Έκτακτη είδηση

Ιράκ: Στα χέρια εξτρεμιστών το 10% της επικράτειας

Ιράκ: Στα χέρια εξτρεμιστών το 10% της επικράτειας
Euronews logo
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Η επικράτηση του Νούρι Αλ Μαλίκι, στις εκλογές του Απριλίου στο Ιράκ δεν έφερε άμεσα τον σχηματισμό κυβέρνησης. Ο νικητής επιρρίπτει διαρκώς την ευθύνη στους αντιπάλους του, αλλά η χώρα βυθίζεται περισσότερο στο χάος.

«Θεωρώ τη συμμετοχή στις εκλογές ως ράπισμα στο πρόσωπο των τρομοκρατών, που ήθελαν να παρεμποδίσουν τη διαδικασία μέσω βίαιων ενεργειών. Απετράπησαν από τις δυνάμεις ασφαλείας, τους πολιτικούς και τις φυλές».

Ωστόσο η απάντηση από τους εξτρεμιστές ισλαμιστές, φανατικούς σουνίτες, μέλη του Ισλαμικού Κράτους στο Ιράκ και στο Λεβάντε ήρθε σύντομα. Μετά την κατάληψη της Μοσούλης και δεκάδων μικρότερων πόλεων, οι εξτρεμιστές με την ισχυρή διασύνδεση με την Αλ Κάιντα, κατέχουν το 10% της ιρακινής επικράτειας. Μία έκταση όσο η Πορτογαλία!

Ο περιορισμός των σουνιτών από τις θέσεις διοίκησης κι εξουσίας μετά την κατάρρευση του καθεστώτος του Σαντάμ Χουσσεΐν αποτέλεσε πρόσφορο έδαφος. Η στρατολόγηση γίνεται με ραγδαίους ρυθμούς και οι ετοιμοπόλεμοι μαχητές πολλαπλασιάζονται με γεωμετρική πρόοδο.

Όταν πλέον άρχισαν να αποκτούν μεγαλύτερη ισχύ, ξεδίπλωσαν και τα σχέδιά τους. Τον Ιανουάριο κατέλαβαν την Φαλούτζα και δεκάδες περιοχές της επαρχίας Ανμπάρ. Στόχος είναι η δημιουργία ενός ισλαμικού κράτους, σε στρατηγικής σημασίας σημείο της Μέσης Ανατολής και να επιβάλλουν τη Σαρία, τον ανώτατο και απόλυτο ισλαμικό νόμο. Επιδιώκουν τη συνένωση τμημάτων της Συρίας, του Ιράκ και του Λιβάνου.

Στη σπαρασσόμενη από τον εμφύλιο Συρία έχουν καταφέρει να ελέγξουν κάποιες περιοχές και τους τελευταίους μήνες το ίδιο επιτυγχάνουν και στο Ιράκ με αποκορύφωμα τη Μοσούλη. Η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του Ιράκ είναι εξαιρετικά σημαντική λόγω των κοιτασμάτων πετρελαίου και της γειτνίασης με τις κουρδικές περιοχές.

«Θεωρώ ότι η Μοσούλη συνιστά μεγαλύτερο κίνδυνο απ’ ότι η Φαλούτζα από τη στιγμή, που συνορεύει βόρεια με τις κουρδικές επαρχίες και νότια με το Κιρκούκ και το Σαλαχεντίν, το οποίο μπορεί να σηματοδοτήσει επιπλέον απειλές. Διαμορφώνεται μία πολύ επικίνδυνη κατάσταση» υποστηρίζει ο αναλυτής Τζουμάα Αλ Ατουάν.

Η οργάνωση Ισλαμικό Κράτος στο Ιράκ και στο Λεβάντε δημιουργήθηκε το 2004, αμέσως μετά την αμερικανοβρετανική επιχείρηση. Αλλά το 2006, κάτω από την ομπρέλα της μπαίνουν άλλες τέσσερις ανταρτικές οργανώσεις, Γιγαντώνεται κι αποκτά φήμη στο Ιράκ λόγω των επιθέσεων κατά των αμερικανικών δυνάμεων.

Αλλά σύντομα οι πραγματικές επιδιώξεις λαμβάνουν σάρκα και οστά. Ο στόχος είναι η εξολόθρευση του σιιτικού στοιχείου, που συνιστά την πλειονότητα του πληθυσμού στο Ιράκ, όπως και η ανατροπή της ιρακινής κυβέρνησης, που κατηγορείται για προδοσία.

Μετά την έναρξη των συγκρούσεων στη Συρία ενώνει τις δυνάμεις της και με την Αλ Νόσρα, έτερο παρακλάδι της Αλ Κάιντα και πλέον μαχητές των δύο οργανώσεων δρουν και στις δυο πλευρές των συνόρων.

Μετά την κατάληψη της Μοσούλης από το Ισλαμικό Κράτος στο Ιράκ και στο Λεβάντε η χώρα βρίσκεται σε μία επικίνδυνη καμπή τόσο πολιτικά όσο και σε επίπεδο ασφαλείας. Θα το συζητήσουμε με τον Χασνί Αμπίντι, πολιτικό αναλυτή και διευθυντή του Κέντρου Ερευνών για τον Αραβικό Κόσμο και τη Μεσόγειο.

