άνθρωποι βρίσκουν απασχόληση. Είναι πολύ σημαντικό για τις πόλεις να προστατεύουν τις θέσεις εργασίας και να βρίσκουν το είδος των βιομηχανιών, που θα τους επιτρέπουν να είναι ελκυστικές και να προστατεύουν την ποιότητα ζωής. Οι πόλεις θέτουν υψηλούς στόχους για την κλιματική αλλαγή. Βιώνουν πρωτόγνωρη ανάπτυξη στο θέμα της αστικοποίησης. Θα έλεγα ότι οι μεγάλες πόλεις, οι πολύ μεγάλες πόλεις, φροντίζουν για αυτό με μεγάλη μάλιστα επιτυχία. Όμως οι μικρότερες είναι αυτές που χρειάζονται βοήθεια».

euronews: «Κύριε Πάουελ ας δούμε το γεγονός, ότι οι μεγάλες και μεσαίες πόλεις έχουν αποκλίνουσες στρατηγικές, ιδίως στην Ευρώπη. Είναι πρόβλημα αυτό κατά τη γνώμη σας;»

Μάρτιν Πάουελ: «Πιστεύω ότι οι μεγάλες πόλεις αντιμετωπίζουν τώρα σημαντικές προκλήσεις. Παρουσιάζουν αύξηση στην κυκλοφοριακή συμφόρηση και ενισχυμένη ρύπανση. Καλούνται λοιπόν να αντιμετωπίσουν αυτά τα προβλήματα. Οι μεσαίες πόλεις αναμένεται σύντομα να έρθουν αντιμέτωπες με αυτές τις δυσκολίες. Θα πρέπει να παλέψουν πολύ σκληρά για να κάνουν τις επιχειρήσεις να επενδύσουν και να διασφαλίσουν, ότι στο μέλλον η πόλη τους θα παραμείνει βιώσιμη».

euronews: «Πόσο απαραίτητες είναι οι καινοτομίες για μία πόλη 5 χιλιάδων ή πέντε εκατομμυρίων στο σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον;»

Μάρτιν Πάουελ: «Βλέπουμε τους κύκλους της τεχνολογικής καινοτομίας. Από την εποχή του τρένου περάσαμε στη διάδοση του αυτοκινήτου. Η έξυπνη πόλη είναι σήμερα ο νέος κρίκος της αλυσίδας. Θα λάβουμε αρκετές νέες επενδύσεις, που θα επιτρέπουν τη δημιουργία υποδομών. Θα πρέπει να επενδύσουμε στις μεταφορές και στην ενέργεια. Τέτοιου είδους έργα χρειάζονται 20 με 30 χρόνια για να αποφέρουν κέρδη. Μέσω νέων δεδομένων και βελτιωμένων επικοινωνιακών υποδομών, είμαστε σε θέση να ασχοληθούμε με ορισμένα βραχυπρόθεσμα προβλήματα. Εξασφαλίζουμε έτσι πολύτιμο χρόνο για μακροπρόθεσμες επενδύσεις».

euronews: «Πώς μπορεί να εισχωρήσει σε όλα αυτά ο ιδιωτικός τομέας;»

Μάρτιν Πάουελ: «Το κλειδί είναι να καταλάβει κανείς τι πρόκειται να επιφέρει αυτή η τεχνολογία. Αν δεν έχεις μία τεχνολογική εταιρία που να επικεντρώνεται σε αυτόν τον τομέα, είναι πολύ δύσκολο να κατανοήσεις τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να επενδύσεις, να κατανοήσεις τη σημασία της επένδυσης και τον τρόπο που θα ωφεληθούν αυτή αλλά και οι μελλοντικές γενιές».

Μέχρι το 2025 το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού θα ζει σε μόλις 37 πόλεις. Αυτή η συγκέντρωση πληθυσμού στα αστικά κέντρα προϋποθέτει, ότι οι μεγάλες πόλεις θα πρέπει να συνεχίσουν να καινοτομούν παρά την όποια οικονομική κρίση. Η Ευρώπη όμως είναι γεμάτη από μεσαίες πόλεις. Ο δημοσιογράφος του euronews Τζιοβάνι Μάτζι ταξίδεψε στο Γρατς της Αυστρίας έχοντας συνομιλήσει πρώτα με Ευρωπαίους δημάρχους. Συνέκρινε τις στρατηγικές ανάπτυξης των μεγάλων πόλεων έναντι των μικρών.

Η άνοιξη έχει έρθει για τα καλά στο Γκρατς. Η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Αυστρίας έχει ενισχυθεί με σημαντικές επενδύσεις στον πολιτισμό. Οι περισσότερες όμως ευρωπαϊκές πόλεις δίνουν τη δική τους μάχη ενάντια στις δυσμενείς συνέπειες της οικονομικής κρίσης.

Οι τομείς στους οποίους οι μεγάλες και μεσαίες πόλεις εστιάζουν για την ανάπτυξη είναι κυρίως οι μεταφορές, οι υποδομές, οι καινοτομίες, η υποστήριξη για την εκκίνηση επιχειρήσεων, η ενέργεια, το νερό και τα απόβλητα. Όλα αυτά λειτουργούν με μία λογική περιβαλλοντικής αειφορίας.

Να δούμε τι έχουν να πουν οι δήμαρχοι της Λισαβώνας, της Ρώμης και της Βενετίας:

«Το χειρότερο πρόβλημα που έχει δημιουργήσει η κρίση είναι η ανεργία και πάνω από όλα η διαφυγή εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού προς την κεντρική και τη βόρεια Ευρώπη. Η απώλεια νέων πτυχιούχων επηρεάζει καθοριστικά τη μελλοντική μας δομή αλλά και την ικανότητά μας για ανάκαμψη και ανάπτυξη», επισημαίνει ο Αντόνιο Κόστα, δήμαρχος της Λισαβώνας.

«Είναι προφανές ότι πρέπει να γίνει επανεκκίνηση της οικονομίας. Προσπαθούμε να το καταφέρουμε επενδύοντας σε έργα αστικής ανάπλασης, σε νέες βιώσιμες μεταφορές και δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένης και της δημιουργίας χώρων, όπου οι νέοι θα μπορούν να αναπτύξουν τα σχέδιά τους», εξηγεί ο Ιγκνάτσιο Μαρίνο, δήμαρχος της Ρώμης.

«Οι πόλεις ενώνουν τη φωνή τους για να ακουστούν και απαιτούν όχι μόνο χρηματοδότηση, αλλά και συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων», δηλώνει ο Τζιόρτζιο Ορσόνι, δήμαρχος της Βενετίας.

Οι δήμαρχοι αισθάνονται την ανάγκη για τη δημιουργία μιας αστικής ατζέντας, μιας πιο συγκεκριμένης πολιτικής για τις πόλεις, που θα συζητείται στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Λόγω αυτής της πίεσης που ασκείται από τις αρχές των πόλεων, είμαστε σε θέση να δαπανήσουμε μεγαλύτερο μερίδιο από τα χρήματα για τις διαρθρωτικές δαπάνες των αστικών κέντρων. Κατά την περίοδο 2007-2013 αυτές δέσμευαν το 40% του προϋπολογισμού μας. Για την περίοδο 2014-2030 εκτιμώ ότι το 60% θα δαπανηθεί σε αστικές δομές, προκειμένου να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής των ανθρώπων», λέει ο Γιοχάνες Χαν, επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Περιφερειακή Πολιτική.