Χασάν Νταλίν: δημοσιογράφος euronews:

Πως εξηγείτε την πτώση της Μοσούλης στα χέρια της οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος στο Ιράκ και στο Λεβάντε, μέσα σε μερικές ώρες με μικρή αντίσταση από τον ιρακινό στρατό;

Χασνί Αμπίντι, πολιτικός αναλυτής:

Πρόκειται για μία μεγάλη επιχείρηση, πρωτοφανή για τα δεδομένα εξτρεμιστών ισλαμιστών. Πολύ περισσότερο για την συγκεκριμένη οργάνωση, που έχει σύντομο παρελθόν και κατάφερε να καταλάβει την Μοσούλη, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του Ιράκ. Παρά το γεγονός ότι υπάρχουν ένα εκατομμύριο αστυνομικοί και στρατιώτες οι εξτρεμιστές νικούν. Από την άλλη πλευρά η επιχείρηση προετοιμαζόταν καιρό. Εξ ου και ανακύπτουν τόσα ερωτήματα γύρω από το επίπεδο ασφαλείας και τις ικανότητες της πολιτικής διοίκησης. Η οργάνωση εμφανίστηκε με πλεονέκτημα στην παρούσα κρίση κατά την οποίαν επικρατεί ένα κενό ασφαλείας. Είναι συνηθισμένη κατάσταση στο Ιράκ. Επιπλέον εκμεταλλεύθηκε το γεγονός του μη σχηματισμού κυβέρνησης. Ακόμη ένας λόγος είναι και η κρίση στη Συρία. Διαθέτει μία ισχυρή βάση εκεί, που μετακινείται στα σύνορα με ευκολία. Αυτές είναι οι βασικές αιτίες της πτώσης της Μοσούλης.

Χασάν Νταλίν: δημοσιογράφος euronews:
Αυτή η κατάληψη θα μπορούσε να είναι η αρχή δημιουργίας ενός κράτους, αν συνυπολογίσουμε ότι η οργάνωση ήδη ελέγχει περιοχές στις δύο πλευρές των συνόρων Ιράκ-Συρίας; Ποιές θα είναι και οι συνέπειες στη Συρία;

Χασνί Αμπίντι, πολιτικός αναλυτής:
Νομίζω ότι πρωτίστως θα πρέπει να κηρυχθεί κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Στη συνέχεια ο Μαλίκι με τους υπόλοιπους πολιτικούς ηγέτες πρέπει να θέσουν στο περιθώριο τα προσωπικά τους συμφέροντα και τρίτον όλες οι εθνοτικές ομάδες θα πρέπει να συνεργαστούν για να βρουν λύσεις. Αυτή θα πρέπει να περιλαμβάνει τους κατοίκους της Μοσούλης. Αν δεν συμβεί τότε οι εξτρεμιστές θα προχωρήσουν. Επί δύο χρόνια ήταν στην Φαλούτζα και κατέλαβαν περιοχές, που από γεωγραφικής άποψης και μορφολογίας ήταν αδύνατον να καταληφθούν. Ειδικά σε κουρδικά εδάφη στο Ιράκ και κοντά στα σύνορα με την Τουρκία.

Χασάν Νταλίν: δημοσιογράφος euronews:
Ο Μαλίκι ζήτησε περισσότερες εξουσίες. Ωστόσο έχει πιθανότητες επίλυσης της κρίσης και πολιτικής επιβίωσης;

Χασνί Αμπίντι, πολιτικός αναλυτής:
Όσα συμβαίνουν στη Μοσούλη στην πραγματικότητα τον ωφελούν. Μπορεί να λάβει το ελεύθερο να δράσει από το κοινοβούλιο. Επωφελείται και δεν πιστεύω ότι η πτώση της Μοσούλης είναι ένα αθώο συμβάν. Εξυπηρετεί τα πολιτικά συμφέροντα του Μαλίκι, της κυβέρνησής του και των υποστηρικτών του.

Χασάν Νταλίν: δημοσιογράφος euronews:
Ποιες είναι οι επιπτώσεις στις αμερικανο-ιρακινές σχέσεις, ειδικά μετά την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων. Θα μπορούσε να οδηγήσει όλες τις πλευρές σε επανεξέταση της συμφωνίας αποχώρησης;

Χασνί Αμπίντι, πολιτικός αναλυτής:
Επισήμως υπήρξε η συμφωνία ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Ιράκ για το διακανονισμό της απόσυρσης, από την περίοδο του Μπους στην εξουσία. Πάνω σε αυτή τη συμφωνία οικοδόμησε και η κυβέρνηση Ομπάμα. Είναι το πρώτο πραγματικά μεγάλο συμβάν, που σημειώθηκε μετά την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων. Στην περιοχή διατηρούσαν 50.000 άνδρες. Ήταν πολύ αποτελεσματικοί στη συγκέντρωση πληροφοριών ασφαλείας. Έτσι βοηθούσαν πολύ και τις ιρακινές δυνάμεις. Έχουν εγερθεί ερωτήματα τόσο στο Ιράκ όσο και στις ΗΠΑ για την ικανότητα αυτόνομης λειτουργίας των ιρακινών δυνάμεων. Δεν είναι έτοιμες, όπως ισχυρίζεται ο Μαλίκι, να επωμιστούν την πλήρη ευθύνη ασφάλειας της χώρας για να την προστατεύσουν από εσωτερικές κι εξωτερικές απειλές.

Σας ευχαριστούμε πολύ για την παρουσία σας στο euronews

Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.