Οι σωστές υποδομές διασφαλίζουν, ότι οι πολίτες θα απολαμβάνουν μία οικονομικά βιώσιμη πόλη. Τα χρήματα είναι το κλειδί. Το 50% των κονδυλίων περιφερειακής ανάπτυξης είναι 96 δισεκατομμύρια ευρώ και θα επενδυθούν στις πόλεις από τώρα μέχρι το 2020. Προορίζονται για έργα υποδομής, όπως αυτά στην πόλη Γκντίνια της Πολωνίας. Στόχος είναι η δημιουργία οικολογικών και βιώσιμων δημόσιων συγκοινωνιών.

Η Γκντίνια είναι μία παράκτια πόλη της Βαλτικής θάλασσας, στο βόρειο τμήμα της Πολωνίας. Συμβολίζει την αναγέννηση των τρόλεϊ στην Ευρώπη. Χάρη σε δύο προγράμματα που χρηματοδοτήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πόλη άλλαξε τελείως τη μορφή του δικτύου αστικών μεταφορών. Το μεγάλο αυτό έργο εφαρμόστηκε στην ευρύτερη περιοχή, που περιλαμβάνει επίσης τις πόλεις Γκντανσκ και Σόποτ.

Τα τρόλεϊ κάνουν τις δημόσιες συγκοινωνίες πολύ πιο ανταγωνιστικές συγκριτικά με τα ΙΧ.

«Όσον αφορά τα μερίδια αγοράς, που βασίζονται στον αριθμό των επιβατών, μπορούμε να πούμε ότι απευθυνόμαστε σχεδόν στο ένα τρίτο του επιβατικού κοινού. Λειτουργούμε τα τρόλεϊ κατά κύριο λόγο στο κέντρο της πόλης Γκντίνια. Για αυτόν τον λόγο είναι ένα πολύ δημοφιλές μέσο μεταφοράς», τονίζει ο Πιοτρ Μαλολέπτσι πρόεδρος του PKT

Τα τρόλεϊ έχουν αλλάξει την εικόνα των δημόσιων συγκοινωνιών στη Γκντίνια. Θεωρούνται το πιο μοντέρνο και φιλικό προς το περιβάλλον μέσο μεταφοράς.

«Προσπαθούμε να οικοδομήσουμε ένα σύστημα, που θα διευκολύνει την πρόσβαση των πολιτών στις συγκοινωνίες. Οι κάτοικοι που πηγαίνουν καθημερινά στην εργασία τους, στα γραφεία και τα εργοστάσια, χρησιμοποιούν μέσα μεταφοράς όπως τα τρόλεϊ, τα τραμ και τα ποδήλατα», δηλώνει ο Γιαν Στσιμάνσκι, διευθυντής του τμήματος για τα περιφερειακά επιχειρησιακά προγράμματα.

Η ευνοϊκή επίδραση στο περιβάλλον του νέου συστήματος μεταφορών μετράται από τη μείωση 2,25 γιγαβατώρων στην κατανάλωση της ηλεκτρικής ενέργειας, που αντιστοιχεί σε 2.250 τόνους λιγότερου διοξειδίου του άνθρακα ετησίως.

«Με αυτόν τον τρόπο εξοικονομούμε πολλή ενέργεια και τη διαχειριζόμαστε με οικονομικό τρόπο. Μέσα από τεχνικές λύσεις μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε όχι μόνο λιγότερη ενέργεια, αλλά και να επιστρέψουμε μέρος αυτής της ενέργειας στο δίκτυο», τονίζει ο Μάρεκ Στέπα, αντιπρόεδρος της πόλης Γκντίνια.

Η μείωση του χρόνου μεταφοράς μαζί με την αυξημένη άνεση των επιβατών και τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, συμβάλλουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής αυτής της πόλης.

Κοινωνική πόλωση, φτώχεια, ανεργία, είναι όλες οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε σήμερα στο κομμάτι της ανάπτυξης των πόλεων. Αλλά μπορεί επίσης να είναι η ώρα για τις πόλεις μας να γίνουν καινοτομικά κέντρα για την οικονομική ανάπτυξη που χρειαζόμαστε.